Spataderen verhelpen en voorkomen

Er is sprake van spataderen als op je benen goed zichtbare, blauwe en verdikte, vaak kronkelig verlopende bloedaderen aanwezig zijn. Spataderen is een afwijking die vrij vaak voorkomt, meer bij vrouwen dan bij mannen. Wat kun je doen als je spataderen hebt en hoe kun je ze trachten te voorkomen.

Spataderen

Aderen zijn bloedvaten die de terugstroom van het bloed naar het hart verzorgen. Zijn de aderen in de benen verwijd, dan is er sprake van spataderen. Door de zwaartekracht staat er veel druk op de wanden van de aderen in onze benen. Doordat de kleppen in de aderen niet goed meer sluiten ontstaan spataderen. De kleppen zorgen er in normale situatie voor dat het bloed niet in de benen kan terugstromen. Maar als die kleppen niet meer goed functioneren, kan het bloed wel terugstromen in de benen. Daardoor neemt de druk in de ader toe en wordt deze wijder. De druk in de ader neemt daardoor nog meer toe en er zullen meer kleppen niet goed sluiten, wat uiteindelijk leidt tot een spatader.

Oorzaak

Meerdere factoren kunnen van invloed zijn op het ontstaan van de spataderen: een staand beroep, erfelijke aanleg, maar ook geslacht, aangezien mannen er minder vaak last van hebben. Zwangerschap en trombose zijn ook van invloed. Spataderen kunnen op verschillende plaatsen in het been ontstaan en hoeven geen klachten te geven. Zijn er toch klachten dan is er meestal sprake van jeuk, kramp, onrustige of vermoeide benen. Er kunnen complicaties optreden als spataderen niet worden behandeld, zoals een bloeding, open been of aderontsteking.

Behandeling

De belangrijkste argumenten om de spataderen te behandelen zijn het verbeteren van de levenskwaliteit, het verlichten van de klachten, het voorkomen van complicaties, maar ook cosmetische behoeften. Bij een operatie wordt de ader verwijderd of dichtgebonden. Daardoor wordt de terugstroom van het bloed in de ader tenietgedaan. De ader kan gemist worden, omdat hij toch al niet functioneerde. Alleen als na onderzoek vaststaat dat de bloedafvoer na de ingreep verbetert, zal geopereerd worden.

Technieken

Voorheen was “strippen” de meest toegepaste methoden, maar de laatste jaren zijn nieuwe behandelingen ontwikkeld, waarbij katheters, voerdragers en ander instrumenten worden toegepast welke via een prik in een bloedvat worden ingebracht om de vaatafwijking te behandelen. Deze methoden zijn minder beschadigend voor het lichaam en minder belastend voor de patiënt en kunnen bovendien vaak poliklinisch en met plaatselijke verdoving worden uitgevoerd. Is deze behandeling niet mogelijk, dan zal de vaatchirurg een andere methode toepassen, zoals onderhuids verwijderen (vooral geschikt voor spataderen aan de zijtakken van de grote vaten), het onderbinden van spataderen in de lies of knieholten of inspuiten. Kleine spataderen kunnen behandeld worden door middel van het inspuiten van een vloeistof. Deze vloeistof leidt tot een onschuldige ontstekingsreactie aan de binnenzijde van de ader, waardoor de ader zal verkleven. Indien de ader goed dichtgedrukt wordt, zal hij dichtgroeien en verharden. Na het inspuiten zal een tot twee weken een elastische kous gedragen moeten worden.

Voorkomen van spataderen

Lang staan werkt ontstaan van spataderen in de hand. Oefeningen waarbij de kuitspier regelmatig wordt aangespannen zijn goed voor een goede doorstroming van het bloed en ook voor drukvermindering in het ader systeem. Het bloed moet namelijk tegen de zwaartekracht in naar boven stromen.

Oefening
Buig de tenen gedurende 5 seconden en strek de tenen hierna 5 seconden, waarbij gelijktijdig de kuitspier stevig aangespannen wordt. Doe deze oefeningen bij voorkeur elk uur, maar minstens tweemaal per dag. Fietsen en lopen zijn eveneens goede vormen van beweging. Wanneer je veel moet staan en bij zwangerschap kunnen elastische compressiekousen worden gedragen. Dit kan o.a. vermoeidheid in de benen doen verminderen.