InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Verslaving > Koopziek of compulsive buying, hoe kom je er weer vanaf?

Koopziek of compulsive buying, hoe kom je er weer vanaf?

Koopziek of compulsive buying, hoe kom je er weer vanaf? Koopziek, ook wel compulsief kopen of compulsive buying of compulsieve shoppers genoemd, is een serieus probleem. Eerst dacht men dat vooral jonge vrouwen aan deze dwangmatige aandoening lijden, maar het komt bijna even vaak bij mannen voor. Het is dwangmatig omdat het koopgedrag niet te beheersen blijkt, of het is slechts heel beperkt te beheersen. Deze mensen komen in de problemen en hebben hulp nodig. Veel mensen kennen het opgewekte gevoel wat we krijgen als we eens lekker kunnen shoppen. Op zich is daar niets mis mee, maar als je het kopen niet kunt laten, ondanks dat je je hebt voorgenomen je geld niet over de balk te gooien, dan is het mogelijk dat je aan compulsive buying lijdt. Ook wel koopziek genoemd. Opvattingen die betrekking hebben op koopzieke mensen:
  • Mensen met een laag inkomen lijden vaker aan deze dwangstoornis dan mensen met een hoog inkomen.
  • Vrouwen lijden vaker aan koopziekte dan mannen.
  • Het komt vaker voor bij jonge mensen dan bij oude mensen.
  • Mensen met een inkomen lager dan $ 50.000 per jaar, lijden vaker aan de dwangstoornis.

Koopziek

Een onderzoek (onder ruim 2500 volwassenen) uitgevoerd door de Stanfort University (US) in 2006 wees uit dat 6% vrouwen aan compulsief kopen lijdt en 5,5% mannen. Men beschouwt dwangmatig koopgedrag (binge buying) als een dwangstoornis waarbij hulp van een psycholoog of psychiater nodig is. In Nederland noemen we binge buying ook wel koopverslaving. In Amerika lijdt ongeveer 1 op de 20 volwassenen aan binge buying of compulsive buying disorder. Bij vrouwen gaat het in het merendeel van de gevallen om relatief jonge vrouwen die een ziekelijke drift hebben om spullen te kopen. In de meeste gevallen gaat het om het kopen van schoenen, kleding, parfums, juwelen en make-up. Ogenschijnlijk zijn dit spullen om er leuk uit te kunnen zien, maar eigenlijk worden de spullen door vrouwen gekocht om depressieve gevoelens te onderdrukken en om zichzelf te troosten. Kopen geeft namelijk een speciale kick, waardoor de koopzieke persoon zich eventjes heel prettig voelt. De kick van het kopen is echter maar van korte duur. Bepakt en beladen met tasjes vol spullen ga je naar huis terwijl de koopkick achter je ligt en dus ook dat ‘prettige gevoel’ is verdwenen. Daarna kunnen schuldgevoel en schaamte je overvallen. Een groot deel van de spullen blijken tegen te vallen of zelfs nooit gebruikt te worden. Koopziekte is compulsief gedrag. Omdat iemand met compulsive buying het kopen niet kan laten, is het gedrag net zo obsessief als bij een andere dwangstoornis. Denk hierbij aan: dwangmatig omgaan met seks, eten, geloof, dwangmatig schoonmaken, enzovoorts. De koopzieke kan de enorme drang om te kopen, steeds opnieuw, niet weerstaan en komt daardoor steeds dieper in de problemen en/of elke maand niet uit met het budget. Een deel van compulsive buyers gaat geld lenen waardoor de problemen nog groter worden.

Koopziekte herkennen

  • Iemand met koopziekte lukt het niet om te stoppen met kopen, ondanks het voornemen om het niet meer te doen.
  • Voor het kopen voelt hij/zij zich onrustig, en op een bepaalt moment lukt het niet meer om de prikkel te onderdrukken en moet hij/zij gehoor geven aan de drang om spullen te kopen.
  • Hij/zij geeft meer uit dan hij/zij zich kan permitteren waardoor na afloop schuldgevoelens, stress en onrust ontstaan.
  • Het kopen gebeurt impulsief en ongeremd, er zit geen financieel plan achter. Er kan ook (te veel) via postorderbedrijven gekocht worden.
  • Overschrijdt het (voorgenomen) budget keer op keer.
  • Tijdens het kopen is hij/zij opgewekt en ervaart een soort onrustig geluksgevoel, te vergelijken met high zijn.
  • Na het kopen voelt hij/zij zich schuldig en voelt zich al snel niet meer gelukkig. Het besef dat het geld besteed is aan allerlei dingen die hij/zij niet echt nodig had, roept onrust, schaamte en depressiviteit op.
  • Aankopen worden soms verstopt en/of er wordt gelogen over het werkelijke bedrag of over de noodzaak van de aankopen.
  • Keer op keer gaat geld op aan aankopen die hij/zij eigenlijk niet van plan was te doen.
  • Er kunnen (grote) financiële zorgen en/of schulden door ontstaan (zijn).
  • De naaste omgeving vindt het koopgedrag niet normaal en maakt zich zorgen, of het koopgedrag wordt zolang mogelijk verborgen gehouden.
  • Omdat je het geld eigenlijk niet kon uitgeven kom je tekort voor andere zaken.
  • De compulsieve koper zit in een vicieuze cirkel gevangen van onrust, geld opmaken, schuldgevoel, schaamte, depressieve gevoelens, voornemen om niet meer toe te geven aan de prikkel om te kopen en het toch weer doen, enzovoorts.

Het dwangmatige zit hem in de herhaling van het patroon terwijl de koper eigenlijk niet van plan was veel geld uit te geven, zich had voorgenomen het niet (meer) te doen, en/of steeds weer opnieuw dezelfde onrust om spullen te moeten kopen, ervaart. Als je het koopgedrag onder controle kunt houden en je er niet door in de problemen komt hoeft het koopgedrag niet dwangmatig te zijn.

Compulsive buying, wat heb je gekocht?

Compulsive kopers krijgen een kick van het kopen van specifieke spullen.
  • Koopzieke vrouwen kopen heel vaak kleding, make-up, parfums, schoenen, tasjes, juwelen en dergelijke artikelen om het uiterlijk te verfraaien.
  • Mannelijke compulsive buyers kopen eerder luxe artikelen op elektronica gebied, computer spullen of spullen die aansluiten bij hun hobby, ook Dvd's, Cd's, camera’s, gadgets en/of boeken.

Het gaat om het kopen van spullen die je eigenlijk niet echt nodig hebt en die je misschien zelfs niet of nauwelijks gebruikt. Het gaat puur om het kopen en het prettige gevoel wat iets kopen geeft.

Hulp zoeken. Wanneer ben je koopziek?

Je bent pas koopziek als het koopgedrag schuldgevoel en schaamte en problemen (zoals geldzorgen) oplevert, omdat je het niet kunt bedwingen en als je als gevolg daarvan problemen krijgt in relationele sfeer en/of emotionele sfeer en/of financiële sfeer. Als je onrust voelt als je niet kopen kunt of schuldgevoel als je juist veel gekocht hebt, is het eigenlijk al duidelijk dat je niet goed met de prikkel om te kopen, om kunt gaan. Als dit vaker voorkomt (en niet slechts incidenteel) neem het dan serieus. Als kopen jou de baas is in plaats van andersom, zoek dan hulp. Mensen die aan koopziekte lijden moeten het probleem niet onderschatten. Vaak ontstaat het probleem in een periode in hun leven waarin ze verdriet, zorgen of stress hebben. Als het je niet lukt om te budgetteren en ondanks herhaalde pogingen steeds weer (je) geld over de balk smijt, zoek dan hulp. Het is heel goed mogelijk dat je via hulpverlening ontdekt wat de ware oorzaak van je dwangmatige koopgedrag is. Als je al in de financiële problemen bent gekomen, zoek dan ook hulp, zodat het allemaal niet nog erger wordt. De dwangstoornis kan behandeld worden. Bepaalde antidepressiva kunnen op dwangmatig gedrag een positieve uitwerking hebben.

Lees verder

© 2009 - 2018 Kisses, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
DwangstoornissenIeder mens controleert zichzelf wel eens. Heb je dat licht echt wel uitgedaan? Zit die deur echt wel op slot? Het is hee…
Dwangstoornis en de invloed op de seksualiteitDwangstoornis en de invloed op de seksualiteitEen dwangstoornis wordt ook wel dwangneurose genoemd. Iemand heeft last van steeds terugkerende opdringerige obsessieve…
Binge eating en de rol van gezamelijke maaltijdenBinge eating en de rol van gezamelijke maaltijdenBinge eating disorder is een eetstoornis waarbij men in een korte periode een grote hoeveelheid voedsel tot zich neemt.…
Dwangstoornis, vaak persoonlijk geheim, wel te behandelenDwangstoornis, vaak persoonlijk geheim, wel te behandelenDwangstoornis is een heel bijzonder probleem dat uit twee elementen bestaat. Het ene element is een dwanggedachten en he…
Dwangstoornis: een psychische aandoeningDwangstoornis: een psychische aandoeningIemand die lijdt aan een dwangstoornis heeft last van obsessies en dwangmatig handelen. Deze psychische aandoening is ee…
Bronnen en referenties
  • http://med.stanford.edu/news/all-news/2006/09/men-women-have-similar-rates-of-compulsive-buying-stanford-study-shows.html

Reageer op het artikel "Koopziek of compulsive buying, hoe kom je er weer vanaf?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Peter, 08-09-2018 12:10 #6
In dit artikel (en ook in andere artikelen overigens) stoort het mij enigszins om iemand 'koopziek' te noemen als er financiële problemen optreden.

Mijn ex vriendin heeft duidelijk een probleem met kopen. Zo kocht zij niet alleen maar vanalles en nog wat voor in huis (lampen, kunst), ze sloeg door met (veel wisselende) hobby's, waar dan honderden euro's aan werden uitgegeven en kocht zaken die nog in het plastic zo de kast in verdwenen (en ook niet werden getoond)

Alleen heeft zij dus een goed salaris en kan op basis daarvan makkelijk die uitgaven doen. Maar kun je dan zeggen dat iemand niet koopziek is, omdat er geen financiële problemen zijn?

Smiss, 03-07-2014 10:52 #5
Ik vroeg mij af of er ook boeken (zelfhulpboeken) over dit onderwerp bestaan?
Alvast bedankt. Reactie infoteur, 03-07-2014
Hi, zoiets zal wel bestaan maar iemand die dit probleem heeft kan het beste eens met de huisarts gaan praten. De weet de weg naar praktische hulp wat waarschijnlijk effectiever zal zijn.

Jane, 05-11-2013 08:22 #4
Hallo,
Ik heb voor mijzelf ook het gevoel dat ik koopziekte heb, alleen als ik de symptomen allemaal lees denk ik het ook weer niet. Verwarrend, ik koop namelijk heel veel en vaak dingen die ik niet nodig heb. Ik ben echter niet onrustig of voel een soort van high. Verder verstop ik geen dingen of heb financiële problemen.
Ik neem me wel telkens voor niets te kopen, maar dat lukt me niet. Hier wil ik eigenlijk wel mee stoppen.
Jane

Isa, 27-05-2013 11:24 #3
In sommige periodes heb ik hier ook wel last van vrees ik. maar wat wil je, op elke site (inclusief deze pagina, wat best ironisch is) staat bol van de banners van winkels als zalando en dergelijke. Het is soms erg moeilijk om je terug te trekken van alle koopprikkels als je er overal mee geconfronteerd wordt…

Elizabeth, 27-07-2012 16:48 #2
Sinds gisteren weten wij (Fam.) na 20 jaar wat er met mijn schoonzus aan de hand is. Afgelopen woensdag is het onvermijdelijk gebeurt en zijn ze uit het huis gezet. Dit was al meerdere keren gebeurd in deze 20 jaar maar doordat vrienden steeds met geld kwamen konden ze dir vermijden en als wij als Fam. Dan vroegen wat in godsnaan is er aan de hand, dan zij mijn broer dat hij dat zelf wel oplosten. Wij hebben ons steeds afgevraagd waaraan ze verslaafd was, was het gokken stopte ze het in de neus. Nu 20 jaar later waarin mijn broer heel veel is kwijtgeraakt waaraan hij net zo veel schuld heeft als zij hij heeft al die tijd geweten (haar moeder had ook deze ziekte) wat er mankeerden en heeft er niks aan gedaan. Nu heeft hij geen vrienden meer en heeft hij onze hulp ingeroepen aan de ene kant ben ik trots dat hij onze hulp heeft ingeroepen en aan de andere kant ontzettend nijdig elke dag horen we weer nieuwe dingen en moet je dat ff verwerken. Het vertrouwen in mijn schoonzus is weg en zal ze zeker weer moeten gaan verdienen gelukkig staan we als 1 familie op 1 lijn, er wordt geen geld geleend de financiële van mijn broer wordt op een rijtje gezet want er is in 3 maanden tijd 18 duizend € verdwenen van de spaarrekening waarvan zij niet weet te vertellen waar het geld is. We hebben ok geëist dat als hij wil dat wij hem helpen zij en hij hulp moeten zoeken ( wat al jaren geleden had moeten gebeuren. Wat het allemaal moet gaan worden ik weet het echt niet en kan alleen maar hopen dat het goed komt aan de Fam. Zal het niet liggen wij zijn er voor ze. Wat ik met dit bericht wil zeggen is dat er zoveel leef en verdriet door kan komen niet alleen het slachtoffer maar ook man en kinderen en Fam.

Anoniem, 13-01-2012 19:59 #1
Ik heb steeds meer het gevoel dat mijn koopgedrag niet meer 'even shoppen' is.
Ik heb anti depressiva ik koop erop los. Ik zorg wel dat ik alle rekeningen eerst betaald heb, en alles heb voor mijn kind. Voorraden luiers, doekjes wasmiddel, kleren kleren kleren waarvan 3kwart er voor de sier hangt. Ik kon eerst heel goed sparen maar merk dat ik steeds eind van de maand geen geld meer heb, en me spaarrekening moet plunderen. Als ik zoals nu geen geld meer heb, moet wachten een aantal dagen. voel ik me zwaar depressief denk elke keer weer ik moet alleen kopen wat ik echtt nodig heb. Ik voel me heel erg paniekerig onrustig dat ik niks kan kopen. Is dit samenhang van depressie? of heb ik ook koopziekte?

Graag reactie van iemand die het weet Reactie infoteur, 14-01-2012
.
Uit je verhaal worden een paar dingen duidelijk:

> Kopen neemt tijdelijk je depressieve gevoelens weg en geeft je tijdelijk een goed gevoel
> Je probeert wel problemen te voorkomen door je vaste lasten eerst te betalen en je zorgt ervoor dat je je kindje goed kunt verzorgen
> Het kopen is geen oplossing want je komt erdoor in financiële problemen

Je vraagt of het samenhangt met depressiviteit of koopziekte. Misschien wel met beide? Je gevoel dat je moet kopen en dat je onrustig bent omdat je niet kunt kopen, is wel een signaal dat je het kopen niet onder controle hebt. Ook dat je geld tekort komt en dingen koopt waar je eigenlijk niets mee doet, die je dus alleen gekocht hebt om het gevoel wat kopen je geeft. Ondanks je medicijnen ben je ook nog regelmatig depressief, maak ik uit je verhaal op. Ik hoop echt dat je deze problemen voorlegt aan de arts of hulpverlener die je de antidepressiva heeft voorgeschreven. Je hebt hier denk ik wel hulp bij nodig dus luister naar de signalen. Neem het serieus en blijf er niet alleen mee zitten. Ik wens je heel veel succes en laat nog eens weten hoe het met je gaat, oké?
Groetjes:)

Infoteur: Kisses
Laatste update: 27-10-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Verslaving
Special: Geld
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!