InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Spiritueel > Yogahoudingen – viparita karani (halve kaars)

Yogahoudingen – viparita karani (halve kaars)

Yogahoudingen – viparita karani (halve kaars) Viparita karani wordt in de yogawereld geroemd als de verjongingshouding bij uitstek. Zelfs de Gheranda-samhita, een klassieke Indiaas yogageschrift, steekt er de loftrompet over. Viparita karani is de eenvoudigste yogahouding van alle 'omgekeerde' asana's, zoals sirsasana (hoofdstand) en sarvangasana (schouderstand). Dat laat onverlet dat ondanks de eenvoud ervan de voordelen enorm zijn. Het is bijvoorbeeld een uitstekende oefening voor wie last heeft van aambeien en spataderen. Bovendien is viparita karani de uitgelezen asana ter voorkoming van deze kwalen. Ook een beginnende verkoudheid wordt ermee in de kiem gesmoord. Volgens de yogahandboeken kan viparita karani worden uitgevoerd na halasana (ploeg), als 'tussenstap' bij het in sarvangasana gaan of als sluitstuk na een oefensessie.

Inhoud


Oorsprong van viparita karani (halve kaars)

Viparita is een Sanskriet-woord en betekent 'omgekeerd', en karani wil zeggen 'uitwerking', 'doen' of 'handelen'. Volgens een Indiase zienswijze heeft deze klassieke asana uit de hatha yoga een verjongend effect op het lichaam. Conform deze gedachtegang veroudert de mens als hij rechtop staat en verjongt hij tijdens een omgekeerde houding.

Verjongend effect

De buitengewone werking van viparita karani wordt toegeschreven aan de omgekeerde invloed van de aardstralen en de kosmische straling. De negatieve aardstraling dringt normaliter via de voetzolen het lichaam binnen, en de positieve kosmische straling via het hoofd. Bij de omgekeerde houdingen in het algemeen en bij viparita karani in het bijzonder heeft de bovengenoemde invloed een verjongend effect met een genezende en uitermate vitaliserende uitwerking op het hele organisme, waarbij het ouderdomsproces zichtbaar vertraagd wordt.

Viparita karani (halve kaars) / Bron: Marcocarvalho / Wikimedia CommonsViparita karani (halve kaars) / Bron: Marcocarvalho / Wikimedia Commons

Techniek

Sommige yogaleraren beschouwen viparita karani als de 'moeder van alle asana's'. In de meeste yogacursussen vormt de asana het sluitstuk – samen met savasana – van een oefenreeks.
  1. Ga in savasana, de armen gestrekt naast het lichaam, handpalmen naar boven gericht. Adem rustig door, concentreer u op het bekken.
  2. Adem uit en breng de gestrekte benen omhoog in een hoek van negentig graden.
  3. Hef de heupen omhoog, de benen naar achteren gestrekt in een hoek van vijfenveertig graden met de vloer en in een hoek van negentig graden met het bovenlichaam. Buig tijdens deze achterwaartse beweging de armen en plaats de handen onder de heupbeenderen. Het bekken rust dus op de handen en het lichaamsgewicht op de schouders en bovenarmen.
  4. Adem rustig door in de volledige yoga-ademhaling, ontspan het gezicht en blijf enkele minuten in viparita karani. Na een paar weken oefenen kunt u de tijdspanne vergroten tot tien minuten of een kwartier.
  5. Kom in omgekeerde volgorde terug in savasana en ontspan u.

Aandachtspunten

Met de handen ondersteunt u niet de romp, maar het bekken. Daarin onderscheidt viparita karani zich van sarvangasana (kaars). Adem rustig door, leg daarbij het zwaartepunt op de buikademhaling. Dat voorkomt bloedstuwing in het hoofd. Ontspan de nek, de schouders en het gezicht. Zorg ervoor dat het lichaamsgewicht op de armen rust en dat er een balans ontstaat tussen de romp en de benen die achterwaarts gestrekt zijn. Dat waarborgt de ontspanning van het lichaam als geheel. Vraag eerst professioneel medisch advies als u lijdt aan hoge bloeddruk, een te snel werkende schildklier of als u nekklachten hebt.

OM-symbool / Bron: Brenkee / PixabayOM-symbool / Bron: Brenkee / Pixabay

Uitwerking

Viparita karani activeert, vitaliseert en verjongt. Alle organen en klieren zijn gebaat bij het regelmatig uitvoeren van deze omgekeerde asana. Ook herstelt deze yogahouding het hormonale evenwicht en wordt de weerstand verhoogd, zodat bijvoorbeeld een beginnende verkoudheid niet doorzet. Ook het hart komt tot rust. Eventuele bloedstuwing (aders) in de benen en het onderlichaam verdwijnt, waardoor viparita karani een weldadige uitwerking heeft op spataderen en aambeien.

Ouderen

Viparita karani is een uitstekende houding om in te ontspannen als u lang hebt moeten staan, bijvoorbeeld op het werk. Dankzij de bloedtoevoer naar het (ontspannen) gezicht zou viparita karani wel eens effectiever kunnen zijn tegen ouderdomsrimpels en kraaienpootjes dan menige crème of gezichtsmassage. Overigens is deze yogahouding dankzij de eenvoud ervan zeer geschikt voor ouderen, die om voor de hand liggende redenen wellicht moeite hebben met de veel moeilijkere sarvangasana, sirsasana en halasana.

Gezondheidseffecten van viparita karani (halve kaars)

De 'halve kaars' is een verfrissende, zeer vitaliserende yogahouding die veel voordelen kent. De Gheranda samhita roemt erover in de volgende (vrij vertaalde) bewoordingen: 'De yogi die zich aan viparita karani wijdt, doet het verval van fysieke en mentale krachten teniet en overwint de dood. Hij sterft zelfs niet tijdens pralaya.' (Gheranda-samhita III-36) 'Pralaya' wil zeggen de ontelbare dagen en nachten van Brahman (God), ofwel het telkens opnieuw uitdijen en krimpen van het universum, gemeten over honderden miljarden jaren. Volgens de moderne yogahandboeken heeft viparita karani een therapeutische en ondersteunende, maar niet per definitie een genezende uitwerking op onder andere de volgende klachten, kwalen en aandoeningen:
  • Nervositeit en angst.
  • Hoofdpijn.
  • Slapeloosheid.
  • Ouderdomsrimpels, kraaienpootjes.
  • Spataderen.
  • Aambeien.
  • Beginnende verkoudheid.
  • Gebrekkige weerstand.
  • Hormonale onbalans.
  • Lage bloeddruk.
  • Spijsverteringsproblemen.
  • Beginnende geheugenzwakte (stimulering van de hersenen).
  • Lage rugpijn als gevolg van vermoeidheid.

Lees verder

© 2015 - 2017 Orion, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Yogahoudingen – karnapidasana (omgekeerde ploeg)Yogahoudingen – karnapidasana (omgekeerde ploeg)Karnapidasana is een variant van halasana (ploeg) en kan in combinatie met deze yogahouding worden uitgevoerd. De 'omgek…
Yogahoudingen – eka pada sarvangasanaYogahoudingen – eka pada sarvangasanaEka pada sarvangasana is een variant van salamba sarvangasana I. Vanuit de schouderstand plaatst u een been volledig ges…
Yogahoudingen – yoga mudraYogahoudingen – yoga mudraU zit in de lotushouding (padmasana). Langzaam en deemoedig buigt u voorover tot het hoofd de vloer raakt. Deze houding…
Kinderyoga: balans in rust en bewegenVeel mensen beoefenen tegenwoordig yoga en ervaren de heilzame werking hiervan op lichaam en geest. Iets minder bekend i…
Yoga voor iedereenYoga voor iedereenYoga is geen godsdienst maar een Oosterse wetenschap. Het wil letterlijk zeggen “verenigen” en “beheersen” en is in prin…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: GDJ / Pixabay
  • 'Genezen door yoga', Henk Schuthof, La Riviere & Voorhoeve, Zwolle
  • 'Yoga', Sophy Hoare, Macdonald Educational Ltd.
  • 'Light on Yoga', B.K.S. Iyengar, George Allen & Unwin, London
  • 'Textbook of Yoga', George Feuerstein, Hutchinson, London
  • Afbeelding bron 1: Marcocarvalho / Wikimedia Commons
  • Afbeelding bron 2: Brenkee / Pixabay

Reageer op het artikel "Yogahoudingen – viparita karani (halve kaars)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Orion
Laatste update: 03-12-2016
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Spiritueel
Special: Hatha yoga (asana's)
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!