InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Verslaving > Stap 4 van het Minnesota Model: herstel van karakter

Stap 4 van het Minnesota Model: herstel van karakter

Stap 4 van het Minnesota Model: herstel van karakter De meeste doen het twaalf stappen programma omdat ze willen stoppen met het gebruiken van drugs. Aanvankelijk hebben wij waarschijnlijk geen idee gehad waaraan wij zouden gaan deelnemen – een programma van herstel. Wanneer wijzelf nog niet hebben stilgestaan en nagedacht over de voordelen die het programma ons biedt, is het verstandig nu even te gaan pauzeren om daar alsnog even bij stil te staan.

Stap 4

We maakten een grondige en onbevreesde morele inventaris van onszelf op.

Allereerst zullen wij ons moeten afvragen wat wij willen bereiken met ons herstel. De meeste van ons zullen deze vraag beantwoorden door te zeggen dat wij gemakkelijk en gelukkig willen worden en rust zullen vinden. We willen leren houden van onszelf. Maar hoe kunnen wij van onszelf leren houden wanneer wij helemaal niet eens weten wie we werkelijk zijn? Stap 4 geeft ons de middelen om te ontdekken wie wij zijn en geeft de informatie die we nodig hebben om van onszelf te leren gaan houden en zodoende de voordelen die het programma biedt - geluk- gemak - rust te doen ervaren.

Nieuwe periode

Stap 4 kondigt een nieuwe periode in ons herstel aan. Stap 4 tot Stap 9 kan worden vergeleken als een individuele ontwikkeling in een allesomvattend geheel van herstel. We zullen alle informatie die wij zullen vinden leren te gebruiken om Stap 4 te doorlopen en zo vervolgens Stap vijf, zes, zeven, acht en Stap 9. Dit is een proces bedoeld om steeds opnieuw keer op keer te doorlopen voor een groeiend herstel.

Ui

Een analogie om dit proces uit te leggen is als volgt. Wij kunnen de situatie bijvoorbeeld vergelijken met een ui. Elke keer dat wij ons bezighouden met Stap 4 schillen wij een laagje weg van de ui om uiteindelijk tot de kern te komen. Elk afzonderlijk stukje schil van de ui representeert bijvoorbeeld een stukje ontkenning, verslaving, fouten in ons karakter en schade die wij anderen hebben veroorzaakt. De kern van de ui representeert onze zuivere en gezonde geest die wij in de kern van ons lichaam meedragen. De doelstelling van ons herstel is tot deze kern te komen en een spiritueel ontwaken bewerkstelligen. Door keer op keer Stap 4 te doorlopen zullen wij werken aan een spiritueel ontwaken van onszelf.

Morele inventaris

Stap 4 is een methode om onszelf te leren kennen, het leren ontdekken van geschikte eigenschappen in ons karakter en de ware aard van onze fouten te leren identificeren. Het opstellen van een morele inventaris slaat een weg open naar vrijheid. Wij hebben ons voor een lange periode, waarschijnlijk onze hele leven verhinderd vrij te zijn. Tijdens het nemen van Stap 4 hebben velen van ons ontdekt dat onze problemen niet waren begonnen vanaf het moment dat wij voor het eerst drugs namen maar eigenlijk al vanaf het moment dat wij het zaad van onze verslaving hebben gepland. Wellicht hebben wij ver voordat wij voor het eerst drugs namen gevoelens van isolement ervaren. Onze inventaris zal onopgeloste kwesties en conflicten uit ons verleden blootleggen met de bedoeling dat wij zelf een keus kunnen maken om niet meer gebonden zijn aan ons verleden. Dit zal ons een gevoel van vrijheid doen geven. Dit onderdeel van de Stap 4 is te onderscheiden in twee afzonderlijke onderdelen. Het eerste deel helpt ons in voorbereiding Stap 4 te nemen en tevens ons te begeleiden in een ontdekkingsreis naar het zoeken van eigen motieven Stap 4 uit te werken. Het tweede gedeelte werkt als een gids om daadwerkelijk een diepgaande en onbevreesde morele inventaris op te stellen.

Motivatie

Stap 4 uitwerken is belangrijker dan onze motivatie Stap 4 te nemen. Het is goed om eventuele eigen uitwegen/voorbehouden om Stap 4 te schrijven te onderzoeken en te verbannen om zo vervolgens ons te kunnen concentreren/na te denken over de voordelen die Stap 4 teweeg zal brengen.

Diepgaand en onbevreesd

Dit is een zinsnede die voor velen een hoop vragen doet oprakelen. We weten waarschijnlijk allemaal wat diepgaand betekent, maar hoe zit het met ‘onbevreesd’. Hoe kunnen we al onze angsten overwinnen? Dat zal misschien jaren in beslag nemen zullen we denken, maar we moeten direct beginnen met het schrijven van onze inventaris. Onbevreesd betekent ‘doorgaan ondanks onze angsten’. Het betekent alle moed verzamelen ondanks onze angst of vrees. Zelfs wanneer wij ineenkrimpen en beëdigen wat wij schrijven in ons graf zullen meenemen. Het betekent dat wij vastbesloten en grondig moeten zijn, dus ook wanneer wij denken voldoende te hebben geschreven. Het betekent dat we moeten geloven in het programma en moeten vertrouwen op God dat Hij ons in staat stelt Stap 4 te schrijven. Laten we eerlijk zijn: Stap 4 neemt een hoop werk in beslag, maar we kunnen rust vinden in het feit dat er geen deadline boven ons hoofd hangt voor het schrijven van Stap 4. We kunnen Stap 4 uitwerken totdat we klaar zijn. Het enige wat telt is dat we het met zorg en consequent doen. Er zijn wellicht momenten dat een bepaalde cleantijd ons in feite kan tegenwerken. Bijvoorbeeld wanneer wij onze angst voor het opmaken van onze inventaris niet erkennen. Vele van ons die Stap 4 keer op keer hebben gedaan ervaren dat het schrijven van een morele inventaris een van de beste tijdsbesteding is die enorm goed is voor ons herstel maar evengoed toch Stap 4 uitstellen.

Dicht bij jezelf komen

Omdat Stap 4 zo goed voor ons herstel is zullen we wellicht gaan denken dat het onnodig is angst of vrees te hebben voor deze Stap. Heel belangrijk is wel dat wij ons moeten toestaan angst te mogen voelen wanneer dat ook werkelijk het geval is. Wellicht dat we opnieuw angst ervaren die nog afstammen van vorige pogingen Stap 4 te nemen. We weten dat een onbevreesde morele inventaris veranderingen in ons leven zal brengen. We weten dat onze morele inventaris destructieve gedragen zal openbaren en we kunnen dit gedrag niet in de toekomst blijven continueren zonder pijn te ervaren. Dit zal kunnen leiden tot we sommige zaken los moeten laten. Bijvoorbeeld zaken waarvan we het gevoel hebben zonder niet te kunnen functioneren. Bijvoorbeeld een relatie of misschien een afkeer voor iets die wij zo zijn gaan koesteren dat het eigenlijk op een ironische wijze een bron van geruststelling is geworden. De angst iets vertrouwelijks. We moeten het loslaten omdat we het vermoeden hebben dat het ons herstel in de weg kan zitten maar waaraan wij zo afhankelijk zijn geworden. Het is een oprechte angst. We kunnen ons niet veroorloven te stoppen. Wij zullen moeten aanvaarden en loslaten. Wij zullen obstakels moeten overwinnen die onbereidwilligheid voeden om bepaalde zaken van onze verslaving te onthullen.

Tentakels van verslaving

Velen met een bepaalde cleantijd hebben met ons hun ervaring gedeeld dat de ziekte van verslaving haar tentakels op alle vlakken door hun leven heeft verspreid. Deze gewaarwording gaat meestal gepaard met gevoelens van grote verbazing en verslagenheid. We vragen onszelf af in hoeverre de tentakels van onze verslaving in ons leven zijn geworteld. Heeft al onze moeite en inzet voor herstel niet meer gedaan dan slechts een oppervlakkige genezing. Natuurlijk is dit niet het geval. We moeten alleen herinnerd worden aan de ernst van verslaafd zijn. Onze sponsor zal deze taak graag vervullen. Nadat we enige tijd hebben gehad om te accepteren wat onze morele inventaris heeft onthuld zullen we een in toenemende mate gevoel van hoop ervaren die onze verslagenheid zal vervangen. Tenslotte heeft een morele inventaris als doel een proces van verandering in ons leven in werking te zetten en een gevoel van vrijheid doen ervaren. Waarom zou het deze keer niet zo verlopen?

Een morele inventaris

Vele van ons hebben een verscheidenheid aan onplezierige associaties aangaande het woord ‘moreel’. Waarschijnlijk zal het ons herinneringen doen oproepen aan een streng en onbuigzaam gedrag waarvan wordt verwacht deze trouw te blijven. Het zal ons doen denken aan gedegen personen die beter zijn dan wij. Het aanhoren van het woord ‘moraal’ kan ook een neiging van verzet aanwakkeren tegen de in onze maatschappij geldende regels en autoriteiten die in het verleden zich nooit met ons konden verenigen. Of het nu zus of zo is, het is een manier voor individuen om individuen te benoemen. Als iets uit voorgaande tekst door ons is te herkennen dan moeten wij ook in staat zijn om het ongemakkelijke gevoel dat wij bij het aanhoren van het woord ‘moraal’ gedrag’ kunnen verlichten door het op een andere manier te benaderen. In de twaalf stappen houdt het woord ‘moraal gedrag’ geen associatie in met specifiek gedrag, sociale normen of een oordelende autoritaire instantie. Een morele inventaris is gewoon een hulpmiddel om onze eigen waarden, normen en principes te ontdekken. Wij hoeven onze eigen normen, waarden en principes niet in verband te legen met die van anderen.

Onze eigen Inventaris

Stap 4 vraagt ons een eigen inventaris van onszelf op te stellen, niet van een andere persoon. Toch wanneer wij beginnen te schrijven en nader ingaan op onze afkeer, angsten, gedrag, geloof, en geheimen, ontdekken wij dat de meeste van deze zaken verbanden worden gelegd of associaties worden gemaakt met andere personen of organisaties. Het is belangrijk dat wij goed beseffen dat wij volledig vrij zijn om te schrijven over welk onderwerp dan ook zolang het opheldering geeft over onze eigen aandeel daarin. In feite is het zo dat de meeste van ons het ene niet van het andere kunnen scheiden. Onze buddy of sponsor zal ons hierbij helpen.

Spirituele Principes

In stap 4 zullen wij een beroep moeten doen op al onze eigen spirituele zaken die wij gedurende Stap 1 tot Stap 3 hebben aangeleerd. Belangrijk is dat wij bereidwillig zijn om Stap 4 uit te werken. Wij zullen eerlijk en nauwlettend moeten zijn in alles wat wij opschrijven en ons voortdurend moeten afvragen of deze zaken een trouw waarheidsgehalte bevatten. Wij moeten moedig zijn onze angsten te erkennen, te aanvaarden en onder controle te hebben. Als laatste maar zeker niet minder belangrijk zal ons geloof en vertrouwen in God ons helpen tijdens moeilijke momenten waarbij opgeven de makkelijkste weg lijkt.

De inventaris

Pak een stuk papier of een ander middel die jjj en je sponsor samen als geschikt hebben bevonden om je inventaris te gaan schrijven. Verwijder alle zaken die afleiding kunnen veroorzaken op de werkplek waar je jouw inventaris gaat schrijven. Vraag in gebed om hulp om diepgaand, onbevreesd en grondig te zijn. Vergeet ook niet met regelmaat in contact te zijn met je sponsor tijdens het schrijven van Stap 4. Als laatste; voel je verder volledig vrij alles wat voor jouw belangrijk is op te schrijven.

Afkeer

We voelen een afkeer wanneer we oude gevoelens opnieuw ervaren, die we niet in staat zijn los te laten en wanneer we iets niet kunnen vergeven of vergeten dat ons in het verleden van streek heeft gemaakt. We maken in Stap 4 een ‘lijst van afkeer’ om meerdere redenen. Ten eerste zal een lijst van afkeer opstellen, wroeging uit het verleden dat ons nog steeds beïnvloedt, helpen los te laten. Ten tweede het onderzoeken van onze afkeer zal ons helpen de wijze te identificeren waarop wij ons zo opstellen om vervolgens teleurgesteld te zijn in anderen, speciaal in de gevallen waarbij onze verwachtingen aanvankelijk te hoog waren. Als laatste zal een lijst van afkeer patronen doen onthullen die ons in een impasse van woede, zelfmedelijden of beiden gevangen hebben gehouden.

Gevoelens

Zoals we voor dezelfde redenen onze gevoelens willen onderzoeken, willen wij ook onze afkeer nader onderzoeken. Het zal ons helpen ons eigen aandeel in ons leven te ontdekken. In aansluiting daarop: de meeste van ons zijn vergeten hoe wij ons moeten gaan voelen om clean te zijn. Zelfs wanneer we al een tijdje het programma volgen zullen we steeds nieuwe informatie ontdekken over de manieren waarop wij onze gevoelens in het verleden hebben uitgeschakeld.

Schuld en schaamte

Er zijn eigenlijk twee soorten van schuld of schaamte: één gebaseerd op werkelijkheid en één gebaseerd op fictie of zelf verzonnen onwerkelijkheid. De eerste komt voort uit ons geweten – we voelen ons schuldig omdat we iets gedaan hebben wat direct tegen onze principes in gaat of we hebben iemand pijn gedaan en wij schamen ons daarover. De tweede is een gevolg van talrijke situaties waarin wij niet schuldig zijn – situaties waarin wij geen aandeel hebben gehad. We zullen zorgvuldig moeten kijken naar onze schuld en schaamte zodat wij deze kunnen scheiden. Werkelijke schuld en schaamte hebben we nodig – alles wat onwerkelijk is moeten we loslaten.

Angsten

Wanneer we de ziekte van verslaving zouden bekijken – los gezien van zijn voornaamste symptomen – los gezien van het gebruik van drugs of dwangmatig gedrag en zonder haar meest voor de handliggende kenmerken – zullen we een moeras vinden van egocentrische angst. We zijn bang om gewond te raken of misschien voelen wij zaken te intens zodat we daarom een kort of half leven leiden, de bewegingen van het leven ervaren maar toch nooit echt het gevoel volledig levend te zijn. We zijn bang voor alles wat ons gevoel laat ervaren, dus daarom leven geïsoleerd en teruggetrokken. We zijn bang dat mensen ons niet aardig vinden dus daarom gebruiken we drugs om ons zodoende beter te voelen. We zijn bang geconfronteerd of gepakt te worden om iets en daarvoor een prijs te moeten betalen, dus daarom liegen en bedriegen we of doen wij anderen pijn om zodoende onszelf te beschermen. We zijn bang om alleen te zijn en daarom gebruiken of misbruiken wij anderen om zo het gevoel van eenzaamheid, afwijzing en verlaten worden uit de weg te gaan. We zijn bang niet genoeg te hebben – maakt niet uit waarvan – dus daarom jagen wij egoïstisch na wat we willen hebben – totaal geen rekening houdend met de pijn die we daarbij veroorzaken gedurende dit proces. Soms wanneer we in ons herstel terrein hebben gewonnen dat ons lief is, zijn we bang te verliezen wat we hebben en daarom beginnen we een middenweg met onze principes te zoeken om het te beschermen.
Egocentrisch zijn, eigen angst vormen – we zullen ze moeten ontwortelen zodat ze niet langer de kracht hebben ons te vernietigen.

Relaties en vriendschap

We zullen moeten schrijven over onze relaties in Stap 4 – echt over alle relaties, dus niet alleen de relaties van romantische aard – zodat we kunnen ontdekken hoe onze individuele keuzes, overtuiging/geloof en gedrag hebben geresulteerd in ongezonde of destructieve relaties. We zullen onze relatievormen met onze sponsor, partner, echtgenote, familieleden, vrienden, ex-vrienden, collega’s, ex-collega’s, buren, mensen van school, clubleden, burgerlijke instanties, autoriteiten zoals politie, instituties en verder iedereen of iets waar we aan kunnen denken onder de loep nemen. We zullen ook onze relatie met God moeten onderzoeken. Wellicht zullen we geneigd zijn de korte relaties niet te vermelden – zoals bijvoorbeeld one night stands (sex-avonturen) of misschien een ruzie met een lera(a)r(es) waardoor we een opleiding zijn gestaakt. Ook deze relaties zijn belangrijk. Alles waarbij we kunnen denken aan of gevoelens bij hebben is materiaal voor onze inventaris.

Sex

Dit is voor de meeste een oncomfortabel onderwerp. Het is in feite zelfs zo dat we geneigd zijn te denken “okay nu houd ik het voor gezien” Ik zal absoluut niet mijn seksgedrag gaan catalogiseren. Maar we zullen deze onbereidwilligheid snel moeten overwinnen. Denken aan de reden waarom we dit moeten doen zal ons helpen. We willen vrede hebben met onze eigen seksualiteit ”. Dat is waarom wij ons seksuele overtuiging en gedrag in onze inventaris moeten betrekken. Het is belangrijk dat wij onszelf eraan herinneren dat we op dit punt niet onze inventaris moeten vergelijken met wat we denken wat “normaal “ voor anderen is, maar alleen om onze eigen normen, waarden en principes te leren identificeren.

Misbruik

Alvorens we beginnen met dit gedeelte moeten we uiterste voorzichtigheid beoefenen. In feite zullen we wellicht dit gedeelte moeten uitstellen tot een later tijdstip in ons herstel. We zullen alle bruikbare bronnen tot onze beschikking moeten gebruiken om te kunnen besluiten dit onderdeel nu echt te kunnen beginnen. Ons gevoel over of we nu wel of niet in staat zijn de pijn die dit gedeelte zal veroorzaken te kunnen weerstaan zullen wij moeten bepraten met onze sponsor of buddy. Wellicht dat onze sponsor ons hierbij kan helpen dit te doorstaan of dat wij aanvullende professionele hulp moeten zoeken.
Wanneer we hebben besloten door te gaan met dit gedeelte, zullen wij moeten beseffen dat het werken aan dit gedeelte van Stap 4 waarschijnlijk het meest pijnlijke zal zijn in ons werken aan herstel. Het vastleggen van tijden waarin wij zijn verwaarloosd of genegeerd zijn, of pijn zijn gedaan door de mensen die ons eigenlijk moesten liefhebben en beschermen zal zeker de meest pijnlijke gevoelens doen oprakelen waar we doorheen moeten. Het is belangrijk dit te doen wanneer we daarvoor klaar zijn. Echter, des te langer we deze pijn ingewikkeld als een geheim in ons meedragen, zal het wellicht ons doen laten gedragen op een wijze dat we niet willen, of zal het bijdragen aan een negatief zelfbeeld of destructieve overtuigingen. De waarheid boven water halen zal een proces beginnen dat onze pijn kan laten doen opluchten. Wij waren niet verantwoordelijk.

Schaamte

Het is ook mogelijk dat wij fysiek, mentaal of verbaal anderen hebben misbruikt. Herinneringen aan deze voorvallen zal ons een groot gevoel van schaamte geven. We kunnen ons niet veroorloven deze schaamte te laten veranderen in wanhoop. Het is belangrijk dat we ons gedrag onder ogen zien en verantwoordelijkheid accepteren voor deze dingen en aan het werk gaan dit te veranderen. Het schrijven erover is de eerste stap naar deze verandering. Het uitwerken van de komende stappen zal ons helpen het met anderen weer goed maken voor wat we hun hebben aangedaan.

Bezit

De meeste van de voorafgaande vragen geven ons de mogelijkheid om ons te helpen de ware aard van onze fouten te identificeren, informatie die we nodig hebben voor Stap 5. Het is ook belangrijk dat we kijken naar de zaken die wij goed hebben gedaan of een positieve invloed op ons en anderen hebben gehad. We willen dit om meerdere redenen doen. Ten eerste: we willen een compleet en helder beeld van onszelf krijgen, niet slechts één gedeelte. Ten tweede: we willen weten welke karaktertrekjes en gedrag we meer willen terugzien in ons leven.

Geheimen

Voordat we Stap 4 afronden, zullen wij even moeten bezinnen en terugkijken: Is er iets dat we hebben overgeslagen, bewust of onbewust ? Is er iets dat zo erg is dat wij het onmogelijk in onze inventaris kunnen vermelden. Als dat inderdaad zo is zullen we ons kunnen geruststellen met het feit dat enorm veel lotgenoten deze stap hebben genomen en dat er nooit een situatie voor wie dan ook in Stap 4 zo uniek is geweest dat we er een nieuw term voor moesten verzinnen om het te omschrijven. Het bewaren van geheimen is bedreigend voor ons herstel. Zo lang we een geheim bewaren zijn we eigenlijk een voorbehoud of uitweg in ons programma aan het creëren.

Oorlogsverhalen

Een andere vraag die we ons nu zouden moeten stellen, is of er iets in onze inventaris is dat noch een overdrijving is wat werkelijk is gebeurd of iets wat totaal niet waar is ? Bijna iedereen die zich bij NA heeft aangesloten hebben problemen gehad fictie van werkelijkheid te onderscheiden in onze eigen levens. De meeste van ons hadden een verzameling van “oorlogverhalen” die zo versierd waren dat zij slechts een fractie van waarheid bevatte. We hebben ze verzonnen omdat we indruk wilden maken op anderen. We dachten niet dat we iets serieus hadden waarover wij ons goed voelden en op waarheid berust was, daarom verzonnen we leugens in een poging goed over te komen. Maar dat hoeven we nu allemaal niet meer te doen. We bouwen een echte eigenwaarde tijdens het proces van Stap 4, geen valse eigenwaarde meer. Nu is de tijd de waarheid over onszelf te vertellen.

Doorgaan

Stap 4 afronden betekent heel veel – misschien een teleurstelling – misschien opwekkend – misschien niet prettig. Hoe we ons ook voelen, we zullen ons zeker goed voelen door wat we hebben bereikt. Het werk wat we in deze stap hebben gedaan zal een basis vormen voor het werk die we in Stap 5 tot Stap 9 doen. Nu is de tijd om contact op te nemen met onze sponsor en voorbereidingen te treffen voor Stap 5.
© 2013 - 2019 Hessel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Jellinek Minnesota: nieuwe behandelmethode van verslavingJellinek Minnesota: nieuwe behandelmethode van verslavingJellinek, een instelling voor verslavingszorg, heeft in augustus 2009 een nieuw behandelcentrum geopend met een behandel…
Verslaving behandeling: Het 12 stappenplan (Minnesota model)Verslaving behandeling: Het 12 stappenplan (Minnesota model)Wanneer je lijdt aan een verslaving bestaat er nu ook in Nederland de mogelijkheid om die te overwinnen met het befaamde…
Stap acht van het Minnesota Model: isolementStap acht van het Minnesota Model: isolementStap acht is een actieve stap. We moeten pen en papier ter hand nemen om ons verleden zichtbaar voor ons neer te schrijv…
Wiet verslavingWiet verslavingEen wiet verslaving of cannabis verslaving is een verslaving waarbij men verslaafd is geraakt aan het gebruik van wiet,…
Stap 11 van het Minnesota Model: meditatie en gebedStap 11 van het Minnesota Model: meditatie en gebedStap elf van het Minnesota Model gaat over meditatie en gebed. Deze stap doet ons stil staan bij het feit dat we levende…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Stap 4 van het Minnesota Model: herstel van karakter"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Hessel
Laatste update: 29-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Verslaving
Bronnen en referenties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!