InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Zombieziekte of knikkebolziekte: oorzaak en symptomen

Zombieziekte of knikkebolziekte: oorzaak en symptomen

Zombieziekte of knikkebolziekte: oorzaak en symptomen De medische wetenschap heeft de afgelopen decennia erg veel bereikt. Veel ziektes die vroeger dodelijk waren kunnen in de 21e eeuw goed behandeld worden. Dit geldt echter helaas nog niet voor alle ziektes. In delen van Afrika heerst anno 2017 een ernstige ziekte die bekend staat als de knikkebolziekte of de zombieziekte. Deze wat angstaanjagende namen duiden op de heftige symptomen die deze patiënten hebben. Maar wat zijn precies de symptomen van de knikkebol-/zombieziekte. En wat is de oorzaak?

Symptomen van de zombieziekte/knikkebolziekte

De zombieziekte/knikkebolziekte komt voor in beperkte gebieden in Afrika. In de jaren 60 van de vorige eeuw werd de ziekte voor het eerst gevonden. Dit was in de bergen van Tanzania. Enkele jaren later was er een uitbraak van de ziekte in Sudan, waardoor de zombieziekte meer bekendheid kreeg. Sindsdien is de ziekte ook nog gevonden in Tanzania, maar de grootste aantallen zijn nog steeds in Zuid-Sudan. In 2003 waren er daar 300 kinderen bekend met de ziekte. De aantallen bleven stijgen. Zo verklaarde het Oegandese ministerie van Gezondheid dat in 2009 inmiddels meer dan 2000 kinderen aan de ziekte leden. De ziekte komt vrijwel alleen bij kinderen voor. Ze krijgen de eerste symptomen wanneer ze tussen de 5 en 15 jaar oud zijn.

Eerste symptomen

De zombie- of knikkebolziekte heeft heftige symptomen die meteen alle alarmbellen doen rinkelen. Wat gezien wordt in de aangedane kinderen is een plotseling stop van alle groei en ontwikkeling. Het kind groeit niet meer in lengte en ook de mentale ontwikkeling stopt. Later gaat de mentale toestand van het kind ook achteruit; ze raken gehandicapt. Er is slecht tot geen contact meer te maken met de kinderen. De slachtoffers krijgen vaak ook spastische trekken en beginnen te kwijlen. Door deze symptomen staat de ziekte ook wel bekend als de 'zombieziekte'.

Epileptische aanvallen

Een ander erg kenmerkend symptoom van de ziekte is dat de kinderen epileptische aanvallen krijgen. Deze kunnen in alle vormen van ernst voorkomen. Aan het begin van de ziekte zijn de aanvallen nog mild. In dit stadium zie je de kinderen bijvoorbeeld alleen nog met hun hoofd knikken of trekken; vandaar ook de naam 'knikkebolziekte'. Deze knikaanvallen worden uitgelokt door dingen als kou of eten. Naarmate de ziekte erger wordt, worden de epileptische insulten ook intenser. Kinderen kunnen in een voor epilepsie kenmerkende tonisch-klonische aanval terecht komen. Hierbij verkrampen eerst alle spieren van het kind, waarna stuiptrekkingen beginnen door het afwisselend aanspannen en ontspannen van de spieren. Niet alle kinderen met de ziekte krijgen tonisch-klonische aanvallen. Het kan bijvoorbeeld ook voorkomen dat ze als het ware 'bevriezen'.

Oorzaak van de mysterieuze ziekte

Anno 2017 is er nog niet met zekerheid een oorzaak voor de mysterieuze zombieziekte vastgesteld. Het is daarom ook niet altijd eenvoudig om een goede diagnose te kunnen stellen. Het stellen van de diagnose 'knikkebolziekte' moet puur gebeuren op basis van de symptomen die aanwezig zijn bij een kind. Soms worden er aanvullend nog hersenscans gemaakt. Op deze scans kan atrofie van het brein gezien worden; dit betekent dat het hersenweefsel gekrompen is. Wat ook kenmerkend is op zo'n scan is schade aan twee andere hersenonderdelen, namelijk de hippocampus en de gliacellen. Met een zogenaamd elektro-enfecalografie (EEG) kunnen bovendien epileptische aanvallen vastgesteld worden. Dit zijn allemaal manieren om, zolang de oorzaak of verwekker van de ziekte nog niet bekend is, toch een diagnose te kunnen stellen.

Oplossing van het mysterie nabij?

Er wordt vermoed dat de zombieziekte/knikkebolziekte een infectieziekte is en dus wordt veroorzaakt door een bacterie, virus, schimmel of parasiet. Het onderzoek naar de ziekte focust zich dus vooral op het zoeken naar een verwekker. Een theorie is dat de ziekte wordt veroorzaakt door de parasitische worm Onchocerca volvulus. Vliegen dragen deze worm bij zich en verspreiden de parasiet zo van mens naar mens. De worm staat al bekend als veroorzaker van rivierenblindheid. De worm komt onder andere in de getroffen delen van Afrika regelmatig voor. Ook zijn er in patiënten antilichamen gevonden die erg lijken op de antilichamen die worden aangemaakt tegen deze worm. Deze antilichamen zouden ook de hippocampus aan kunnen tasten. Er is nog nooit bewijs gevonden dat de worm zelf de hersenen in kan gaan.

Andere theorieën

Andere mogelijke oorzaken zijn dat een vitamine B6-tekort kan leiden tot de ernstige symptomen. Het is al bekend dat een ernstig B6-tekort onder andere kan leiden tot epilepsie. Oudere theorieën legden een link tussen de ziekte en besmet apenvlees of voedsel besmet met giftige chemicaliën. Wat de waarheid is, is nog niet zeker te zeggen.

Behandeling en prognose

De zombieziekte is een groot mysterie. Aangezien de oorzaak in 2017 nog niet bekend is, is er ook nog geen genezing voor knikkebolziekte. De behandeling richt zich dan ook op de symptomen. Er worden vooral anti-epileptica gegeven, die de aanvallen verminderen.

De zombieziekte wordt met de loop van de jaren erger. De patiënten kunnen steeds minder zelfstandig doen en ondervinden steeds meer hersenschade en schade van de epileptische aanvallen. Uiteindelijk is de ziekte dan ook dodelijk. De patiënten worden gewoonlijk niet ouder dan 30 jaar.
© 2017 - 2018 Pinokkio, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Rugpijn: de ziekte van Bechterew  symptomen en behandelingRugpijn: de ziekte van Bechterew symptomen en behandelingDe ziekte van Bechterew is een aandoening aan de wervelkolom die rugpijn veroorzaakt. Lees meer over de oorzaak, symptom…
Leren leven met somatisatieLeren leven met somatisatieSomatisatie is een aandoening waarbij psychische problemen zich als een lichamelijke symptoom of reeks van symptomen man…
De Ziekte van ParkinsonDe Ziekte van ParkinsonBij de ziekte van Parkinson sterven er bepaalde cellen af in de hersenen. Bij ieder mens maken de hersenen de stof 'dopa…
Ziekte van AddisonZiekte van AddisonBij de ziekte van Addison maken de bijnieren niet de hormonen cortison en aldosteron aan. Deze hormonen zorgen voor de w…
De oorzaken, symptomen en behandeling van TSCDe oorzaken, symptomen en behandeling van TSCTubereuze sclerose complex, afgekort TSC en ook wel de ziekte van Bourneville genoemd, is een erfelijke ziekte. Men kan…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Mariamichelle, Pixabay
  • http://www.who.int/onchocerciasis/symptoms/nodding_syndrome/en/
  • https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2017/02/15/515424720/scientists-may-have-solved-the-mystery-of-nodding-syndrome

Reageer op het artikel "Zombieziekte of knikkebolziekte: oorzaak en symptomen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Pinokkio
Gepubliceerd: 16-11-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Bronnen en referenties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!