De rol van familie en vrienden bij herstel van een verslaving

Professionele hulp blijft belangrijk
Vrienden en familie spelen een belangrijke rol in het herstel van een verslaving, maar je bent geen therapeut. Gespecialiseerde begeleiding is nodig om onderliggende oorzaken aan te pakken. Daarnaast is het medisch vaak ook onverstandig om ‘cold turkey’ te stoppen. Het lichaam reageert heftig op het stoppen met middelen. Een organisatie zoals Recovery Mental Health Care biedt de juiste ondersteuning, zowel aan de persoon met de verslaving als aan de directe omgeving.

Signalen herkennen bij een verslaafde
Weet je niet zeker of iemand verslaafd is? Of het nu om verslaving aan cocaïne, alcohol of gamen gaat, dit zijn de meest voorkomende signalen: 

• Gedrag verandert: iemand doet ineens dingen die niet bij hem of haar passen en lijkt een heel ander persoon.


• Trekt zich terug uit sociale situaties: afspraken worden vaak afgezegd of diegene geeft van tevoren al aan niet te willen of kunnen komen.


• Financiële problemen: post blijft ongeopend liggen, uitjes worden vanwege de kosten afgezegd of iemand vraagt steeds vaker om geld te lenen.


• Werk of studie wordt verwaarloosd: hij of zij meldt zich regelmatig ziek of haalt deadlines niet.


• Stemmingswisselingen: emoties slaan snel om, waardoor iemand impulsief reageert of zich juist volledig afsluit.


• Gedraagt zich geheimzinnig: diegene vertelt weinig over waar hij of zij is geweest of wat de plannen zijn. 

Verschillende verslavingen uiten zich anders, maar het draait voornamelijk om controleverlies, dwangmatigheid en het blijven gebruiken ondanks de schade.

Wat kun je doen om een verslaafde te helpen?
Hoewel het moeilijk is om iemand bij te staan tijdens zijn verslaving of herstelperiode, telt de omgeving zwaar mee. Help die persoon door te luisteren zonder direct te oordelen en open vragen te stellen. Door oprechte interesse te tonen in hoe hij of zij zich voelt, beteken je al veel. Moedig aan om hulp te zoeken en vier kleine overwinningen in het herstel. Het allerbelangrijkste is om altijd geduldig te blijven tijdens terugval of moeilijkere periodes.

Wat juist niet helpt
Er zijn ook manieren die absoluut niet helpend zijn in de situatie van een (ex)-verslaafde. Diegene constant controleren en beschuldigen werkt averechts. Daarnaast is het niet handig om constant problemen op te lossen en financieel te ondersteunen. 

Je grenzen stellen is ook helpen
Het is moeilijk tegen een verslaafde in te gaan, maar er zijn grenzen nodig. Iemand willen ondersteunen is niet alles accepteren. Wees consequent in jullie afspraken en stel gezonde grenzen. Dit om zowel de verslaafde als jezelf in bescherming te nemen.

Een terugval in verslaving is niet onmogelijk
Het kan lange tijd goed gaan, maar dat sluit een terugval van ene verslaving niet uit. Het betekent niet automatisch dat de behandeling mislukt is of dat de herstelperiode niet geslaagd is. Blijf steun bieden en praat vooral het ongezonde gedrag niet goed.

Zorg voor jezelf
Je bent misschien vooral bezig met de verslaving van je vriend of familielid, maar zorg ook goed voor jezelf. Want je hoeft niet alles te dragen. Zoek zelf steun bij anderen en praat erover met een professional als het te zwaar wordt. Voorkom dat je wordt opgeslokt door de ander. 

Hulp zoeken, steunen en voor jezelf zorgen
Het is belangrijk professionele hulp te zoeken bij een verslaving. Daarnaast beteken jij als directe omgeving veel door geduldig te zijn, te luisteren en grenzen te stellen. Het zal een heftige periode zijn met mogelijk terugval en veel opofferingen, maar met de juiste wilskracht en motivatie kun je je verslaafde vriend of familielid steunen.