Jodendom en voeding: ascetisme onthouding

Voor veel religieuze mensen is het de kunst de balans te vinden tussen wat een mens nodig heeft en hedonisme. In dit verband zijn vooral eten, drinken, seksualiteit en lichaamsverzorging een probleem. Het spanningsveld ligt 'm in het feit dat een mens nu eenmaal moet eten en zich voort moet planten. In dit artikel aandacht voor ascetisme binnen het Jodendom voorgaand door ascetisme in de (Griekse) oudheid. Foto links: Pythagoras.

Grieks ascetisme

Griekse filosofen predikten ascetisme. Een voorbeeld is Pythagoras die zeer strikte leefregels naleefde: weinig eten (geen vlees) en drinken en alleen de liefde bedrijven in de winter. Tevens droeg hij een eenvoudig wit gewaad en beperkte hij zijn lichaamsverzorging.

Ascetisme in de Late Oudheid

Van de 4de tot de 6de eeuw bestond een ascetische beweging in Egypte, Israël en Syrië. De mensen leefden in de woestijn als kluizenaar of monnik. Ze hadden extreme voedingsgewoonten. Ook onthielden ze zich van seksueel contact, sliepen weinig en waren schaars gekleed. Doel was om de lust van het lichaam te breken.

Ascetisme binnen het Jodendom

De Tora kent strenge leefregels maar geldt geen genotsverbod. Er zijn een beperkt aantal vastendagen die jaarlijks terugkeren. Ook seksualiteit wordt positief beleefd (zie special). Alleen Mozes onthield zich na zijn hoogste wijding als profeet van seksuele contacten. Mozes en Elia zijn profeten die 40 dagen hebben gevast. Het Nazireeër-schap (bijvoorbeeld Simson) kent het principe van het onthouden van wijn. Ook moet de Nazireeër zijn haar laten groeien gedurende de periode van zijn gelofte. Hij mag ook geen dode lichaam aanraken wat evenzeer geldt voor een priester.

Joodse sekten

De bekendste ascetische Joodse sekten vormden de Essenen. Zij zagen plezier als iets slechts. Onthouding werd gewaardeerd en het overwinnen van de lusten werd gezien als een verdienste. De maaltijden waren sober en de kleding was eenvoudig. Schoeisel en kleding werden pas vernieuwd als ze versleten waren. Ook op seksueel gebied waren ze behouden. En andere Joodse sekte 'de Therapeuten' waren nog strenger: geen wijn of druivensap en geen vlees.

Het Rabbijnse Jodendom

De Rabbijnen waren tegen ascetisme. Mensen die vasten zijn zondaars, zelf een Nazireeër. Het is onwenselijk om iets extra aan de Tora toe te voegen. Toch is het goed om het genotsaspect te beteugelen. Doel is om een extra dimensie van heiligheid aan te brengen en om lust en verlangens beter te controleren. Dit vermindert de kans op gebodsovertreding. Dit kwam vooral in de Middeleeuwen voor. Moralistische mystieke geschriften propageerden dit. Het werd tevens gezien als een soort boetedoening om straf in het Hiernamaals te voorkomen.

Visie Etsel op ascetisme

Zelf zie ik ascetisme als niet wenselijk. Het legt te veel de nadruk op de lichamelijke aspecten. Juist door constant met je gedachte bezig te zijn om niet te genieten bereik je het tegenovergestelde: je kwelt je lichaam en je ziel. Hierdoor kunnen er allerlei gezondheidsproblemen ontstaan waardoor het niet meer goed mogelijk is om God te dienen. Het naleven van de Tora en het houden van een kosher-dieet is voldoende. Alles moet met mate geschieden. Zo geniet je er het meest van en breng je je lichaam en ziel geen schade toe.

In het Jodendom staat het goed leven op aarde centraal. We moeten de wereld tot een woning van God maken. Dit kan alleen volgens de regels van de Tora. Door iets extra's toe te voegen schieten we ons doel voorbij. Uiteraard is het goed om bepaalde omheiningen te plaatsen door het genotsaspect te beteugelen. Dit bevordert de heiligheid en maakt de kans op het overtreden van een gebod kleiner. Maar wie zijn hele leven op God heeft afgestemd hoeft daar sowieso geen problemen mee te hebben.
© 2010 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: Aan tafel bij de rabbijn  R. Evers/ L. MockrecensieBoekrecensie: Aan tafel bij de rabbijn R. Evers/ L. MockAan tafel bij de rabbijn eten en drinken in Bijbels perspectief (1999) van Rabbijn R. Evers en drs. L. Mock beschrijft…
Geschiedenis Jodendom: Het chassidismeGeschiedenis Jodendom: Het chassidismeIn het midden van de 18de eeuw ontstond in de Oekraïne het chassidisme. Het was geen revolutionaire beweging. Het tracht…
Onthouding van alcohol: onthoudingsverschijnselenOnthouding van alcohol: onthoudingsverschijnselenWanneer men wilt stoppen met drinken zal men een periode van detoxificatie moeten doorstaan, waarbij men moet ontwennen…
Redenen om te vastenRedenen om te vastenWe zitten nu in de 40-dagen tijd voor Pasen, waarin sommige mensen vasten. Waarom kiest iemand om een aantal dagen niet…

Lichaam van een actieheldJean Claude van Damme, Yuri van Gelder, Mark Wahlberg stuk voor stuk mannen van staal met een fysiek die onbereikbaar li…
Anti stress: ontspannen en masserenAnti stress: ontspannen en masserenOntspannen kan je op verschillende wijze doen, dat het een must is om gezond je leven te leiden is een must. Zover zijn…
Bronnen en referenties
  • Aan tafel bij de rabbijn R. Evers/L. Mock
Jehoeda (1.615 artikelen)
Laatste update: 04-06-2021
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Lifestyle
Bronnen en referenties: 1
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.