Waarom ademhalen in bed soms moeilijker wordt

Waarom ademhalen in bed soms moeilijker wordtJe gaat naar bed na een gewone dag. Na enkele minuten merk je dat je minder gemakkelijk lucht krijgt. Rechtop zitten helpt en misschien gebruik je inmiddels meer kussens dan vroeger. Die verandering kan iets vertellen over je bloedsomloop. Vooral wanneer het hart minder goed werkt, kan een liggende houding invloed hebben op de ademhaling.

De invloed van platliggen

Tijdens het staan verzamelt een deel van het bloed zich door de zwaartekracht in je benen. In bed wordt het bloed anders verdeeld. Er stroomt meer terug naar de borstkas, waarna het hart dat bloed verder moet pompen. Als het hart minder goed werkt, kan de druk in de bloedvaten van de longen toenemen. Daardoor kan vocht in het longweefsel terechtkomen en wordt ademhalen zwaarder. Artsen noemen benauwdheid bij platliggen orthopneu. Volgens de Cleveland Clinic kan dit onder meer voorkomen bij hartfalen en bepaalde longziekten. De benauwdheid kan ook ontstaan als je overdag op de bank ligt. Je hoeft er dus niet voor in slaap te vallen.


Waar zit het vocht?

Bij vocht achter de longen zit er te veel vloeistof tussen twee vliezen rond de long. Daardoor kan de long minder ver uitzetten. Ziekenhuis Amstelland noemt onder andere infecties en hartproblemen als mogelijke oorzaken. Bij longoedeem bevindt het vocht zich juist in het longweefsel. Beide aandoeningen kunnen kortademigheid veroorzaken en hebben verschillende mogelijke oorzaken. Een arts kan met een longfoto of echo onderzoeken waar het vocht zich bevindt. Soms is aanvullend onderzoek nodig om de oorzaak vast te stellen.


Een aanwijzing in je enkels

Bij sommige hartproblemen houdt het lichaam vocht vast. Dat kan overdag zichtbaar worden als gezwollen enkels. Als je gaat liggen, verandert de verdeling van het vocht opnieuw. Een deel komt vanuit de benen terug in de bloedsomloop. Bij iemand met hartfalen kan dit bijdragen aan de klachten tijdens de nacht. De vochtverplaatsing kan ook samengaan met vaker plassen na het slapengaan. De Hartstichting noemt zowel nachtelijk plassen als dikke enkels en benauwdheid als mogelijke klachten bij hartfalen. Deze verschijnselen hebben afzonderlijk ook andere mogelijke oorzaken. Vooral veranderingen die ongeveer tegelijk optreden, kunnen voor een arts nuttige informatie opleveren.


Het verloop van de benauwdheid

Sommige mensen voelen de benauwdheid meteen zodra ze platliggen. Anderen vallen eerst in slaap en schrikken na enkele uren wakker omdat ze naar lucht moeten happen. De Cleveland Clinic beschrijft dit tweede patroon als een aparte vorm van nachtelijke benauwdheid. Ook het gebruik van extra kussens kan iets zeggen over het verloop. Wanneer je voorheen gemakkelijk plat kon slapen en nu steeds hoger moet liggen, is dat een verandering om met je huisarts te bespreken. Vertel hoe vaak het gebeurt en hoelang het duurt voordat je weer gemakkelijker ademt.


Wanneer zoek je hulp?

Als je je afvraagt ‘moet ik naar de dokter’ kun je je houden aan het volgende: Nieuwe of toenemende benauwdheid bij platliggen is een reden om contact op te nemen met de huisarts. Bij plotselinge, ernstige benauwdheid die niet overgaat of aanhoudende drukkende pijn op de borst bel je 112. Wacht bij zulke klachten niet tot een andere slaaphouding helpt.

© 2026 InfoNu, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Vanaf 2021 is InfoNu gestopt met het publiceren van nieuwe artikelen. Het bestaande artikelbestand blijft beschikbaar, maar wordt niet meer geactualiseerd.
Bronnen en referenties
  • Aangeboden door Huisarts.nl