InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Kinderen > Kan een corrigerend pak slaag kwaad?

Kan een corrigerend pak slaag kwaad?

Kan een corrigerend pak slaag kwaad? Is het geven van een pak slaag aan een kind dat ongewenst gedrag vertoont een effectieve manier om dat kind te corrigeren? Gaat het kind zich daardoor ook op langere termijn beter gedragen? Of loop je als vader of moeder het risico dat, als je je kind klappen geeft , je uiteindelijk een averechts, dus negatief effect bereikt dat zelfs op volwassen leeftijd nog kan doorwerken? Wat kunnen de negatieve gevolgen zijn van het met behulp van geweld disciplineren van een kind? Hoe kijkt de huidige wetenschap tegen het geven van lijfstraffen aan kinderen?

"Wie zijn kind liefheeft...."

Een oude zogenaamde wijsheid luidt: 'Wie zijn kind liefheeft, kastijdt het of spaart de roede niet'. Maar is die 'wijsheid' wellicht achterhaald? Wat is het effect op langere termijn als je je kind een pak slaag geeft als het ongehoorzaam is of ander ongewenst gedrag vertoont? Leert het kind zich daardoor beter te gedragen? Of juist niet?

Wat doet het geregeld krijgen van een paar stevige tikken met je zoon of dochter op wat langere termijn? Hoe denkt de huidige wetenschap over het corrigeren van vervelende gedragingen van kinderen met een flink pak rammel?

Waarom disciplineren sommige ouders hun kinderen met een pak rammel?

Sommige vaders moeder gebruiken lijfstraffen als middel om hun kinderen te disciplineren. Daarmee willen ze hun kinderen een lesje leren, of bepaalde normen en waarden bijbrengen of om het huidige en toekomstige gedrag van hun kinderen daarmee te verbeteren.

Sommige ouders geven kinderen al op de zeer jonge leeftijd van drie jaar een pak slaag. Bijvoorbeeld omdat het kind
  • veel aandacht vraagt
  • zich uitdagend gedraagt
  • zich snel gefrustreerd gedraagt
  • veel schreeuwt
  • ongehoorzaam is of zijn zin wil doordrijven
  • koppig, stuurs of geïrriteerd doet of telkens in de contramine is
  • heetgebakerd is of last heeft van woede-aanvallen
  • niet wil wachten, maar eist dat hij onmiddellijk krijgt wat hij vraagt
  • zich na wangedrag niet schuldig voelt
  • spullen van zichzelf of andere mensen kapot maakt
  • andere kinderen of (huis)dieren slaat of schopt en/of veel gevechten aangaat
  • zich niets aantrekt van straf
  • egoïstisch is of niet met anderen wil delen

Inzichten over lijfstraffen vroeger en nu

Elizabeth Gershoff, verbonden aan de universiteit van Texas, heeft systematisch honderden onderzoeken op het gebied van lijfstraf bestudeerd. Zij geldt als de deskundige op het gebied van de gevolgen van het krijgen van lijfstraffen bij kinderen.

Vroeger werd wel gedacht dat het krijgen van een pak slaag een kind gehoorzaam maakte en dat het zich beter ging gedragen. Maar dat geldt slechts voor de korte termijn. De meeste mensen stoppen direct met de dingen waarmee ze bezig waren als ze met lichamelijk geweld te maken krijgen.

Maar een pak slaag maakt niet helder waarom bepaald gedrag ongewenst is of welke andere gedrag wel gewenst zou zijn. Het kind leert daarvan dus geen alternatief, beter aangepast gedrag. Elke andere aanpak van de opvoeding van een kind werkt beter.

Volgens Gershoff is er nog nooit een goed opgezet onderzoek geweest waarin een positief gevolg van het geven van lijfstraf aan kinderen is aangetoond. Sterker nog, uit vrijwel alle onderzoeken bleek een negatief effect.

Naast de gevolgen die een verminderde hoeveelheid grijze stof in de hersenen met zich meebrengen, kan het kind ook gaan verwachten dat mensen gemeen tegen hem zijn. Het kind gaat zich dan vijandig opstellen, met alle negatieve gevolgen vandien. Doordat er geweld op hem wordt toegepast, gaat hij zelf ook geweld toepassen als was het een normale, aanvaardbare manier van doen. Zo ontstaat een geweldsspiraal.

Weegt het geven van ouderliefde op tegen het geregeld geven van ferme klappen?

Een vader of moeder die ervoor kiest vervelend gedrag van zijn of haar kind te corrigeren met een 'goed pak slaag', veronderstelt doorgaans dat hun kind begrijpt dat de aframmeling voor zijn 'bestwil' is en dat zijn ouder hem uit een goed hart heeft geslagen.

Uit wetenschappelijk onderzoek komt een heel ander beeld naar voren. Het ziet ernaar uit dat als een kind geregeld een flink pak slaag krijgt, dit ernstig negatieve gevolgen heeft voor de ontwikkeling van de hersenen.

Ook als er geen gebruik wordt gemaakt van een broekriem of ander voorwerp zoals een stuk mattenklopper of een haarborstel, maar er 'slechts' met een vlakke hand op het achterwerk een tik wordt gegeven, is dat op de lange duur schadelijk voor het kind.

Voor de mate van schade op lange termijn lijkt het wel uit te maken of de ouder het geven van een pak ransel beschouwt als een normale opvoedkundige maatregel, dan wel als een uiterste optie als andere pogingen om vervelend gedrag te beïnvloeden niet het gewenste effect hebben gehad. Ook de leeftijd waarop het kind voor het eerst klappen krijgt, is van invloed op de gevolgen voor het kind als het tiener of volwassene is. Als je kind moeilijk gedrag vertoont, en je weet daarmee als ouder niet goed raad, kun je een beroep doen op opvoedondersteuning.

Wat is de relatie tussen het krijgen van slaag en minder grijze stof in de hersenen?

Er zijn verschillende grootschalige onderzoeken geweest naar de effecten van lijfstraffen op kinderen. Daaruit blijkt dat lijfstraffen de hersenen van kinderen veranderen.

Kinderen die geregeld hard door hun ouders worden geslagen, hebben een brein dat overeenkomt met dat van getraumatiseerde mensen. En bovendien hebben ze minder grijze stof in hun hersenen Onderzoekers kwamen tot de conclusie dat dit gemiddeld, afhankelijk van de plaats waar de hoeveelheid grijze stof werd gemeten, zo'n 14,5 tot 19,1% was. Van een geregeld pak slaag was volgens dat onderzoek sprake als het kind minimaal drie jaar lang minstens één keer per maand wordt geslagen.

Naarmate de straffen zwaarder zijn, bijvoorbeeld doordat gebruik wordt gemaakt van een broekriem of een stuk hout, worden de kinderen zwaarder getraumatiseerd.

Traumatisering komt overigen ook voor als de lijfstraf het kind geen blauwe plekken of erger oplevert of als de ouder niet uit boosheid slaat, maar het pak slaag zuiver als corrigerende opvoedmaatregel beschouwt.

Uit een Amerikaans onderzoek onder moeders die hun kinderen met onder meer lijfstraffen ter correctie van ongewenst gedrag opvoeden, blijkt dat de ernstigste gevolgen op lange termijn zich voordoen bij kinderen die tussen hun vijfde en negende jaar geregeld klappen hebben gekregen.

Van klappen krijgen worden kinderen minder intelligent

Er blijkt een relatie tussen het krijgen van klappen en het slechter scoren op intelligentietesten. Dit lijkt te maken te hebben met het aanwezig zijn van minder grijze stof in bepaalde delen van de prefrontale cortex. De grijze stof hebben de hersenen namelijk onder meer nodig voor informatieverwerking.

Geslagen kinderen vertonen minder zelfbeheersing en zelfdiscipline

De hoeveelheid aanwezige grijze stof in de hersenen bepaalt de kwaliteit van de beslissingen die een mens neemt. Hoe meer grijze stof je hebt, des te beter je in staat bent de gevolgen van je besluiten te overzien.

Wie zijn kind slaat, omdat dat kind weinig zelfbeheersing heeft, helpt het kind daarmee dus niet om zelfbeheersing te ontwikkelen. Integendeel, juist doordat het kind slaag krijgt, wordt de ontwikkeling van de hersenen geremd en dat heeft tot gevolg dat het kind een verminderde controle over zijn impulsen houdt.

Het verband tussen een geregeld pak slaag en de kans op verslaving, depressies en andere psychische aandoeningen

Een verminderde hoeveelheid grijze stof blijkt ook samen te hangen met het risico van verslaving, depressie of een andere psychische aandoening op latere leeftijd.

Onderzoeken lijken erop te wijzen dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen het in je kinderjaren krijgen van lijfstraffen en het op latere leeftijd ontwikkelen van verschillende psychische aandoeningen.

Het verband tussen het als jong kind krijgen van een geregeld pak slaag en agressie op latere leeftijd

Als een kind op driejarige leeftijd harde tikken van zijn moeder krijgt, vergroot dat het risico dat dit kind later op vijfjarige leeftijd sterk agressief gedrag vertoont.

Een agressieve opstelling op die leeftijd uit zich bijvoorbeeld in het volgende gedrag:
  • veel ruzie zoeken
  • pesten, treiteren en op andere manieren tegen andere mensen gemeen zijn en ander wreed gedrag vertonen
  • zijn eigen of andermans spullen vernielen
  • thuis, op school of op de kinderopvang ongehoorzaam zijn
  • vaak in gevechten betrokken zijn
  • kinderen en/of volwassenen bedreigen en/of lichamelijk aanvallen
  • veel schreeuwen of op andere manieren ongebruikelijk veel kabaal maken.

'Ik kreeg vroeger ook slaag, maar dat heeft me goed gedaan.'

Ouders die hun kinderen slaan, zijn vaak vroeger als kind zelf door hun ouders geslagen. Een aantal van die ouders redeneert dat omdat ze zelf goed zijn terechtgekomen, een dergelijke bejegening van hun kinderen zeker geen kwaad kan.

Die redenering klopt niet: het kan immers heel goed zijn dat die vroeger als kind geslagen ouders nog veel beter zouden functioneren als ze niet geslagen zouden zijn?

Ook als de kinderen zelf (nog?) geen problemen hebben met het feit dat ze geregeld slaag krijgen, wil dat alleen maar zeggen dat die kinderen niet beseffen dat er alternatieve, betere manieren zijn om hen te corrigeren en hen te helpen bij het opgroeien. Als je als ouder behoefte hebt aan tips en tools om de opvoeding van je kind in goede banen te leiden, kun je eens denken aan opvoedondersteuning.

Lees verder

© 2014 - 2019 Manon-troppo, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
De corrigerende oftewel pedagogische tikDe corrigerende oftewel pedagogische tikEen tik voor de billen, de corrigerende of de pedagogische tik: het komt allemaal op hetzelfde neer. Gewoon een tik als…
De oorzaak en bestrijding van agressieDe oorzaak en bestrijding van agressieIedereen vertoont weleens agressief gedrag. De meeste mensen hebben daar echter achteraf spijt van. Sommige mensen hebbe…
Wat is de invloed van agressie?Agressie. Wat beïnvloed agressie en wat voor invloed heeft het op onze acties? Welke factoren zorgen ervoor dat de mens…
Help, mijn kind heeft verkeerde vriendenHelp, mijn kind heeft verkeerde vriendenU probeert uw kinderen zo goed mogelijk op te voeden, maar op een bepaalde leeftijd moet u ze loslaten. Ook als het pube…
SON-R: intelligentietest voor dove kinderenSON-R: intelligentietest voor dove kinderenDe SON-R is een intelligentietest voor dove kinderen welke nonverbaal van aard is. Veel mensen nemen onterecht aan dat d…
Bronnen en referenties
  • Corporal Punishment by Mothers and Development of Children's Cognitive Ability:A Longitudinal Study of Two Nationally Representative Age Cohorts; Murray A. Straus en Mallie J.Passchall; http://pubpages.unh.edu/~mas2/CP51.pdf
  • Spanking the gray matter out of our kids;  Sarah Kovac; 23 juli 2014; http://edition.cnn.com/2014/07/23/health/effects-spanking-brain/index.html
  • Reduced Prefrontal Cortical Gray Matter Volume in Young Adults Exposed to Harsh Corporal Punishment;Akemi Tomoda, MD, PhD Hanako Suzuki, MA, Keren Rabi, MA, Yi-Shin Sheu, BS, Ann Polcari, Ph en Martin H. Teicher, M; http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2896871/
  • Mothers' Spanking of 3-Year-Old Children and Subsequent Risk of Children's Aggressive Behavior;Catherine A. Taylor, PhD, Jennifer A. Manganello, PhD, Shawna J. Lee, PhD, Janet C. Rice, PhD; http://pediatrics.aappublications.org/content/125/5/e1057.full

Reageer op het artikel "Kan een corrigerend pak slaag kwaad?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Esther, 21-10-2014 14:05 #5
Mijn naam is Esther en ben 11 jaar ik ga voor straf bij mijn moeder over de knie voor een pak slaag zou willen dat dit stopt maar hoe? Reactie infoteur, 21-10-2014
Hallo Esther, wat sterk van je dat je actief hulp zoekt bij dit probleem!

Heb je misschien een docent op school met wie je deze kwestie zou kunnen bespreken? Anders zou je eens voor goede tips contact kunnen opnemen met de Kindertelefoon. Je kunt elke dag gratis en anoniem bellen bellen ( 0800 0432) of chatten. Meer informatie vind je op: http://www.kindertelefoon.nl/8-12/

Succes!

Adrie, 14-10-2014 11:22 #4
Als ik het volgens mijn ouders verdiend had, moest ik tot m'n 15e jaar, bij mijn vader of moeder over de knie en kreeg dan een flink pak slaag.Ik haatte het als ik, broek omlaag, in m'n onderbroek naast m'n vader of moeder, stond.Ik vond dat ik inmiddels te oud was daarvoor.Het waren niet meer zo zeer effectieve straffen, maar meer en meer vernederend, kleinerend, beschamend. Reactie infoteur, 14-10-2014
Adrie, bedankt voor je reactie op bovenstaand artikel met je persoonlijke ervaringen op het gebied van lijfstraf.

Jan, 13-10-2014 11:46 #3
Hoewel wat laat toch even een reactie. Het Stockholm syndroom gaat in mijn geval zeker niet op, als ik van mijn ouders een pak slaag had gehad voelde ik een diepe haat naar mijn ouders toe. Op geen enkele wijze had ik sympathie voor ze integendeel zelfs ik vond het altijd onterecht als ik weer een flink pak slaag had gehad, maar meestal was het wel terecht. Reactie infoteur, 13-10-2014
Hallo Jan, bedankt voor je reactie. Het feit dat je het als kind onterecht vond en zelfs een diepe haat naar je ouders toe ontwikkelde, wijst erop dat de maatregel dus niet het gewenste effect had… Als kind begreep je niet dat je ouders je terecht wilden corrigeren (zij het op een ongelukkige manier). Als volwassene schiet je weinig op met het inzicht dat je ouders er de beste bedoelingen mee hadden.

Jan, 08-09-2014 16:35 #2
Om te beginnen wil ik zeggen dat ik mijn kinderen nooit geslagen heb, zoals ik al eerder geschreven heb ben ik in mijn jeugd wel geslagen en meer dan vaak zelfs. Gewoon bij vader of moeder over de knie en een flink pak slaag op de blote billen. Ik heb het als gewoon ervaren het hoorde erbij. Nooit met een riem of iets dergelijks maar met de hand en ik ben goed terechtgekomen. Reactie infoteur, 09-09-2014
Hallo Jan, bedankt voor je reactie. Ik noemde in dit verband als het Stockholm-syndroom. En verder, kinderen zijn nu eenmaal geneigd zo ongeveer alles wat hen overkomt als 'gewoon' te ervaren: ze hebben immers geen vergelijkingsmateriaal? Daarom is het ook niet echt vreemd dat je zelfs nu nog denkt dat een geregeld flink pak slaag normaal is…

Fijn om te horen dat je ondanks alle pakken slaag goed terecht bent gekomen. Het blijft natuurlijk een feit dat ouders die hun kinderen met behulp van redelijke argumenten opvoeden, hun kinderen een flinke voorsprong in het leven bezorgen, omdat die kinderen leren om in plaats van geweld, redelijke argumenten te hanteren om hun doelen te bereiken.

Gelukkig heb je zelf kans gezien je kinderen zonder fysieke straffen op te voeden. Dat bewijst maar eens dat het helemaal nergens voor nodig is om een pak slaag als opvoedmaatregel te hanteren.

Jan, 07-09-2014 10:45 #1
Toen ik kind was heb ik genoeg klappen gehad van mijn ouders een goed pak slaag op zijn tijd deed wonderen volgens mijn ouders. Ik ben er niet slechter van geworden. Reactie infoteur, 07-09-2014
Helaas zijn er nog steeds ouders die in alle ernst denken dat het gebruik van geweld tegen hun eigen kinderen heilzaam werkt.

Sommige kinderen die op die manier misbruikt zijn, geloven dat later zelf ook. Dat lijkt op een soort Stockholm-effect: slachtoffers hebben de neiging om van hun beulen te gaan houden.

Ouders die hun kind slaan, hebben vaak niet in de gaten dat ze hun kind leren dat het gebruik van geweld tegen zwakkeren onder omstandigheden prima is.

Ouders die hun kinderen daarentegen niet met een pak slaag, maar met redelijke argumenten corrigeren, leren hun kinderen op een natuurlijke manier voor zichzelf op te komen en zich later in het leven te handhaven en carrière te maken. En dat allemaal door het gebruik van redelijke argumenten…

Bedenk dat leidinggevende mensen in het zakelijk leven, maar bijvoorbeeld ook in het verenigingsleven, het niet in de eerste plaats moeten hebben van hun formele machtspositie, maar van hun vermogen om met behulp van redelijke argumenten hun medewerkers te sturen.

Mensen die in hun jeugd door hun ouders met een pak slaag werden gecorrigeerd, beginnen op het punt van het constructief beïnvloeden van mensen met een grote achterstand. Een achterstand die relatief moeilijk in te halen valt, helaas.

Infoteur: Manon-troppo
Laatste update: 02-08-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Kinderen
Special: Opvoedondersteuning
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!