InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Wat is het Jeruzalem syndroom?

Wat is het Jeruzalem syndroom?

Wat is het Jeruzalem syndroom? Het Jeruzalem syndroom is een verschijnsel dat welhaast nep lijkt: een toerist bezoek de stad Jeruzalem en vervalt plots in een psychose. De waanbeelden en identiteitsproblemen trekken weg zodra men uit de stad vertrokken is. Het verschijnsel ontstaat hoofdzakelijk bij christenen en joden die de heilige stad als toerist bezoeken.

Het Jeruzalem syndroom

Jeruzalem syndroom is de naam die is gegeven aan een groep van mentale stoornissen waarbij obsessieve ideeën die te maken hebben met religie een rol spelen, en die worden veroorzaakt door een bezoek aan de stad Jeruzalem. Het is niet aan een specifieke religie gebonden, maar komt met name voor bij christenen en joden.

Het best bekende voorkomen, is het fenomeen waarbij een persoon die perfect in balans lijkt te zijn en geen verschijnselen van psychische problemen vertoont, ineens psychotisch worden na aankomst in de stad Jeruzalem. Deze psychose wordt gekarakteriseerd door een intense religieuze beleving en gaat meestal na een paar weken weer over, na te zijn vertrokken uit de stad. Bij joodse toeristen is in dat geval regelmatig sprake van een identificatieprobleem (vaak door identificatie met Salomon of David).

Dr. Yair Bar El zegt hierover dat het specifiek voorkomt bij toeristen die nooit eerder met dergelijke problemen te maken hebben gehad. Er zijn ook artsen die dit tegenspreken. Sommigen die het fenomeen onderzocht hebben zeggen juist dat de personen die hieraan lijden al mentale problemen gehad moeten hebben voor hun aankomst in Jeruzalem. Dit is natuurlijk lastig vast te stellen.

Geschiedenis

Het syndroom werd eerst klinisch beschreven in de jaren '30 door psycholoog Heinz Herman. Er ontstond ook toen al discussie over omdat dergelijke verschijnselen ook al zijn beschreven bij mensen die een bezoek brachten aan andere steden die op religieus gebied een grote betekenis kunnen hebben voor mensen, zoals Mekka en Rome (Stendhal syndroom). In de Middeleeuwen zijn dergelijke verschijnselen ook al beschreven door Felix Fabri, en in de biografie van Margery Kempe.

Een van de vaak beschreven gevallen is er een uit 1969, toen de Australische toerist Michael Rohan werd bevangen door een soort heilige missie, en vervolgens brand stichtte in de al-Aqsa Moskee. Het gevolg was rellen door de hele stad. Ook was dit mede de aanleiding voor de maak van de film The Jerusalem Syndrome.

Jeruzalem syndroom en het millennium

Bar-El voorspelde dat met het jaar 2000 op komst, grote groepen mensen bevangen zouden worden door het syndroom vanwege de combinatie met de betekenis die mensen toekennen aan het millennium, waardoor de psychiatrische ziekenhuizen wel eens vol zouden kunnen gaan lopen. Er was uiteindelijk ook een kleine toename, maar een ware epidemie bleef uit.

Drie types

Het klassieke type, waarbij iemand bevangen wordt door zware religieuze ideeën en psychose, en dat vaak weer direct bij vertrek of kort daarna overgaat, is onderwerp van debat binnen de medische wereld. De discussie gaat er dan vooral om dat sommige psychologen denken dat het voortkomt uit een reeds bestaande psychose, waar andere juist geloven dat het echt een op zichzelf staand syndroom is. In reactie hierop definieerde Bar-El drie verschillende types. Anderen zoals Kalian en Witztum beweren dat hij hier helemaal geen echte bewijzen tegenover stelt.

  • Bij type I is er al sprake van een bestaande psychische stoornis, die versterkt wordt door het bezoeken van Jeruzalem.
  • Type II manifesteert zich anders en heeft meer te maken met idiosyncratische ideeën, met meer culturele dan religieuze effecten.
  • Type III is het klassieke syndroom. In een periode van 13 jaar zijn 42 gevallen beschreven in medische literatuur.

Lees verder

© 2008 - 2019 Dessal, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
recensieMuziekrecensie: Jeroesjalajiem ier hanetsach - Artiesten'Jeroesjalajiem ier hanetsach' (Jerusalem - The Eternal City in Songs), Jeruzalem de Eeuwige Stad, is een cd met de groo…
Marathon Jeruzalem 2011: eerste internationale marathonMarathon Jeruzalem 2011: eerste internationale marathonDe eerste internationale Marathon van Jeruzalem 2011 zal hardlopers uit de hele wereld naar vele historische plaatsen va…
Jerusalem of Gold - gezongen door Ofra HazaJeroesjalajiem Sjel Zahav (Jeruzalem van Goud - Jerusalem Of Gold) is één van de mooiste nummers dat ooit is geschreven.…
Roma Aeterna: de boog van TitusRoma Aeterna: de boog van TitusDe Romeinen noemden hun stad Roma Aeterna: het eeuwige Rome. Maar wat is er precies overgebleven van dit ‘eeuwige Rome’?…
Israël in vogelvlucht: educatieIsraël in vogelvlucht: educatieEducatie heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in het jodendom. Israël zet die traditie voort. Het educatieve systee…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Bluskyhi, Pixabay
  • Bar-el Y, Durst R, Katz G, Zislin J, Strauss Z, Knobler HY. (2000) Jerusalem syndrome. British Journal of Psychiatry, 176, 86-90.
  • Kalian M., Witztum E., Jerusalem Syndrome as reflected in the pilgrimage and biographies of four extraordinary women from the 14th century to the end of the 2nd Millenium. Mental Health, Religion and Culture, Vol.5, 2002

Reageer op het artikel "Wat is het Jeruzalem syndroom?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Etsel (infoteur), 09-02-2008 18:35 #1
Hoi Peronista,

Leuk artikel. Ik heb het onderwerp ook op mijn lijst staan. Maar ik kijk meer naar verschillende gevallen die hebben plaatsgevonden. Zo zal het geen overlapping worden van jouw artikel.

Dat het voorkomt bij Joden en protestanten heeft te maken met het feit dat zij veel de Bijbel lezen. Bij Katholieken komt het dan ook nauwelijks voor omdat zij veel minder de Bijbel lezen. En bij Moslims wordt Jeruzalem slechts 1 keer zijdelings in de Koran genoemd. Dat verklaart dus het feit dat Joden en protestanten er vaker last van hebben. Maar iemand moet er uiteraard ook wel gevoelig voor zijn. Niet iedereen krijgt zomaar een psychose.

Groet, Etsel

Infoteur: Dessal
Laatste update: 04-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Special: Syndromen
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!