InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Natuurgeneeswijze > De geneeskracht van heelkruid

De geneeskracht van heelkruid

De geneeskracht van heelkruid Heelkruid komt voor in vrijwel geheel Europa en de berggebieden in Afrika. Zijn verspreidingsgebied loopt van Engeland tot diep in Rusland. Heelrkuid is een geneeskrachtige plant die enigszins in onbruik is geraakt maar het is de vraag in hoeverre dat terecht is. Vroeger stond het bekend als een alomhelend geneesmiddel, zo kan het wonden adequaat genezen, maar later is dat afgezwakt tot toepassingen uitsluitend bij ademhalingsproblemen, hoewel er nog steeds natuurtherapeuten zijn die goede resultaten zien door deze plant voor te schrijven bij maag- en blaasproblemen of bij uitwendige toepassingen zoals wondbehandeling, kneuzingen en zweren.
Botanische tekening heelkruid / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Botanische tekening heelkruid / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Inhoud:


Algemene informatie heelkruid

Heelkruid is een plant uit de schermbloemenfamilie en zeldzaam in Nederland. De plant wordt 20 tot 60 centimeter hoog. Je ziet het soms in Limburg en het komt voor in de weinige beukenbossen die er zijn. Vroeger deed een mythe over heelkruid de ronde. De geneeskracht zou zo sterk zijn dat als je het in een pan hutspot liet vallen, de stukken vlees weer aaneen groeide. Verder zou heelkruid zijn gebruikt om sloten te openen. Tegenwoordig hechten we minder magische of geneeskrachtige waarde aan heelkruid. Het is geenszins een gevaarlijke plant. Je kunt het gewoon gebruiken als medicinale thee. Het heeft als voordeel dat het de bijwerkingen van middelen uit de reguliere geneeskunde ontbeert.

Traditioneel gebruik

Heelkruid bloeit in mei, juni, juli en augustus met roodachtig-witte bloemen. Deze bloemen een de blaadjes van de plant worden verzameld in de tijd vlak voordat de bloemen openspringen. Hiervan wordt een thee gezet. Deze thee zuivert de longen, de maag en de blaas. Ook helpt het bij tuberculose. Je maakt om de twee uur thee van een eetlepel gedroogd heelkruid. In de Middeleeuwen werd het sap uit heelkruid onttrokken en gegeven aan mensen die last hadden van maagproblemen. Het werd met zoethout en honing vermengd voor een bredere geneeskrachtige toepassing en een betere smaak. Men haalde slijmresten uit de maag door dit sap voor het ontbijt te nuttigen. Het middel werd verder zowel vers als gedroogd gebruikt door het in water als een medicinale thee te koken en bij het ontbijt in te nemen. Verder werd de plant gemengd met rond wintergroen en vrouwenmantel om gestold bloed in het lichaam mee te verwijderen.

Poeder als maagversterkend middel

De gedroogde delen kun je vervolgens tot poeder verwerken. Je kunt dit poeder tegenwoordig gemakkelijk maken met een blender of staafmixer in een hoge pot. Vroeger werd het blad gewoon tussen de handen tot poeder gewreven. Het poeder van heelkruid is inzetbaar als maagversterkend middel. Het bevordert eveneens de eetlust. Je kunt het poeder innemen door twee tot driemaal daags een mespuntje van het poeder in te nemen.

Uitwendig gebruik heelkruid

Verwondingen, kneuzingen, zweren en verschillende vormen van uitslag kunnen worden behandeld met een omslag. Je maakt voor dit doel een aftreksel van heelkruid en doopt de omslagdoek hierin. Je kunt eventueel ook de te verzorgen plek wassen met heelkruidaftreksel. Bloed wordt gestelpt door heelkruid doordat het samentrekkende eigenschappen bezit. Verder is het mogelijk om een gorgeldrank te maken van het aftreksel. Je kunt dit aftreksel mengen met honing voor een goede gorgeldrank. Honing heeft eveneens geneeskrachtige eigenschappen; het behoort tot de categorie plantaardige antibiotica. Honing en heelkruid samen werken goed bij keelzweren, ontstoken gehemelte en zweertjes in de mondholte.

In de Middeleeuwen werd de wortel van heelkruid gebruikt; later begon men alleen de bladeren en bloemen te gebruiken. Tegenwoordig is deze geneesplant vrijwel geheel in onbruik geraakt.

Naamgeving

De Latijnse naam die in de wetenschap wordt gebruikt van heelkruid is Sanicula europaea. Alternatieve namen in het Nederlands zijn breukkruid en sanikel. In het Duits heet de Wald-Sanikel. Sanikel en sanicula komt van het Latijnse woord ´sanare´ wat ´helen´ betekent. Europaea betekent uiteraard ´uit Europa´. Deze plant werd zo genoemd om zijn helende eigenschappen. In het Engels heet de plant wood sanicle.

Inhoudsstoffen heelkruid

Van heelkruid worden alleen de bladeren en bloemen gebruikt, hoewel in de Middeleeuwen ook de wortel werd gebruikt. Hierin zitten een aantal inhoudsstoffen met geneeskrachtige werking. Heelkruid bevat triterpene saponinen of zeepstoffen, acylsaniculoside, barrigonolen zoals algyka, laniaceen, rozemarijnzuur, chlorogeenzuur, flavonoïden, saniculoside, koffiezuur en organische zuren.

In de homeopathie wordt heelkruid nog steeds regelmatig toegepast.
Blad heelkruid / Bron: Pipi69e, Wikimedia Commons (Publiek domein)Blad heelkruid / Bron: Pipi69e, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Antivirale werking

In onze moderne tijd worden geneesplanten uit de volksgeneeskunde nog steeds onderzocht. Farmaceutische bedrijven hopen erop een werkzame stof te kunnen synthetiseren, patenteren om er geld aan te verdienen. Turks wetenschappelijk onderzoek uit 1996 toont aan dat sommige componenten in heelkruid een virusbestrijdende werking hebben. Turks onderzoek uit 1997 toonde aan de heelkruid de schadelijke gevolgen van het HIV-virus kunnen verminderen. Deze bevindingen lopen in de pas met het feit dat heelkruid altijd voor uiteenlopende redenen, van maagproblemen tot bij tuberculose, werd gebruikt. Het is niet onderzocht of heelkruid bij het tuberculosevirus werkt; waarschijnlijk is dat niet gebeurt omdat de meesten toch zijn ingeënt tegen tuberculose, maar het zou goed zijn dit wel te onderzoeken.
© 2014 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Natuurlijke Middelen Lichaamsverzorging - Huid Haar & MondLichaamsverzorging met natuurlijke plantaardige producten geeft een gezond en weldadig effect. Crème en olie, huidverzor…
Hoge bloeddruk, olijfblad en hibiscusHoge bloeddruk? Te hoog cholesterol? Naast een gezonde voeding en een bewegende leefstijl kunnen ook geneeskrachtige pla…
Grahams Badolie: verkooppunten en prijsvergelijkingGrahams Badolie behoort tot het productassortiment van het snelgroeiende Australische merk Grahams Skincare. Grahams bad…
Hoge bloeddruk en kruidenBloeddruk! Druk van het bloed. Probeer je dat eens voor te stellen. Een dikke rode vloeistof die door elastische buizen…
Wierook en zijn helende krachtWierook is iets wat de laatste jaren meer en meer gekocht wordt. De meeste mensen gebruiken dit gewoon om het huis wat o…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Kristian Peters, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Boek: A. Dinand, zakboek der geneeskruiden
  • Boek: Blöte-Obbes, De geurende Kruidhof
  • http://de.wikipedia.org/wiki/Wald-Sanikel#Pharmakologie
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Heelkruid
  • Naamgeving: http://wilde-planten.nl/heelkruid.htm
  • Turks onderzoek 1996: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8769089
  • Turks onderzoek 1997: http://europepmc.org/abstract/MED/9392884
  • Foto bloem: Kristian Peters
  • Alle foto´s komen van Wikimedia commons
  • Afbeelding bron 1: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
  • Afbeelding bron 2: Pipi69e, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "De geneeskracht van heelkruid"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Paul Berkemeijer, 01-10-2017 21:38 #1
Het beste kruid tegen maagzweren. Ook tegen maagbloedingen bloedbraken en diarree. Reinigt en geneest ook de luchtwegen. Bevat ook vitamine C.

Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 22-08-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Natuurgeneeswijze
Bronnen en referenties: 12
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!