InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Aandoeningen: bloedarmoede, anemie

Aandoeningen: bloedarmoede, anemie

Bloedarmoede, ook wel anemie genoemd (afkomstig van het Grieks αναιμα, wat bloedloos betekent) is een toestand waarbij er sprake is van een te laag gehalte aan hemoglobine (Hb) in het bloed. Hemoglobine is het rode, zuurstof- en koolstofdioxidetransporterende eiwit in bloed, het bevindt zich in de rode bloedcellen. Bij bloedarmoede is sprake van een te laag Hb-gehalte of een tekort aan circulerende rode bloedcellen of beide. Symptomen van bloedarmoede zijn vermoeidheid, lusteloosheid, hartkloppingen, spierzwakte en duizeligheid.

Bloedarmoede


Wat is bloedarmoede (anemie)?

Wanneer men gaat kijken wat de oorzaak van anemie kan zijn, is een belangrijk hulpmiddel de MCV-waarde van de rode bloedcellen. De MCV is het gemiddelde volume van de rode bloedcellen (Mean Corpus Volume). Aan de hand van de MCV kun je vaststellen of er sprake is van een normocytaire anemie, hierbij is het MCV normaal dat wil zeggen tussen de 80 en 100, een microcytaire anemie, hierbij is het MCV lager dan 80 of een macrocytaire anemie waarbij het MVC hoger is dan 100. Bij een normocytaire anemie worden er wel normale rode bloedcellen gemaakt, echter worden er te weinig rode bloedcellen gevormd. Bij microcytaire en macrocytaire (ook wel pernicieuze anemie genoemd) anemie worden er respectievelijk kleine en te grote rode bloedcellen gemaakt. Deze bloedcellen zijn nog niet geheel afgemaakt door het lichaam en kunnen niet goed hun zuurstoftransporterende functie uitvoeren. In dit artikel zal eerst een overzicht gegeven worden van de oorzaken van anemie en vervolgens de oorzaken van anemie ingedeeld aan de hand van de waarde van het MCV.

Oorzaken anemie

Gestoorde aanmaak:

  • Beenmergafwijking: Stamceldefect, infiltratie
  • Immunologisch: Pure red cell aplasia
  • Gebrek aan produktiefactoren: ijzer, Vitamine B12 en foliumzuur, erytropoëtine

Verhoogde afbraak:

  • Intracellulaire factoren: Membraanafwijkingen, enzymdeficiënties, hemoglobine-afwijkingen
  • Extracellulaire factoren: Antistoffen, mechanisch, infecties

Verhoogd verlies:

  • Acuut bloedverlies
  • Chronisch bloedverlies

Indeling op basis van MCV

Microcytair:

  • ijzergebrek
  • Chronisch bloedverlies
  • Chronische ziekte
  • Hypothyreoïdie
  • Maligniteiten (kanker)
  • Versterkte menstruatie
  • Thalassemie/hemoglobinopathieën
  • Sideroblastaire anemie

Normocytair:

  • Acute bloeding
  • Bloedverlies door menstruatie
  • Hemolyse
  • Chronische infecties
  • Leverinsufficiëntie
  • Aplastische anemie
  • Nierinsufficiëntie
  • Hypothyreoïdie; (zie onder bij aandachtspunten oorzaken bloedarmoede geen echte oorzaak van aplastische anemie)
  • Hyperthyreoïdie (verhoogde schildklierfunctie. Zie onder bij aandachtspunten oorzaken bloedarmoede geen echte oorzaak van aplastische anemie)
  • Meeste andere anemieën

Macrocytair:

  • Vitamine B12 gebrek
  • Foliumzuurgebrek
  • Myelodisplasie
  • Hemolytische anemieën (t.g.v. reticulocytose)
  • Hypothyreoïdie
  • Leverziekten

Aandachtspunten bij oorzaken bloedarmoede

Hyperthyreoïdie is meestal geen oorzaak van een normoanemie. De enige mogelijkheid is dat er zoveel vitamine B12 wordt verbruikt (omdat de metabole processen zo snel gaan door de hyperthyreoïdie) dat er een tekort aan vitamine B12 ontstaat en hierdoor een macrocytaire anemie ontstaat. Dit is echter niet de directe oorzaak. dit zal meest waarschijnlijk worden genezen door behandeling van vitamine B12 tekort, dan door behandeling van de hyperthyreoïdie (omdat dit door de stofwisseling van de patiënt afhankelijk is).

Hypothyreoïdie wordt ook niet echt beschouwd als oorzaak van een micro-/normo-/macrocytaire anemie. Een erytrocyt leeft ongeveer 3 maanden. Bij minder zuurstofbehoefte door de hypothyreoïdie zal daarom pas na ongeveer een half jaar iets van een anemie zichtbaar zijn (dit doordat de verminderde zuurstofbehoefte de erytropoëtineconcentratie verlaagd en zo een verminderde aanmaak van erytrocyten veroorzaakt). Tijdens dit half jaar zal de patiënt allang door andere klachten zich hebben laten testen en voor deze hypothyreoïdie hebben laten behandelen. De kans dat er daadwerkelijk een anemie kan ontstaan uit een hypothyreoïdie is significant te verwaarlozen, terwijl dit een indirecte (en onwaarschijnlijke) oorzaak is.

Ook is het verstandig om te vermelden bij de normocytaire anemie dat de versterke menstruatie lijdt tot een ijzergebrek, dat weer lijdt tot een microcytaire anemie.

Lees verder

© 2007 - 2017 Wieschrijft, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Anemie (bloedarmoede)Anemie (bloedarmoede)Anemie, ook wel bloedarmoede genoemd, is een aandoening waarbij er sprake is van een te laag hemoglobinegehalte in het b…
Bloedarmoede: duizeligheid hoofdpijn vermoeidheid kortademigBloedarmoede: duizeligheid hoofdpijn vermoeidheid kortademigBloedarmoede of anemie is een medische aandoening waarbij ofwel het bloed te weinig hemoglobine bevat, ofwel het aantal…
Oververmoeidheid: Bloedarmoede (Anemie)Oververmoeidheid: Bloedarmoede (Anemie)Voel je je oververmoeid? Bloedarmoede kan de oorzaak zijn. Bloedarmoede of anemie ontstaat wanneer er te weinig rode blo…
Hoofdpijn, misselijk, duizelig, moe en hartkloppingenHoofdpijn, misselijk, duizelig, moe en hartkloppingenDe klachten hoofdpijn, misselijk, duizelig, moe en hartkloppingen kunnen wijzen op bloedarmoede. De medische benaming va…
Bloedarmoede bij paardenBloedarmoede is een tekort aan rode bloedcellen (anemie), wat bij paarden ontstaat door bloedverlies, te weinig aanmaak…
Bronnen en referenties
  • Clinical medicine van Parveen Kumar en Michael Clark
  • Pathology van Emanuel Rubin en John L. Farber

Reageer op het artikel "Aandoeningen: bloedarmoede, anemie"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

Gerben Nelissen, 18-02-2013 14:59 #1
Hyperthyreoïdie is geen oorzaak van een normoanemie. De enige mogelijkheid is dat er zoveel vitamine B12 wordt verbruikt(omdat de metabole processen zo snel gaan) dat er een tekort aan vitamine B12 ontstaat en hierdoor een macrocytaire anemie ontstaat. Dit is echter niet de directe oorzaak. dit zal meest waarschijnlijk worden genezen door behandeling van vitamine B12 tekort, dan door behandeling van de hyperthyreoïdie(omdat dit door de stofwisseling van de patiënt afhankelijk is).
Hypothyreoïdie wordt ook niet echt beschouwd als oorzaak van een micro-/normo-/macrocytaire anemie. Een erytrocyt leeft ongeveer 3 maanden. Bij minder zuurstofbehoefte door de hypothyreoïdie zal daarom pas na ongeveer een half jaar iets van een anemie zichtbaar zijn(Dit doordat de verminderde zuurstofbehoefte de erytropoëtineconcentratie verlaagd en zo een verminderde aanmaak van erytrocyten veroorzaakt). Tijdens dit half jaar zal de patiënt allang door andere klachten zich hebben laten testen en voor deze hypothyreoïdie hebben laten behandelen. De kans dat er daadwerkelijk een anemie kan ontstaan uit een hypothyreoïdie is significant te verwaarlozen, terwijl dit een indirecte(en onwaarschijnlijke) oorzaak is.
Ook is het verstandig om te vermelden bij de normocytaire anemie dat de versterke menstruatie lijdt tot een ijzergebrek, dat weer lijdt tot een microcytaire anemie.

Infoteur: Wieschrijft
Laatste update: 18-11-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!