InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Joods medische ethiek: moeten Joden zich laten vaccineren?

Joods medische ethiek: moeten Joden zich laten vaccineren?

Joods medische ethiek: moeten Joden zich laten vaccineren? Anno 2018 en 2019 zijn er gevallen van mazelen voorgekomen bij bepaalde ultraorthodoxe Joodse gemeenschappen in de Verenigde Staten en Israël. Deze ziekte ontstond omdat zij hun kinderen niet lieten inenten. Dit roept de vraag op wat de Joodse wet zegt over medische vaccinatie. Bestaat er een vaccinatieplicht of mogen Joden zelf bepalen of ze zich laten inenten? De vraag is lastig te beantwoorden omdat er verschillende soorten vaccinaties bestaan tegen enerzijds dodelijke ziekten en anderzijds tegen niet-dodelijke ziekten. Ook speelt o.a. leeftijd een rol en de locatie waar mensen wonen. Om de vraag over vaccinatie te kunnen beantwoorden is het van belang te kijken naar wat de Tora zegt over de bescherming van het leven.

Veel discussie wereldwijd over wel of niet vaccineren anno 2019

Anno 2019 bestaat er wereldwijd veel discussie over de vraag of mensen zich wel of niet moeten laten inenten. Er worden heftige debatten gevoerd, vooral op sociale media, over dit onderwerp tussen voor- en tegenstanders van vaccinatie. Tegenstanders van inenting ('anti-vaxxers') zijn van mening dat vaccineren leidt tot autisme of zelfs de dood. Ze vinden dat kinderen zelf weerstand moeten kunnen opbouwen tegen ziektes. Voorstanders, waaronder overheden, ontkennen dit en wijzen juist op de (dodelijke) gevaren die niet-vaccineren met zich meebrengt.

Religieuze motieven om zich niet te laten vaccineren

Er zijn ook mensen die zich niet in laten enten om religieuze motieven. Zij zeggen dat G'd de geneesheer is die zeggenschap over ziekte en gezondheid heeft. In Nederland zijn dat veel orthodoxe christenen die in de biblebelt (de strook van Zeeland tot de Veluwe) wonen. In Israël en sommige plekken in de Verenigde Staten zijn dat bepaalde ultraorthodoxe Joodse gemeenschappen.

Vaccinatiebeleid Wereldgezondheidsorganisatie, Nederland en Israël

Wereldgezondheidsorganisatie

Vaccins zijn noodzakelijk volgens de WHO en goede hygiëne, sanitaire voorzieningen, schoon water en voeding zijn onvoldoende om infectieziekten te stoppen. Veel infecties kunnen zich verspreiden, ongeacht hoe schoon we zijn. Als mensen niet worden gevaccineerd, zullen ziekten die ongewoon zijn geworden, zoals kinkhoest, polio en mazelen snel weer verschijnen. Volgens de WHO zijn vaccins veilig. Ze worden eerst grondig getest voor ze worden gebruikt. En tijdens de uitvoering houden wetenschappers toezicht. De enige bijwerking die regelmatig optreedt zijn een pijnlijke arm en milde koorts. Als er grote bijwerkingen zijn wordt meteen ingegrepen. De voordelen van vaccins wegen veel zwaarder dan de risico's en veel meer ziektes en doden dan wanneer niet gevaccineerd wordt.

Nederland

In Nederland worden kinderen voor deze ziekten ingeënt (bron: Rijksvaccinatieprogramma anno 2019):
  • De DKTPD-Hib-HepB-vaccinatie beschermt kinderen tegen zes ernstige infectieziekten: difterie, kinkhoest, tetanus, polio, hepatitis B en Hib-ziekten waarbij een infectie door een bacterie in de neusholte bij jonge kinderen ernstige gevolgen kan hebben
  • De BMR-vaccinatie beschermt tegen bof, mazelen en rodehond
  • De HPV-vaccinatie beschermt meisjes tegen baarmoederhalskanker
  • De Pneu-vaccinatie beschermt tegen pneumokokken
  • De MenACWY-vaccinatie beschermt tegen de meningokokbacterie

Sinds 2014 laat 92% van de Nederlandse bevolking zich inenten. Dit percentage ligt onder de kritische grens van 95% van de WHO die noodzakelijk is om geen epidemieën uit te laten breken. Boven de 95% is de kans op besmetting nihil.

Kind met mazelen / Bron: CDCNIPBarbara Rice, Wikimedia Commons (Publiek domein)Kind met mazelen / Bron: CDCNIPBarbara Rice, Wikimedia Commons (Publiek domein)
De Nederlandse overheid neemt maatregelen om ouders te overtuigen om hun kinderen te laten inenten. Zo wil de overheid dat ouders in gesprek gaan met consultatiebureaus. Er is een speciaal team ingezet dat op sociale media reageert op onzinverhalen over de mogelijke gevaren van inentingen. Er wordt anno 2019 door de Tweede Kamer overwogen om ouders die vaccinatie voor hun kinderen weigeren te korten op kindgebonden toeslagen. Ook kijkt de Kamer naar de mogelijkheid om een kinderdagverblijf te beboeten als ze een kind aannemen dat niet is ingeënt. VVD Kamerlid Veldman: "We moeten bereid zijn om na te denken over verregaande maatregelen, waarvan we hopen dat we ze uiteindelijk nooit hoeven in te zetten. We beschermen kinderen wel met fietshelmen en dichtgeplakte stopcontacten. Bizar dat er ouders zijn die ze niet beschermen tegen dodelijke ziektes". Staatssecretaris Blokhuis zegt naar de mogelijkheden te kijken maar weet nog niet of alle voorstellen ook beleid zullen gaan worden. Hij vertrouwt zelf op meer en betere communicatie met de ouders. Daarbij hoeft de huisarts niet per se een belangrijke rol in te spelen volgens Blokhuis omdat deze al veel te doen heeft. Hij denkt meer aan een gesprek bij de Jeugdgezondheidszorg (JGZ). "Vrijwilligheid blijft het uitgangspunt", beklemtoont Blokhuis. "De gesprekken zullen gevoerd worden met alle respect voor de keuzevrijheid van de ouders. Uiteindelijk kiezen zij zelf of ze hun kinderen toch mee willen laten doen aan het Rijksvaccinatieprogramma." Kinderrechtenorganisatie KidsRights is het daar niet mee eens en vindt dat de overheid het inenten tegen mazelen verplicht moet stellen. Een onderzoekscommissie heeft echter in 2019 geadviseerd om vaccinatie nog niet verplicht te stellen maar wel de ouders aan te spreken op de keuze die ze maken. Pas als de vaccinatiegraad voor mazelen in Nederland onder een door de overheid bepaald percentage komt, moeten ouders wettelijk verplicht worden hun kinderen te laten inenten. Doen ze dat niet, dan mogen hun kinderen niet naar de opvang.

Israël

Anno 2018 hebben verschillende Israëlische ministers een wetsvoorstel voor vaccinatie ingediend. Dit naar aanleiding van een uitbraak van mazelen in Israël, met name bij ultraorthodoxe Joodse groepen. Het wetsvoorstel stelt dat "in gevallen waarin er een bezorgdheid bestaat over een uitbraak van een ziekte waartegen routinematig wordt gevaccineerd, de onderwijsinstellingen de toegang tot het instituut zullen belemmeren voor elk kind, elke leraar of een persoon die niet tegen de ziekte is ingeënt, volgens de aanwijzingen van de directeur-generaal van het Ministerie van Gezondheid, voor een passende periode."

Mazelenepidemie bij ultraorthodoxe Joodse gemeenschappen in Israël en de VS

Israël

In 2018 en 2019 zijn uitbraken geweest van de ziekte mazelen. Deze kwamen vooral voor bij Charediem (ultraorthodoxe Joden) die niet gevaccineerd zijn tegen de ziekte. Van de 900 gevallen van mazelen in november 2018 was 60% charediem. Begin november 2018 is een baby aan de mazelen overleden. In Israël is men meteen begonnen met een vaccinatieprogramma om mensen die nog niet gevaccineerd zijn alsnog in te enten. Het Israëlische ministerie van Volksgezondheid heeft op 23 april 2019 alle lokale luchtvaartmaatschappijen bevolen hun personeel, met name personeel dat in contact komt met reizigers, tegen de mazelen te vaccineren. Vliegtuigmaatschappij El Al richtte een speciale kliniek op op Ben Gurion Airport om ervoor te zorgen dat alle medewerkers worden ingeënt.

Verenigde Staten

In het district New York in de VS is in 2018 eveneens een mazelenepidemie uitgebroken onder Charediem. Ook andere mensen die niet zijn gevaccineerd zijn aangestoken door de ziekte. Het heeft ertoe geleid dat in New York de noodtoestand is uitgeroepen en in Rockland County niet ingeënte kinderen niet meer in openbare ruimten mogen verschijnen. In Brooklyn, de wijk Williamsburg, is op 9 april 2019 de noodtoestand uitgeroepen. Inwoners die nooit mazelen hebben gehad en ook niet zijn ingeënt, moeten zich verplicht laten inenten op straffe van een boete tot 1000 dollar als ze dat niet doen. Sinds oktober 2018 zijn tot 9 april 2019 285 gevallen van mazelen geteld in New York. Het is de grootste mazelenuitbraak in New York sinds 1991. 500 Joodse artsen ondertekenen op 17 april 2019 een brief waarin wordt opgeroepen tot vaccinaties. Zij sluiten zich aan bij een massale voorlichtingscampagne om vaccinatie te stimuleren bij uitbraken van mazelen. Een prominente Joods moderne orthodoxe school (Salanter Akiba Riverdale Academy and High School) in New York zal vanaf 18 april 2019 niet langer religieuze vrijstellingen voor vaccinatie van zijn studenten accepteren. De school stelt dat volgens de Joodse wet een vaccinatieverplichting geldt. Ambtenaren van New York City hebben op 30 april 2019 twee religieuze Joodse scholen in Brooklyn gesloten omdat ze niet hebben voldaan aan de instructies van de afdeling Gezondheid met betrekking tot de uitbraak van mazelen. Tiferes Bnos en de Talmud Torah D'Nitra kleuterschool zijn uitgesloten van opening totdat de gezondheidsafdeling plannen van de scholen goedkeurt om te voorkomen dat niet-gevaccineerde studenten naar school komen, volgens rapporten.

Wat zegt de Tora over bescherming van het leven?

Volgens de Tora is het lichaam eigendom van G'd en heeft de mens de plicht er goed voor te zorgen. De mens mag niet toestaan dat het lichaam schade wordt toegebracht. Er moet alles aangedaan worden om gevaar te vermijden. Er is daarom geen verschil tussen het laten vaccineren en het vluchten uit een stad als er een epidemie uitbreekt.

Is er volgens de Tora wel of geen vaccinatieplicht?

Zelfs al zou er een kleine kans bestaan dat men komt te overlijden door een vaccinatie, dan is men volgens Rabbi Yisroel Lipschutz uit de 19de eeuw toch verplicht om zich te laten inenten. Omdat tegenwoordig echter de kans om infectieziektes op te lopen veel kleiner is dan vroeger, kan men bij twijfel beter niet vaccineren. Als uw persoonlijke arts u adviseert om niet te vaccineren vanwege specifieke problemen, dan moet u niet vaccineren. Dit is het beeld bij vaccinatie in het algemeen.

Kijkt men naar specifieke vaccinaties, bijvoorbeeld waterpokken, dan kan men constateren dat deze ziekte relatief goedaardig is en niet dodelijk voor kinderen. In dat geval geldt geen vaccinatieplicht voor kinderen.

Binnen de Joodse halachische autoriteiten zijn er die zeggen dat vaccinatie gemeengoed is geworden en dat ouders voor hun kinderen moeten zorgen. Om die reden zou vaccinatie verplicht gesteld moeten worden. Anderen zijn van mening dat gezonde personen of een ouder niet gedwongen kunnen worden, zelfs al is hun weigering gebaseerd op irrationele angst.

Rabbijn Raphael Evers pleit voor vaccinatieplicht conform de Joodse traditie

In het Nieuw Israelietisch Weekblad van 12 april 2019 pleit de Nederlandse rabbijn Raphael Evers voor een vaccinatieplicht. "De Joodse traditie spreekt zich duidelijk uit voor een genezingsplicht, zeker in het geval van een mazelenepidemie, die in extreme gevallen dodelijk kan zijn." Volgens de rabbijn zijn verplichte inenting en religieuze tegenargumenten principiële aangelegenheden. De mening van de meerderheid van de artsen is doorslaggevend. Alleen als niet is aangetoond dat vaccinatie tot betere bescherming leidt, dan heeft iedereen de vrijheid zich wel of niet te laten vaccineren. Wanneer de rabbijn Bijbelse uitspraken toepast op het heden dan moet preventief ingegrepen worden als het effect van het ingrijpen positief en aantoonbaar is. Ouders mogen de gezondheid van hun kinderen niet in de waagschaal stellen.

Conclusie

De vraag of u zich als Jood moet laten inenten of niet moet u altijd voorleggen aan uw persoonlijke arts. Hij kent uw situatie en is volgens de Tora door G'd aangesteld om patiënten te helpen. Het is niet goed om u te laten leiden door (hysterische) verhalen die op het internet de ronde doen. Ga dus niet zelf dokteren.

Lees verder

© 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Mazelen bij kinderenMazelen bij kinderenMazelen is een kinderziekte die niet onderschat mag worden. Mazelen is een zeer besmettelijke ziekte, en zeker niet onsc…
Mazelen in de Bijbelgordel of BiblebeltMazelen in de Bijbelgordel of BiblebeltMazelen is een besmettelijke ziekte en er breekt regelmatig hier of daar een epidemie uit. Nederland krijgt in 2013 te m…
Neturei Karta: charedische ('orthodoxe') Joden tegen IsraëlNeturei Karta: charedische ('orthodoxe') Joden tegen IsraëlNeturei Karta is een streng charedische ('ultraorthodoxe') Joodse organisatie die zich verzet tegen de vestiging van de…
Vaccinatie voor je babyBijna ieder kind in Nederland wordt ingeënt tegen bepaalde, gevaarlijke ziektes. Dit wordt ook wel vaccineren genoemd. D…
Mazelen: symptomen, diagnose, behandeling en oorzaakMazelen: symptomen, diagnose, behandeling en oorzaakDe kinderziekte mazelen is wereldwijd nog altijd een groot probleem. De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat 50 tot 60…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Whitesession, Pixabay
  • https://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/2870103/jewish/What-Does-Jewish-Law-Say-About-Vaccination.htm
  • http://www.aish.com/ci/be/48891812.html?s=searchres
  • http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/254908
  • http://www.israelnationalnews.com/News/Flash.aspx/436159
  • http://www.israelnationalnews.com/News/Flash.aspx/273706
  • https://nos.nl/artikel/2277773-niet-gevaccineerde-kinderen-niet-meer-welkom-in-district-new-york.html
  • https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/measles
  • https://nos.nl/artikel/2278609-mazelenuitbraak-op-haagse-creche-zeker-drie-kinderen-besmet.html
  • https://nos.nl/artikel/2274625-nieuwe-grote-studie-onderschrijft-vaccinaties-veroorzaken-echt-geen-autisme.html
  • https://nos.nl/artikel/2272002-uitbraken-in-het-buitenland-tonen-aan-hoe-dodelijk-de-mazelen-is.html
  • https://nos.nl/artikel/2271944-kamer-kabinet-moet-kijken-naar-boetes-voor-ouders-om-niet-vaccineren.html
  • https://nos.nl/artikel/2260011-vaccinatieweigeraars-krijgen-uitnodiging-voor-gesprek.html
  • https://www.nrc.nl/nieuws/2018/06/25/je-weet-het-niet-of-de-anderen-op-de-creche-gevaccineerd-zijn-a1607855
  • https://nos.nl/artikel/2279721-noodtoestand-in-brooklyn-vanwege-mazelenuitbraak.html
  • NIW 12 april 2019
  • http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/262013
  • http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/262079
  • https://nos.nl/artikel/2282752-grote-opvangorganisatie-gaat-als-eerste-kinderen-zonder-inenting-wegsturen.html
  • https://www.nytimes.com/2019/05/14/nyregion/measles-vaccine-orthodox-jews.html
  • Afbeelding bron 1: CDCNIPBarbara Rice, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Joods medische ethiek: moeten Joden zich laten vaccineren?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 01-07-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Special: Joods medische ethiek
Bronnen en referenties: 21
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!