InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Gezondheidswerkers en elektrogevoeligheid in Nederland

Gezondheidswerkers en elektrogevoeligheid in Nederland

Gezondheidswerkers en elektrogevoeligheid in Nederland Je bent arts en op het spreekuur komt een patiënt die de volgende gezondheidsklachten heeft: hoofdpijn, niet kunnen slapen, spier- en gewrichtspijn, hartritmestoringen, ontzettende moeheid en duizeligheid. De patiënt geeft aan dat het allemaal is begonnen nadat er een antenne-installatie op de flat kwam te staan of nadat er wifi op het kantoor werkzaam was. Hoe gaat een gezondheidswerker hiermee om?

Wat doet de huisarts?

De huisarts onderzoekt de patiënt op de klachten, maar het levert na alle onderzoeken geen duidelijke oorzaak van de klachten op. De patiënt zelf legt duidelijk uit dat er misschien een relatie is tussen de elektromagnetische velden van de zendmast die onlangs is geplaatst in de omgeving. De huisarts weet dat de Nederlandse Gezondheidsraad in 2019 geen duidelijkheid geeft over gezondheidsklachten met betrekking tot de straling van een zendmast, smartphone, DECT-telefoon en andere draadloze apparaten. Ook kan een huisarts geen diagnose geven omdat er geen richtlijn is om de diagnose hiervoor vast te leggen. De huisarts kan volgens de gezondheidsraad in Nederland uitgaan van drie verklaringen. De klachten worden veroorzaakt door een:
  • onderliggende ziekte of andere milieufactoren;
  • hebben een psychische oorzaak;
  • worden veroorzaakt door elektromagnetische velden.

Bron: Margriet-z, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Margriet-z, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

De Nederlandse Gezondheidsraad

Een onderdeel van de Gezondheidsraad is de commissie ElektroMagnetischeVelden (EMV). De commissie EMV heeft als taak om de wetenschappelijke ontwikkelingen op het gebied van de draadloze telecommunicatie en gezondheid te volgen en de overheid hierover voor te lichten. De Gezondheidsraad werkt samen met het Kennisplatform Elektromagnetische Velden. Het Kennisplatform heeft als taak om burgers, pers, overheden en bedrijfsleven van informatie over elektromagnetische velden te voorzien. De Gezondheidsraad concludeerde in 2002 dat elektromagnetisch velden voor de mobiele telefonie niet gevaarlijk zijn voor de gezondheid. Er zijn dan ook geen redenen de blootstellingslimieten te herzien. Anno 2019 is deze conclusie nog van toepassing, echter met een appendix dat “een mogelijk verband ook niet uitgesloten kan worden, maar onwaarschijnlijk is.” De Gezondheidsraad adviseert wel om de blootstelling zo laag mogelijk te houden om onnodige blootstelling te voorkomen.

Elektromagnetische velden en klachten

De Klankbordgroep EMV, een onderdeel van de het Kennisplatform EMV heeft in 2012 gesproken met maatschappelijke organisaties, belangenvertegenwoordigers en wetenschappers. Afzonderlijke gesprekken zijn gevoerd met:
  • het Nationaal Platform Stralingsrisico’s;
  • het Meldpuntennetwerk Gezondheid en Milieu;
  • het Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Ecologie;
  • StopUMTS

Aandachtspunten

Aandachtspunten die uit de gesprekken naar voren kwamen, waren:
  • dat huisartsen en andere hulpverleners niet over bruikbare informatie beschikken over de eventuele gevolgen van blootstelling aan EMV;
  • dat huisartsen en andere hulpverleners niet weten hoe om te gaan met patiënten die klachten vertonen na het plaatsen van een zendmast in de buurt of wifi op het werk;
  • dat er in Nederland een gebrek is aan inzicht over het aantal mensen dat gezondheidsklachten ervaart in de buurt van bronnen van EMV;
  • dat er voor mensen die gezondheidsklachten ervaren in de buurt van bronnen die EMV generen, een plan van aanpak moet zijn om hulp te geven. De hulp moet zijn afgestemd op de gezondheidszorg en school- of werkomgeving.

Eigen klachtenpatroon EHS

Elektrogevoeligheid is niet te diagnosticeren voor artsen, omdat er geen ‘medisch objectiveerbare klachten’ zijn (klachten die specifiek gelden voor elektrogevoeligheid). Klachten die voorkomen zijn:
  • chronische vermoeidheid;
  • slaap/waakproblemen;
  • geheugen- en concentratiestoringen;
  • hoofdpijn;
  • oorsuizingen;
  • hartritmestoringen;
  • spierkrampen
  • huidproblemen.

Klachten waarvan na onderzoek onduidelijk blijft wat de medische oorzaak kan zijn. Waar artsen geen raad mee weten omdat de gevoeligheid of elektrohypersensitiviteit (EHS) niet gediagnosticeerd kan worden omdat er geen diagnosetool is. Professor F. Leferink, hoogleraar Elektrotechniek aan de UT, zegt hierover: 'Je kunt zeer moeilijk aantonen dat elektromagnetische velden leiden tot enge ziektes. Maar ik kan evenmin aantonen dat het niet gevaarlijk is’. Dit alles houdt een brede maatschappelijke acceptatie van elektrogevoeligheid tegen.

Geen diagnose, wel een advies voor elektrogevoeligen

Het Kennisplatform geeft het advies aan gezondheidswerkers om mensen met niet te diagnosticerende klachten:
  • te helpen de blootstelling aan de kunstmatige elektromagnetische velden te verminderen. Om o.a de wifi te vervangen door kabels en de draadloze huistelefoon (DECT-telefoon) te vervangen voor een vaste telefoon;
  • te leren omgaan met de gevolgen van blootstelling aan elektromagnetische, door zich aan te melden bij een SOLK-poli (Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten);
  • contact op te nemen met het Kennisplatform Elektromagnetische Velden.

Onderzoek door ZonMw

ZonMW financiert gezondheidsonderzoek in Nederland en in december 2013 is er een groot onderzoek uitgevoerd door Dr. Pauline Slottje, onderzoeksmedewerker, huisartsgeneeskunde en geneeskunde voor ouderenzorg (Slottje et al. 2016). In een landelijke enquête werden 10.000 gezondheidswerkers in Nederland vragen voorgelegd over elektrogevoeligheid en hoe met patiënten wordt omgegaan die zich melden op het spreekuur met elektromagnetische overgevoeligheid (EHS). Bevraagde gezondheidswerkers zijn:
  • huisarts;
  • bedrijfsarts;
  • arbeidshygiënist.

Vragen aan gezondheidswerkers

In het enquêteformulier stonden vragen als:
VraagAntwoord
Ik ben voldoende geïnformeerd over het onderwerp elektromagnetische velden (EMV) en gezondheid.De meeste gezondheidswerkers zijn het daarmee oneens.
Gezondheidsproblemen die aan EMV worden toegeschreven zijn voornamelijk psychosomatisch.De meesten zijn het daarmee eens.
Blootstelling aan EMV kan leiden tot gezondheidsproblemen.De helft is het ermee oneens en de andere helft is het ermee eens.
Blootstelling aan EMV kunnen bestaande gezondheidsklachten verergeren.De meesten zijn het daarmee oneens.
Blootstelling aan EMV in combinatie met andere factoren kunnen gezondheidsklachten veroorzaken.Fifty-fifty.

De conclusie van het onderzoek in 2016 is dat, mede omdat de meeste gezondheidswerkers aangaven onvoldoende te weten over EMV en gezondheid, gerichte informatiecampagnes kunnen helpen in het omgaan met patiënten die hun klachten toeschrijven aan EMV.

Ervaring gezondheidsmedewerkers

Een vraag in het onderzoek was of er ervaringen met EMV zijn. De ervaringen van gezondheidswerkers volgens het onderzoek zijn:
GezondheidswerkersZijn er persoonlijke ervaringen met EHS?Zijn er elektrogevoelige op het spreekuur geweest?Is er ooit overwogen of er een relatie is van genoemde klachten en elektromagnetische velden?
Arbeidshygiënist4%34%10%
Bedrijfsarts2,1%38%13%
Huisarts1,8%32%5,4%

Conclusie van de ervaringen van gezondheidswerkers

De conclusie is dat de ervaringen van gezondheidsmedewerkers ontoereikend zijn, ten opzichte van de elektrogevoeligen die om hulp vragen.

Welke adviezen geven gezondheidswerkers aan de elektrogevoelige patiënt

Ongeveer een derde van de aangeschrevenen personen beantwoordde de enquête. De resultaten van het onderzoek geven aan dat één derde van de huisartsen, bedrijfsartsen en arbeidshygiënisten door een of meer EHS'ers geraadpleegd zijn.
De arbeidshygiënisten en bedrijfsartsen adviseren tot vermindering van de blootstelling aan de elektromagnetische velden en om een meetspecialist in te schakelen. Huisartsen (16 tot 38%) schrijven vaker een behandeling voor van andere veroorzakers van de klachten en bedrijfsartsen proberen de patiënt gerust te stellen.
© 2015 - 2020 Rieja, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Ziekte: ziek, ziektewinst en de diagnoseZiekte: ziek, ziektewinst en de diagnoseHoe kijken patiënten tegen ziekte aan en hoe is dat voor artsen? Voor de meeste mensen geldt dat ze het niet prettig vin…
Herken angst, herkent de huisarts angst?Herken angst, herkent de huisarts angst?Leven met angsten brengt lichamelijke klachten mee. Een traumatische ervaring roept hevige angst en paniek op. Als react…
EDS; Ehlers-Danlos Syndroom TEST JEZELF diagnoseEDS; Ehlers-Danlos Syndroom TEST JEZELF diagnoseDe diagnose Ehlers-Danlos Syndroom wordt vaak niet tijdig en/of correct gesteld. In dit artikel vindt U een klinische sc…
Psychische problemen bij jongerenPsychische problemen bij jongerenJaarlijks ontwikkelen minimaal drieduizend jongeren in Nederland ernstige psychische problemen. Problemen die ernstige b…
Wat doet een homeopathisch arts?Wat doet een homeopathisch arts?Als homeopathisch arts onderzoek en behandel je mensen met allerlei verschillende klachten door middel van homeopathie.
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Bru-nO, Pixabay (bewerkt)
  • http://www.zonmw.nl/nl/programmas/programma-detail/elektromagnetische-velden-en-gezondheid/actueel/?tx_zonmwdata_pi1%5Bmode%5D=1&tx_zonmwdata_pi1%5Btt_news%5D=1011&cHash=d70f2ccd10f77688c43c90439b9b61ec
  • https://www.kennisplatform.nl/kan-een-elektrogevoelige-bij-de-huisarts-hulp-vragen/
  • https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/kamerstukken/2017/11/30/advies-gezondheidsraad-mobiele-telefoons/advies-gezondheidsraad-mobiele-telefoons.pdf
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27939136 onderzoek p slottje
  • https://www.stopumts.nl/pdf/Huisarts%20vragenlijst%20EMV%20klachten_inkijkexemplaar.pdf
  • https://www.kennisplatform.nl/kan-een-elektrogevoelige-bij-de-huisarts-hulp-vragen/
  • https://www.stichtingehs.nl/blog/170-standaardtests-op-elektrogevoeligheid-mislukken-steeds-zoeken-naar-alternatieven
  • https://www.kennisplatform.nl/media/original/Kennisbericht_Elektrogevoeligheid_201204193.pdf
  • https://www.ggdghorkennisnet.nl/?file=30893&m=1478701093&action=file.download
  • Afbeelding bron 1: Margriet-z, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Gezondheidswerkers en elektrogevoeligheid in Nederland"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Rieja
Laatste update: 23-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!