InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Ebola-virus besmetting en overdracht: mogelijk via de lucht?

Ebola-virus besmetting en overdracht: mogelijk via de lucht?

Ebola-virus besmetting en overdracht: mogelijk via de lucht? Sinds februari 2014 is er een ebola-uitbraak in de West-Afrikaanse landen Guinee, Sierra Leone en Liberia, maar ook in Senegal en Nigeria zijn gevallen gemeld. In Spanje raakte in september 2014 een verpleegster besmet met ebola, nadat ze de met ebola besmette Spaanse geestelijke Manuel García Viejo had verpleegd. Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) zijn patiënten besmettelijk vanaf het moment dat zij ziek zijn en wordt het ebolavirus alleen overgedragen via direct contact met besmettelijke patiënten of hun lichaamsvloeistoffen. Er zijn echter deskundigen die beweren dat je met de kennis van nu niet kunt uitsluiten dat het virus via de lucht overgedragen wordt.

Ebola-virus via de lucht overdraagbaar?


Wat is ebola?

Ebola is ernstige humane virusziekte welke wordt veroorzaakt door het ebolavirus. Van dat virus bestaan verschillende varianten en de ziekte is erg dodelijk. Ebola kent de volgende ziekteverschijnselen:

De incubatietijd is 2 tot 21 dagen na blootstelling aan het virus, maar het gemiddelde is 8 tot 10 dagen. Herstel van ebola is afhankelijk van goede ondersteunende klinische zorg en de immuunrespons van de patiënt.

Hoe vindt besmetting plaats?

Zolang iemand geen ziekteverschijnselen heeft, is hij niet besmettelijk voor zijn omgeving. Het ebolavirus kan zowel door mensen als door dieren doorgegeven worden middels contact met lichaamsvocht: speeksel, bloed, urine, zweet, etc. Medisch personeel kan daardoor ook gemakkelijk besmet geraken, wanneer ze geen speciale beschermende kleding draagt. Het virus verspreidt zich volgens de officiële instanties niet via de lucht. Zo staat op de website van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
te lezen: "Het ebolavirus wordt niet via de lucht overgedragen (zoals griep) …".[1] Het Amerikaanse equivalent van het RIVM, het CDC (Centers for Disease Control and Prevention), schrijft op haar website: "Ebola is not spread through the air...".[2]

Het publiek wordt voorgehouden dat ebola alleen door direct contact kan worden overgedragen. Het Nederlandse overheidsinstituut RIVM verklaart dat ebola "alleen besmettelijk is via direct lichamelijk contact met een patiënt of lichaamsvloeistoffen van de patiënt (bloed, speeksel, urine, zweet en dergelijke) of door het slachten en opeten van een ziek wild dier (bushmeat)".[3] Deskundigen uit de Verenigde Staten waarschuwen echter dat de mogelijkheid dat het virus kan worden verspreid door de lucht, niet kan worden uitgesloten. Met zekerheid stellen dat ebola niet kan worden verspreid door de lucht is misleidend, aldus deze deskundigen.[4]

Kan het ebola-virus zich echt niet door de lucht verplaatsen?

De ebola-epidemie heeft zich in West-Afrika zo snel verspreidt, dat sommige ebola-experts zich afvragen of het ebolavirus zich echt niet door de lucht kan verspreiden. Eén van hen is dr. C.J. Peters, die in 1989 een uitbraak van het virus onder apen die gebruikt werden voor wetenschappelijk onderzoek in Virginia (VS) moest bestrijden en die later het meest verregaande onderzoek leidde naar de overdracht van ebola tussen mensen bij het CDC. Peters zei tegen de Los Angeles Times, ook bekend als LA Times, dat hij niet wil uitsluiten dat het virus zich verspreidt via de lucht in besloten ruimten (waar veel mensen op elkaar zitten): "We just don't have the data to exclude it." We beschikken dus niet over de gegevens om dit uit te sluiten, aldus Peters die op dit moment onderzoek doet naar virale ziekten op de Universiteit van Texas in Galveston (VS).[5]

De viroloog dr. Philip K. Russell die zich ook met ebola heeft beziggehouden, doet ook een duit in het zakje en zei tegen de LA Times: "I see the reasons to dampen down public fears, but scientifically, we're in the middle of the first experiment of multiple, serial passages of Ebola virus in man… God knows what this virus is going to look like. I don't."[6] Hij ziet het belang ervan in om ongerustheid bij het publiek weg te nemen, maar doordat het ebola-virus nu niet zo snel de kop in wordt gedrukt en kans ziet aanhoudend van mens op mens kan over te gaan, is de kans op mutatie van het virus aanwezig. Mutaties zijn waarschijnlijker naarmate het virus zich in meer mensen in rij heeft kunnen vermenigvuldigen. Des te meer generaties (passages) het virus doormaakt, des te beter beter hij zich aanpast aan zijn nieuwe gastheer, de mens.

'Genetische roulette'

Onderzoekers vrezen dat het virus zich gaat muteren en dan mogelijk besmettelijker wordt. Het virus kan zich gaan gedragen zoals niet is waargenomen tijdens eerdere uitbraken, die werden gestopt na overdracht tussen twee tot drie personen, dus voordat het virus echt de kans had om te muteren. Daarom is het zaak om het ebola-virus zo snel mogelijk terug te dringen. Des te meer besmettingen er zijn, des te groter de kans is op mutatie van het virus. Het mag dan zo zijn dat de huidige variant van het virus voor zover bekend alleen door direct contact via 'lichaamssappen' verspreid kan worden, maar bij een gemuteerde variant kan dit anders uitpakken. Als het ebolavirus de juiste mutaties ondergaat en het zich mogelijk via aerosolen in de lucht kan verspreiden, zoals mazelen of influenza (griep), zijn de rapen gaar.

Het ebolavirus is een zogenaamd RNA virus, wat betekent dat deze het enzym RNA polymerase nodig heeft om zich te vermenigvuldigen. Dit enzym is van nature erg slordig en de mutatiefrequentie is in RNA-virussen om die reden gewoonlijk veel hoger dan in DNA-virussen. Michael Osterholm, directeur van het Onderzoekscentrum infectieziekten aan de Universiteit van Minnesota (VS), waarschuwt dat virussen die vergelijkbaar zijn met het ebolavirus berucht zijn in het repliceren en het zichzelf opnieuw uitvinden.[7] Osterholm en andere deskundigen kunnen geen virussen aanwijzen dat van mensen naar mensen wordt overgedragen en waarin een transmissie-switch heeft plaatsgevonden, bijvoorbeeld van niet via de lucht overdraagbaar naar wel via de lucht overdraagbaar.[8] Tegen de Amerikaanse nieuwszender CNN zei Osterholm dan ook dat de kans relatief klein is dat Ebola die sprong zal maken, maar als het virus zich verder verspreidt dan wordt de kans daarop wel groter. Osterholm spreek in dat verband over "genetische roulette".[9]

Internationale gemeenschap moet gezamenlijk de schouders eronder zetten

Dr. Osterholm zei dat publieke gezondheidswerkers terughoudend zijn om hun zorgen hierover in het openbaar te uiten. Ze willen niet worden beschuldigd van het schreeuwen van 'brand' in een volle theaterzaal. Hij beseft dat sommige mensen hem hiervan zullen beschuldigen, maar hij wil de mensen wakker schudden. Osterholm merkt op dat de risico's reëel zijn en zolang we dit niet tot ons door hebben laten dringen, zal de wereld niet bereid zijn om te doen wat nodig is om de epidemie te beëindigen.[10] En dat er te weinig gebeurt, is duidelijk. De Europese Unie laat het tot dusverre volledig afweten bij de bestrijding van de ebola-uitbraak in West-Afrika. Dat zeiden specialist infectieziektebestrijding Roel Coutinho en andere deskundigen op 11 oktober 2014.[11] De internationale gemeenschap moet gezamenlijk de schouders eronder zetten om ebola te bestrijden.

Noten:

  1. http://www.rivm.nl/Onderwerpen/E/Ebola/Ebola_uitbraak_West_Afrika_2014 (voor de laatste keer geraadpleegd op 14-10-2014)
  2. http://www.cdc.gov/vhf/ebola/transmission/ (voor de laatste keer geraadpleegd op 14-10-2014)
  3. http://www.rivm.nl/Documenten_en_publicaties/Algemeen_Actueel/Veelgestelde_vragen/Infectieziekten/Veelgestelde_vragen_Ebola (voor de laatste keer geraadpleegd op 14-10-2014)
  4. http://www.latimes.com/nation/la-na-ebola-questions-20141007-story.html#page=1 (voor de laatste keer geraadpleegd op 14-10-2014)
  5. Ibid.
  6. Ibid.
  7. http://www.dailymail.co.uk/news/article-2786297/Experts-fear-Ebola-virus-COULD-spread-air-not-just-contact-bodily-fluids.html (voor de laatste keer geraadpleegd op 14-10-2014)
  8. In dit verband is het interessant te wijzen op dierproeven die in het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam onder leiding van prof. Fouchier uitgevoerd zijn en waarbij slechts een handvol mutaties nodig waren om het vogelgriepvirus H5N1 van fretten naar fretten via de lucht overdraagbaar te maken. Het onderzoek werd gedaan bij fretten; de ziektesymptomen die ze ontwikkelen zijn vergelijkbaar met die van mensen. Er wordt verondersteld dat de veranderingen van het virus ook bij de mens op kunnen treden, waardoor er een risico op een H5N1-pandemie zou ontstaan. Tot nog toe was het virus niet in staat om zich via de lucht te verspreiden. Door enkele genetische aanpassingen werd het virus zodanig veranderd dat hoestende en niezende fretten hun soortgenoten konden besmetten. Hiervoor weren slechts vijf tot tien mutaties voldoende. Het onderzoek is gepubliceerd in Science. (Science 2012, doi: 10.1126/science.1213362: Airborne Transmission of Influenza A/H5N1 Virus Between Ferrets) Fouchier zegt over zijn onderzoek: "Met het onderzoek hebben we voor het eerst laten zie hoe een griepvirus verandert van een vogelvirus in een virus dat tussen zoogdieren via de lucht kan worden overgedragen. De reden dat we dat met de vogelgriep hebben gedaan, is dat een aantal experts dacht dat dit virus zich onmogelijk op die manier kon ontwikkelen. Wij laten nu zien dat het wel kan en makkelijker dan gedacht." (http://medischcontact.artsennet.nl/archief-6/Tijdschriftartikel/110061/Onnodige-ophef-over-vogelgriepvirus.htm, voor de laatste keer geraadpleegd op 16-10-2014)
  9. http://edition.cnn.com/2014/09/12/health/ebola-airborne/ (voor de laatste keer geraadpleegd op 16-10-2014)
  10. http://www.dailymail.co.uk/news/article-2786297/Experts-fear-Ebola-virus-COULD-spread-air-not-just-contact-bodily-fluids.html (voor de laatste keer geraadpleegd op 14-10-2014)
  11. http://www.ad.nl/ad/nl/1012/Nederland/article/detail/3766503/2014/10/11/Veel-te-weinig-hulp-EU-bij-bestrijding-ebola.dhtml (voor de laatste keer geraadpleegd op 14-10-2014)

Lees verder

© 2014 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Waar komt ebola vandaanEbola is een zeldzaam virus dat bij mensen en apen een ernstige afwijking in het bloed veroorzaakt, hierdoor ontstaan ve…
nieuws uitgelichtEbola: de feitenEbola blijft in de herfst 2014 in het nieuws komen en het sterftecijfer blijft maar toenemen. Bij veel mensen wordt de a…
Ebola virus - ook via de lucht?Een van de meest spraakmakende virussen van 2014 is ebola. In de landen Guinee, Sierra Leone, en Liberia alleen al zijn…
Ebola en preventie in Belgiënieuws uitgelichtEbola en preventie in BelgiëEbola (genoemd naar de Ebola rivier in Congo) is een ernstige virusziekte die ontstaan is Afrika, maar sinds september 2…
Is het ebola virus besmettelijk en gevaarlijk?Het is overal op het nieuws te zien en er gaat geen dag voorbij dat we er niets over horen in 2014: het ebola virus. Ied…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Photo Credit: Cynthia Goldsmith Content Providers(s): CDC/ Cynthia Goldsmith, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • A.I.M. Hoepelman, A.C.M. Kroes, R.W. Sauerwein, H.A. Verbrugh. Microbiologie en infectieziekten. Bohn, Stafleu, Van Loghum, derde herziene druk, 2011.
  • http://medischcontact.artsennet.nl/Actueel/Nieuws/Nieuwsbericht/117067/H5N1-via-lucht-overdraagbaar.htm
  • http://medischcontact.artsennet.nl/archief-6/Tijdschriftartikel/110061/Onnodige-ophef-over-vogelgriepvirus.htm
  • http://www.ad.nl/ad/nl/1012/Nederland/article/detail/3766503/2014/10/11/Veel-te-weinig-hulp-EU-bij-bestrijding-ebola.dhtml
  • http://www.cdc.gov/vhf/ebola/transmission/
  • http://www.dailymail.co.uk/news/article-2786297/Experts-fear-Ebola-virus-COULD-spread-air-not-just-contact-bodily-fluids.html
  • http://edition.cnn.com/2014/09/12/health/ebola-airborne/
  • http://www.elsevier.nl/Buitenland/nieuws/2014/8/Acht-vragen-over-de-ebola-uitbraak-in-West-Afrika-1585701W/
  • http://www.latimes.com/nation/la-na-ebola-questions-20141007-story.html#page=1
  • http://www.rivm.nl/Documenten_en_publicaties/Algemeen_Actueel/Veelgestelde_vragen/Infectieziekten/Veelgestelde_vragen_Ebola
  • http://www.rivm.nl/Onderwerpen/E/Ebola/Ebola_uitbraak_West_Afrika_2014
  • Science 2012, doi: 10.1126/science.1213362: Airborne Transmission of Influenza A/H5N1 Virus Between Ferrets

Reageer op het artikel "Ebola-virus besmetting en overdracht: mogelijk via de lucht?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Marsman, 09-08-2015 04:31 #2
Volgens mij is die ebola een soort laboratoria-experiment gemaakt in een laboratorium en uitgesproeid als experiment om te zien welke mensen het overleven. zou dat niet? als het via de lucht verspreidt, waarom sterven er in het nieuws dan enkel afrikanen? ruik ik racisme? ruik ik genocide? ruik ik wetenschap? waar ruikt dit eigenlijk naar? ik ruik iets… fantastisch we gaan allemaal dood aan een gemuteerd virus, wie zal ik hiervoor bedanken? iemand? Reactie infoteur, 11-08-2015
Ebola is voor zover bekend alleen besmettelijk via direct lichamelijk contact met een ebola-patiënt of door het slachten en opeten van een ziek dier. Ebola wordt veroorzaakt door een virus (filovirus). In Afrika levende vleermuizen zijn de meest waarschijnlijke bron voor filovirussen.

Marsman, 09-08-2015 04:29 #1
Volgens mij is die ebola een soort laboratoria-experiment gemaakt in een laboratorium en uitgesproeid als experiment om te zien welke mensen het overleven. zou dat niet? als het via de lucht verspreidt, waarom sterven er in het nieuws dan enkel afrikanen? ruik ik racisme? ruik ik genocide? ruik ik wetenschap? waar ruikt dit eigenlijk naar? ik ruik iets…

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 10-08-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Special: Ebola-virus
Bronnen en referenties: 13
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!