InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Wat is coma en wat zijn de vooruitzichten?

Wat is coma en wat zijn de vooruitzichten?

Coma is een verschrikkelijk resultaat van diverse oorzaken, van vergiftiging tot trauma aan het hoofd en van een verstoorde stofwisseling tot een hartinfarct. Maar wat doet de coma nou precies met de patiënt, en met de familie? Wat zijn de mogelijkheden tot herstel? Wat is het proces? Wat zijn de kansen op overleven? Allemaal vragen waar men voor komt te staan op het moment dat een geliefde in coma raakt. Anno 2013 is er veel bekend over het ziektebeeld maar 100% kans op genezen is er niet en zal er wellicht ook nooit komen.

Oorzaak

Coma kan intreden als gevolg van diverse redenen. Het kan zijn dat er sprake is van een zuurstofgebrek, een grote druk op de hersenen, vergiftiging, een hartinfarct, centraal zenuwstelselziekte, hypothermie, verstoorde stofwisseling of bijvoorbeeld een harde klap tegen het hoofd. De hersenstam is uitgeschakeld gedurende een coma met alle gevolgen van dien.

Bron: DarkoStojanovic / PixabayBron: DarkoStojanovic / Pixabay

Ziektebeeld en symptomen

De hersenstam zorgt voor een dag/nachtritme en dus ook voor het wakker worden. Daarbij zorgt het ook voor zaken als bloeddruk en ademhaling. Bij beschadiging van de hersenstam krijgen de hersenen helemaal geen prikkels meer of worden simpelweg wel doorgestuurd maar niet meer verwerkt. Om deze redenen worden comapatienten vaak aan de beademing gelegd omdat ze dit zelf niet meer kunnen. Een patiënt die in coma is krijgt geen prikkels meer van buitenaf, geen gehoor, geen pijnprikkels, helemaal niks. Het lichaam is nagenoeg geheel of helemaal afgesloten van welke prikkels dan ook.

Het proces van bijkomen

In films zie je vaak dat mensen bijkomen en dan ook helemaal bij kennis zijn. In werkelijkheid is dit niet zo. Het proces van bijkomen is langzaam en moeizaam en volledig herstel kan niet verzekerd worden. Het herstel kan op elk mogelijk moment ineens vastlopen met verstandelijke en/of lichamelijke handicaps als gevolg. Het ontwaken, en dus herstel kan na enkele uren en soms weken beginnen. Meestal begint het met wakker worden maar niet bewust zijn van de omgeving, men reageert op prikkels maar doet dit puur reflexmatig, zo kan iemand ineens au roepen als je hem knijpt maar dan niet bij bewustzijn zijn. Na enkele dagen of weken kan het zijn dat de persoon weer begint te praten, dit begint primitief maar wordt met de dag beter en kan vervolg worden met simpele opdrachten, zoals vragen of de persoon zijn of haar tenen kan bewegen en met de ogen kan knipperen.

Vegetatief comateus

Er zijn mensen die nooit meer uit hun coma komen, er wordt meestal pas van vegetatief gesproken als de hersenen te erg beschadigd zijn of de patiënt na een maand nog niet bij is gekomen. De kans dat iemand na een maand nog bijkomt is nihiel. Een vegetatief persoon kan soms zelf ademhalen en heeft soms ook een dag- en nachtritme, en opent daarmee ook de ogen. Echter bij hersenscans ziet men dat prikkels op pijn en geluid wel worden waargenomen maar niet worden verwerkt in de hersenen. De hersenen werken gewoon niet meer. Deze toestand kan jaren duren zonder verbetering maar meestal treedt de dood al snel in. Vaak is een longontsteking de oorzaak van sterfte.

Constateren van Vegetatief comateus of laag bewustzijn

Omdat laagbewuste patiënten dezelfde ziektebeelden vertonen als vegetatieve patiënten is het moeilijk te zeggen of iemand zich nou bewust is van zijn of haar omgeving of niet. Laagbewuste patiënten kunnen wel reageren op prikkels en zijn zich wel bewust van hun omgeving maar kunnen dit niet uiten, of hooguit door middel van oogknipperen. Dit wordt ook wel het Locked In syndroom genoemd. Met hen valt tot op zekere hoogte af te spreken om te knipperen met ogen, zoals ja is 1x knipperen, nee is 2x knipperen. Laag bewustzijn kan geconstateerd worden d.m.v. hersenscans, door te kijken of prikkels wel of niet verwerkt worden door de hersenen.

Cijfers

De aantallen van comateuze patiënten is niet duidelijk. Coma is een symptoom, niet een oorzaak, meestal worden comateuze patiënten onderhedeeld bij de oorzaak van hun coma, niet onder coma zelf. Echter is de schatting:
  • 1000 tot 3000 mensen per jaar.
  • 50% door ongevallen zoals autocrashed, vallen van de trap etc.
  • 50% hiervan is binenn een maand bij bewustzijn.
  • 40% van de nog comateuze patiënten is dan overleden.
  • 10% van de patiënten die na een maand nog comateus zijn zijn vegetatief.
  • 90% van de vegetatieve patiënten sterft binnen een maand.

Coma voor familie en vrienden

Coma is zo mogelijk nog zwaarder voor familie en vrienden van de patiënt als voor de patiënt zelf. De patiënt zal in het begin op geen enkele prikkel reageren, geen stem, geen zicht, hij voelt niks, simpelweg omdat de prikkels niet worden doorgegeven of verwerkt. Vaak ligt de patiënt ook nog aan de beademing in infuus voor voedingsstoffen. De patiënt heeft geen kleding aan, dit omdat de patiënt zelf niet kan bewegen en om doorligplekken te voorkomen wordt de patiënt regelmatig van houding verwisseld door artsen. Daarbij kan kleding onnodige irritatie veroorzaken en kunnen eventuele doorligplekken minder makkelijk gezien worden.
Meestal wordt in het begin de maag van de patiënt leeggepompt, comapatiënten geven in het begin vaak over en om te voorkomen dat voedsel in de longen terecht komt worden patiënten aan het infuus gelegd om belangrijke voedingsstoffen alsnog binnen te krijgen. Na verloop van tijd wordt de patiënt aan sondevoeding gelegd waarbij een slangetje door de neus naar de maag of darmen gaat en daar via vloeibaar voedsel wordt gegeven.
Ontlasting wordt bij mannen via een vloeistofcatheter en bij vrouwen via een incontinentieluier opgevangen. Voor grote boodschappen is er een luier of celstofmatje aanwezig.

Euthanasie

Als een comapatiënt niet meer bijkomt en dus in een vegetatieve staat verkeerd waarbij hij hersendood is verklaard kan er over gegaan worden op euthanasie, maar alleen als de patiënt gekozen heeft voor een euthanasieverklaring en behandelverbod met een omschrijving vanaf wanneer hij niet meer behandeld zou willen worden. Uiteindelijk ligt de keuze bij de arts en familie of deze wens ook in vervulling zal gaan.

Taalwonders

De 39 jarige schot Tom Paterson was, na een paar weken in coma te zijn geweest, zijn schotse accent kwijt, vandaag de dag wordt hij aangezien voor een Pool of een Duitser. Dit fenomeen wordt Foreign Accent Syndrome genoemd. Zo ook de 13-jarige Kroatische Sandra Ralic, na 24 uur coma kon ze haar eigen moedertaal niet meer spreken maar sprak wel vloeiend Duits.
© 2010 - 2017 Neveah, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zorgvuldigheidseisen bij euthanasieZorgvuldigheidseisen bij euthanasieOnze medische wetenschap kan ons lang in leven houden. De keerzijde daarvan is dat dit leven niet altijd kwaliteit heeft…
Euthanasie voor ongeneeslijk, niet aanspreekbare zieke magEuthanasie voor ongeneeslijk, niet aanspreekbare zieke magSinds 2002 is actieve euthanasie niet meer strafbaar als er een weloverwogen en vrijwillig verzoek door de patiënt is. D…
Als leven lijden wordtAls leven lijden wordtDe laatste tijd is euthanasie een veelbesproken onderwerp. Nu de federale rechter van de Verenigde Staten heeft bestlote…
Glasgow coma schaalGlasgow coma schaalDe Glasgow coma schaal is een meetmiddel waarmee men de mate van bewustzijn bij mensen met hersenletsel kan meten. De Gl…
Wat is euthanasie?Euthanasie is het opzettelijk levensbeëindigend handelen door een ander dan de betrokkene op diens verzoek. Tenminste, z…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Wat is coma en wat zijn de vooruitzichten?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Nic, 28-05-2012 05:05 #3
Hallo,
Ja, … lange tijd na mijn comaverhaaltje wil ik best wel eens dit luikje volledig openen om te proberen met mezelf in het reine te komen.
Mijn verhaaltje: Ik, Nic, vroeger soms wel genoemd als Lover Boy heb dus een verhaaltje…
Op 13 februari 1999 ging ik destijds naar een fuifje in het plaatselijke Landegem… Was toen denk ik een weekje gedaan met toenmalige vriendin. Ik had het destijds gedaan gemaakt daar ze niet echt in mijn toekomstperspectieven paste… Toen ik 's nachts naar huis reed (was dus 14 februari) ben ik blijkbaar bijna thuis aangekomen; laten we zeggen zo'n goeie km van huis lichtjes in slaap gevallen waardoor ik spectaculair met mijn Golfje in de akker raakte… : resultaat: 39 dagen coma…
Nu het volgende: Op zich is coma voor de patiënt niet erg vermoeiend; tuurlijk niet sprekend over de beelden dat hij dat moment voor ogen krijgt… Weet je: ikzelf vond blijkbaar die beelden op die moment veel boeiender of het werkelijke leven; Niet iedereen krijgt dat tezien… Ja: Ik verschiet van mezelf maar blijkbaar is het moment gekomen om dit te onthullen… Ik probeer het juiste woord te vinden om het gevoel te omschrijven die je dit moment voelt maar is Machtig! En eigenlijk moet ik ook wel toegeven dat je op die moment ook wel het gevoel egoïsme ervaart maar dan moet je ook wel toegeven dat je op die moment maar een nr bent: Je mag nog zo willen teruggaan naar het werkelijke leven: Iets boven ons bepaalt… (versta dan ook dat ik eigenlijk dat ik momenteel nog steeds op zoek ben naar wie ik ben…)
Weet je: Ik wil echt wel eens uitschrewen wat ik blijkbaar moeten verwerken heb maar ben dan gewoon bang dat ik bepaald moment sprakeloos zal staan: mij bepaalde momenten niet kan herinneren…
Toch een raar wereldje, leventje…

Tio, 07-03-2012 20:55 #2
Je wilt graag weten waar je aan toe bent. Het is soms zo onzeker. Ik ken ook iemand die microbeschadigingen heeft opgelopen door een auto ongeluk en heeft daar alleen duizelingen aan over gehouden. En er was een man die zijn verhaal op T.V. deed in het programma op Discovery seconds from desaster. En was alleen met een sneeuwscooter in een berggebied en is toen overvallen door een lawine en is buiten bewustzijn geraakt en had de lawinepieper wel bij zich. En ze hebben hem wel gevonden. En diegene heeft toen zijn verhaal in dat programma gedaan. Het zal zeker wel zo kunnen zijn dat er mensen zijn die het overleefden. En daarna op T.V. hun verhaal hebben gedaan. Zo zei die jongen op T.V. dat hij nooit meer alleen zou gaan skien, En dat het leven meer waarde zou hebben gekregen. Ze zeiden dat het geluk was dat hij bij bewustzijn is gekomen. Je gelooft nog altijd in geluk en hebt altijd nog hoop.

Derooie (infoteur), 30-05-2011 00:08 #1
Coma, vegetatief? ik werk met kinderen en jongeren die in vaak vegetatief binnenkomen en waar velen bewust weggaan! ik zou graag iets voor deze ouders, familieleden doen, en een stichting opzetten. niet aangeboren hersenletsel bij jongeren het wordt nog te vaak onderschat. de hulpverlening is gebaseerd op vnl. de volwassenen, niet op de jongeren die na een ernstig ongeval, bijna verdrinking, hartstilstand enz. in een coma terechtkomen. ouders zijn radeloos, lamgeslagen en de wereld draait maar door, het leven van deze mensen staat stil!
Heeft iemand hier ook interesse in, wil iemand mij hier bij helpen.
Deze ouders begrijpen elkaar, herkennen, erkennen en weten en alleen zij weten dat zonder woorden. Reactie infoteur, 04-06-2011
Deze mensen zijn vaak wanhopig op zoek naar informatie en plekken waar ze hun zorgen en bevindingen kunnen delen, ik denk dat je al een mooie start maakt als je een website met forum online zet (ik adviseer het forum invisionfree, zeer goed en gratis in gebruik) en met zo veel mogelijk gerelateerde websites en vooral ook startpagina's opneemt om je link te mogen plaatsen daar. Hoe meer links hoe hoger in google, hoe meer bezoekers hoe hoger in google en hoe meer links op bekende websites hoe meer mensen ook naar jouw website doorgestuurd kunnen worden.

Het is klein, maar het is een mooi begin, zeker als je over de nodige informatie beschikt en wat klein is kan altijd groeien. Mocht je dit plan in de praktijk gaan brengen dan zet ik de link maar al te graag in mijn artikel.

Infoteur: Neveah
Laatste update: 30-08-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!