InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Aandoeningen: diabetes mellitus (suikerziekte)

Aandoeningen: diabetes mellitus (suikerziekte)

Diabetes mellitus (suikerziekte) is een ernstige aandoening waar je tegenwoordig meer over hoort. Dit komt omdat steeds meer mensen met deze aandoening te maken krijgen. Van diabetes mellitus zijn twee verschillende types, diabetes mellitus type 1 en diabetes mellitus type 2. De oorzaken van deze verschillende types diabetes mellitus zijn verschillend. De ernst van de verschillende types is meestal ook verschillend. Hypoglycemie en hyperglycemie kunnen gevolgen zijn van diabetes mellitus. Voordat beschreven wordt wat het ziektebeeld diabetes mellitus is, wordt eerst ingegaan op het voorkomen van diabetes mellitus in de Nederlandse bevolking en de functie van insuline en glucagon. Tenslotte wordt uitgelegd wat hypoglycemie (hypoglykemie) en hyperglycemie is.

Inhoud


Voorkomen (incidentie en prevalentie) van Diabetes Mellitus in de Nederlandse bevolking

Op 1 januari 2007 waren er 668.000 mensen met Diabetes Mellitus bekend. Over het hele jaar 2007 zijn er 71.000 nieuwe patienten met Diabetes Mellitus bij gekomen. Waarschijnlijk is dit een onderschatting, omdat nog niet alle patienten met Diabetes Mellitus zijn gediagnosticeerd. Er wordt gedacht dat Nederland in totaal rond 1.000.000 Diabeten telt. Diabetes Mellitus type 2 komt het meeste voor. Ongeveer 90% van de diabeten, zijn type 2 diabeten. In 2007 bedroeg het aantal sterfgevallen met diabetes als oorzaak rond de 11.000. Meer informatie over het voorkomen van Diabetes Mellitus in de Nederlandse bevolking is te vinden op www.rivm.nl

Functie van insuline en glucagon

De cellen in de pancreas die insuline aan het bloed afgeven heten de bètacellen en ze liggen in de eilandjes van Langerhans. Deze bètacellen produceren normaal insuline. Insuline is nodig om glucose vanuit het bloed in de cellen te krijgen. Glucose is een koolhydraat wat in de cellen wordt verbrand om zo energie te leveren. De cellen kunnen met de vrijgekomen energie hun taken uitvoeren. Ook zorgt insuline ervoor dat glucose in de lever- en spiercellen tot glycogeen wordt omgezet. Glycogeen is een soort koolhydraat.

De alfacellen van de eilandjes van Langerhans maken glucagon. Wanneer de bloedglucosewaarde teveel daalt, geven de alfacellen glucagon af aan het bloed. Uit glycogeen kan onder invloed van glucagon weer glucose worden gemaakt. Kort samengevat zorgt insuline ervoor dat glucose vanuit het bloed in de cellen komt en kan worden verbrand of in glycogeen wordt omgezet. Onder invloed van insuline zal het bloedglucose dalen. Onder invloed van glucagon zal glycogeen in de lever worden omgezet in glucose en worden afgegeven aan het bloed. De bloedglucosewaarde zal stijgen.

Ziektebeeld van suikerziekte

Diabetes mellitus is een ernstige ziekte. De oorzaak van diabetes mellitus type 1 is gelegen in de destructie (vernietiging) van betacellen in de pancreas. Diabetes mellitus is een aandoening die van chronische aard is. Zoals net ook al gezegd, maakt men onderscheid in diabetes mellitus type 1 en type 2.

Je ziet dat diabetes mellitus type 1 vaak ontstaat op jonge leeftijd. Diabetes mellitus type 1 ontstaat vaak in een korte tijd en mensen kunnen daarbij last hebben van veel dorst en veel plassen. Ook vermoeidheid, spierzwakte en gewichtsverlies zijn symptomen waar patiënten waarbij de diagnose suikerziekte nog niet is gesteld veel last van hebben.

Zowel diabetes mellitus type 1 als 2 vergroot de kans op het krijgen van hart- en vaatziekten, oog- en voetafwijkingen (diabetische voet,amputaties) en kan uiteindelijk leiden tot blindheid, nierfalen en amputaties. Rond de 8,1% van alle sterfgevallen komt direct of indirect door diabetes.

De oorzaak van diabetes mellitus type 2 is een andere dan die van diabetes mellitus type 1. Bij diabetes mellitus type 2 is de oorzaak gelegen in het niet goed functioneren van de bètacellen in de eilandjes van Langerhans. Er is tevens sprake van insulineresistentie in lever-, spier- en vetweefsel. In het beginstadium van diabetes mellitus type 2 wordt er zelfs meer insuline door de pancreas aangemaakt. De lever-, spier en vetcellen zijn echter minder gevoelig voor de insuline. Bij diabetes mellitus type 2 wordt er dus nog wel insuline aangemaakt maar er is een relatief tekort aan insuline. Dit type Diabetes mellitus wordt vaak ook ouderdomsdiabetes of Ouderdomssuiker genoemd. Dit komt omdat de aandoening voorheen vooral voorkwam bij oudere mensen, voornamelijk bij mensen ouder dan 40 jaar. Diabetes mellitus type 2 zie je ook veel bij mensen met overgewicht (BMI groter dan 25). Dit is ook de reden dat diabetes mellitus type 2 steeds meer voorkomt, omdat overgewicht ook steeds meer gezien wordt. Negentig procent van de mensen die diabetes mellitus type 2 heeft, lijdt aan overgewicht.

De klachten bij diabetes mellitus type 2 ontstaan over een vele langere tijd dan, bij diabetes mellitus type 1. Je ziet dat mensen vaak in de loop van jaren klachten krijgen als veel plassen, dorst hebben, moeheid, gewichtsverlies en spierzwakte. Wanneer de diabetes nog niet is vastgesteld zie je zowel bij diabetes mellitus type 1 als bij diabetes mellitus type 2 een verhoogde bloedglucosespiegel. Wanneer de nuchtere bloedglucosespiegel op twee aparte meetmomenten boven de 6,9 mmol/l is, is er sprake van diabetes mellitus. Om de hogere bloedglucosespiegel vast te stellen, moet bloed worden afgenomen.

De behandeling van diabetes mellitus (suikerziekte)

Omdat er een verschil bestaat tussen de oorzaak van diabetes mellitus type 1 en diabetes mellitus type 2 en er daardoor ook een ander mechanisme achter zit, is de behandeling bij de verschillende types ook verschillend. Bij diabetes mellitus type 1 moet men insuline spuiten terwijl in het beginstadium van diabetes mellitus type 2 vaak een actieve leefstijl, gezonde voeding en gewichtsverlies (afvallen) voor een verbetering van de bloedsuikerspiegels zorgen.

Wanneer leefstijladviezen onvoldoende werken wordt orale bloedglucoseregulerende medicatie gegeven. Gewichtsverlies en voldoende bewegen blijven echter belangrijk bij type II diabetes om medicatiegebruik te verminderen. Ongeveer 30% van alle mensen met diabetes mellitus type 2 moet op een gegeven moment insuline spuiten. Het wil absoluut niet zeggen dat wanneer je insuline moet spuiten je dan ernstiger ziek bent.

Hypoglycemie (hypoglykemie) en hyperglykemie

Hypoglycemie, is een bloedglucosewaarde lager dan 3,5 mmol per liter

Mensen met diabetes mellitus die insuline gebruiken, moeten hun voedingsinname, insulinegebruik en bewegingsgedrag op elkaar afstemmen. Wanneer de patiënt met diabetes mellitus te weinig koolhydraten heeft ingenomen, te veel insuline heeft gespoten en/of te veel ongepland heeft bewogen wordt er teveel glucose vanuit het bloed naar de cellen getransporteerd. Hierdoor daalt de bloedglucosewaarde. Wanneer de bloedglucosespiegel te veel daalt spreken we van hypoglycemie. Gevolgen van hypoglycemie zijn transpireren (zweten), bleek zien, hartkloppingen, trillerig zijn, slap en onzeker voelen, koud hebben, licht in het hoofd, wazig zien, duizelig en hongerig. Uiteindelijk kan coma en de dood het gevolg van hypoglycemie zijn. Wanneer patiënten hypoglycemisch zijn, kan het eten van snelle koolhydraten zoals een glaasje frisdrank of vruchtensap, 1 kleine banaan, 1 mini candybar de bloedglucose weer doen stijgen. In deze producten zit ongeveer 15 gram koolhydraten.

Hyperglycemie (hyperglykemie), is een bloedglucosewaarde hoger dan 8 mmol per liter

Wanneer patiënten te weinig insuline hebben gespoten, niet hebben bewogen en/of te veel hebben gegeten, kan hyperglycemie ontstaan. Ook koorts en ziekte kunnen hyperglycemie tot gevolg hebben. Gevolgen van hyperglycemie kunnen veel plassen en dorst zijn. Ook vermoeidheid kan een symptoom van hyperglycemie zijn. Deze vermoeidheid ontstaat, omdat de glucose niet in de cel kan. Wanneer glucose de cel niet in kan, kan deze geen energie leveren. Ook coma kan een gevolg zijn van hyperglycemie. Deze is echter anders van aard, dan een coma bij hypoglycemie.

De laatste aanwijzingen vanuit wetenschappelijk onderzoek tonen aan dat zelfs diabeten die goed ingesteld zijn, vaak na de maaltijd een hyperglycemie (postprandiale hyperglycemie) doormaken. Deze hyperglycemie is niet zo heftig dat mensen er direct last van hebben. De bloedglucose is echter wel zo hoog dat er op den duur macrovasculaire (grote vaten) en microvasculaire (kleine vaten) schade kan ontstaan. Dat wil zeggen dat er schade ontstaat aan de kleine en grote vaten met de nare gevolgen van dien. Het blijkt dat bewegen deze postprandiale hyperglycemie kan remmen. Bewegen kan dus op den duur de macro- en microvasculaire schade remmen. Bewegen is dus ook een van de belangrijkste elementen (naast voeding en medicatie) in de behandeling van diabetes mellitus.

Samengevat

Diabetes Mellitus is een ernstige ziekte. Diabetes mellitus type 1 ontstaat vaak op jonge leeftijd en er is sprake van een absoluut insulinetekort. Type 1 diabeten moeten ook direct beginnen met insuline spuiten. Diabetes Mellitus type 2 (ouderdomssuiker) heeft een veel geleidelijker verloop. Mensen met een ongezonde leefstijl (weinig bewegen, teveel eten en overgewicht) hebben een grotere kans op het ontwikkelen van diabetes mellitus type 2. In het beginstadium van Diabetes Mellitus type 2 wordt vaak nog genoeg insuline door de pancreas gemaakt, maar zijn de cellen ongevoelig voor insuline (insulineresistentie). Later gaat de pancreas ook minder insuline aanmaken. De meeste mensen die suikerziekte hebben, hebben Diabetes Mellitus type 2.

Lees verder

© 2008 - 2017 Wieschrijft, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Diabetes/suikerziekte: Wanneer loop je risico?Veel mensen denken dat ze niet zo snel diabetes zullen krijgen, en blijven doorgaan met een slechte levensstijl. Toch is…
Voeding en suikerziekteDiabetes of suikerziekte is geen gemakkelijke ziekte. Het gaat niet over en je moet voortdurend opletten!
Suikerziekte - DiabetesSuikerziekte. Een veel voorkomende ziekte in Nederland. Niet alleen oudere mensen hebben er mee te maken, maar ook bij d…
Is suikerziekte erfelijk?Is suikerziekte erfelijk?Is suikerziekte, diabetes, erfelijk van vader of moeder? U wilt de oorzaak van deze ziekte weten en begrijpen plus de ri…
Diabetes type 2: inhoud, risico en behandelingDiabetes type 2: inhoud, risico en behandelingDiabetes mellitus type 2, ofwel (ouderdoms)suikerziekte, is een toenemend voorkomende ziekte in vele landen, en zo ook i…
Bronnen en referenties
  • Ziekten in de huisartspraktijk, E.H. van de Lisdonk, W.J.H.M. van den Bosch, A.L.M. Lagro-Janssen, vierde druk 1999
  • www.rivm.nl
  • http://www.voedingnu.nl/Downloads/2010_06_VNU_016-019.pdf
  • KNGF-standaard beweeginterventie bij diabetes mellitus type 2 http://www.fysionet.nl/scrivo/asset.php?id=499703

Reageer op het artikel "Aandoeningen: diabetes mellitus (suikerziekte)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Wieschrijft
Laatste update: 08-06-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Special: Voeding en metabolisme
Bronnen en referenties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!