De verslaving van drugs
De wiet van tegenwoordig is zo goed, dat deze 'onschuldige' soft drug ernstige verslavingsverschijnselen kan veroorzaken. Maar wat doet thc, de werkzame stof in de wiet? En wat doen andere drugs als cocaïne, heroïne en XTC? Dat ga ik jullie vertellen. Het draait allemaal om de chemische stoffen die de werking van de hersenen beïnvloeden. Ze stimuleren of leggen lam.Wat doen drugs in je hersenen? Van Cocaïne word je druk en van cannabis juist sloom, Je weet waarschijnlijk wel wat er gebeurt als je teveel alcohol drinkt, maar wat gebeurt er in je hoofd? Om te begrijpen wat voor effecten drugs op de hersenen hebben, moet je eerst weten hoe hersenen werken.
Werking van de hersenen
Hersenen zijn opgebouwd uit cellen die neuronen genoemd worden. In ons hoofd en ruggenmerg zitten ongeveer 100 miljard van die cellen. Neuronen geven informatie aan elkaar door en bepalen daarmee wat het lichaam doet en wat iemand voelt. De informatie wordt overgebracht door neurotransmitters, die van de ene neuron naar de andere springen. Wanneer drugs via het bloed naar de hersenen stromen, mengen zij zich in dit verkeer van neurotransmitters. Dat kunnen zij, omdat drugs en neurotransmitters vergelijkbare chemische stofjes zijn. Drugs verstoren het normale verkeer in de hersenen door zich – in plaats van de neurotransmitters – te hechten aan neuronen. Die kunnen daardoor geen andere neurotransmitters meer ontvangen of verzenden, of er komen juist veel te veel neurotransmitters. Op dat moment voelt iemand ongewoon veel of erg weinig, kan iemand zeer snel bewegen of juist heel traag. Kortom, dan functioneert het lichaam niet normaal meer en voelt iemand zich high (opgewonden) of stoned (rustig). Bovendien blijven drugs vaak veel langer aan de neuronen vastzitten dan natuurlijke neurotransmitters, waardoor het lichaam gewend raakt aan hun aanwezigheid. De hersenen kunnen dan bijvoorbeeld ophouden zelf bepaalde neurotransmitters te produceren. Op dat moment is er gevaar voor verslaving.Wiet
De stof waar het omgaat bij wiet is delta-9-tetrahydrocannabinol, oftewel thc.Via het bloed komt thc in de hersenen en imiteert daar de neurotransmitter Anadamide, die normaal de geheugenfunctie, de coördinatie en het evenwicht van je lichaam regelt.
Cocaïne
De werkzame stof in cocaïne is cocaïne zelf. Als cocaïnemoleculen de hersenen binnenkomen, zorgen zij ervoor dat de neuronen in het beloningscentrum extra dopamine afgeven. Bovendien sluit de cocaïne de mogelijkheid voor dopamine af om terug te keren in de neuron waar zij uitkomen. Het gevolg is dat er een abnormale grote hoeveelheid dopamine blijft hangen, die steeds doorgaat de ontvangers te stimuleren. Hierdoor gaat de gebruiker zich ongelooflijk gelukkig en zelfverzekerd voelen. Daarnaast stimuleert cocaïne de neurotransmitter adrenaline, waardoor iemand buitengewone lichamelijke prestaties kan leveren. Het nadeel is dat er gewenning optreedt aan de grote hoeveelheid dopamine. Er ontstaat een voortdurend verlangen naar het geluksgevoel en dat kan leiden tot een verslaving. Bovendien vermoeden deskundigen dat de gevoeligheid voor dopamine afneemt, omdat de ontvangers verdoofd worden door de voortdurende stimulatie. Daardoor is er steeds meer dopamine nodig voor een goed gevoel. De normale hoeveelheid werkt niet meer, waardoor iemand depressief kan worden als hij of zij stopt met cocaïnegebruik.Heroïne
Heroïne is een opiaat, dat gewonnen wordt uit papaverplanten. Andere bekende opiaten zijn opium en morfine. Het lichaam produceert zelf een vergelijkbare stof, de neurotransmitter endorfine. Endorfine prikkelt het beloningscentrum en beperkt het voelen van pijn. Als iemand heroïne inneemt, wordt die in het lichaam omgezet in morfine. Die morfine imiteert de werking van endorfine. Morfine kan ervoor zorgen dat de afgifte van dopamine niet meer beperkt wordt. Net als cocaïne levert dat een buitengewoon geluksgevoel op. Daarnaast blokkeert morfine de neurotransmitters die pijnsignalen doorgeven. Natuurlijke endorfine doet dat ook, bijvoorbeeld als iemand gewond is maar toch moet vluchten. De pijn wordt dan verzwakt. Morfine werkt echter langer dan endorfine. Morfine blokkeert daarbij ook nog eens de ontvangers van de pijnsignalen. De pijn wordt helemaal uitgeschakeld. Morfine beïnvloed ook de ademhaling. Die wordt normaal gesproken geregeld door neuronen in de hersenstam, die de hoeveelheid zuurstof en koolstofdioxide in het bloed in de gaten houden. Morfine kan zich hechten aan deze neuronen. Daardoor worden de signalen van deze neuronen onderdrukt en wordt de ademhaling zwakker. Er is sprake van een overdosis als de ademhaling helemaal stopt. Daarnaast remt heroïne de darmwerking en de hoestreflex en simuleert het braakneigingen.XTC
De werkzame stof in XTC is 3,4-metyleendioxymethamfetamine, ofwel mdma. In de hersenen zorgt mdma voor een verhoogde afgifte van de neurotransmitter serotonine en in mindere mate adrenaline.Uiteindelijk kan er meer serotonine afgebroken worden dan er in de hersenen gemaakt wordt. Als de voorraad opraakt, in de kans op een depressie groot. Antidepressiva bevatten daarom serotonine.
Speed
Amfetamine, ofwel Speed, heeft een oppeppende werking op zowel lichaam als geest. Verhoogde afgifte van de neurotransmitters Dopamine en Adrenaline vormt de basis van de effecten die speed veroorzaakt. Dopamine en Adrenaline zijn beide als neurotransmitters betrokken bij de informatieoverdracht tussen neuronen.Adrenaline zorgt ervoor dat je je energiek voelt. Het prikkelt dat gedeelte van het zenuwstelsel waardoor je lichaam in een actieve toestand terechtkomt en in staat is tot een grotere fysieke prestatie. De hartslag, bloeddruk en lichaamstemperatuur nemen sterk toe. De luchtwegen verwijden zich, spieren krijgen meer zuurstof en spannen zich. Ook de pupillen worden groter. Dopamine wordt afgegeven in het beloningscentrum. Dit systeem koppelt gevoelens van plezier aan bepaalde gedragingen zoals eten, drinken en seks.
Daartoe ben je geneigd deze gedragingen te herhalen. Drugs kunnen het beloningscentrum ook prikkelen en geven daarom gevoelens van genot.
Speed verhoogt de afgifte van Dopamine en Adrenaline. Met behulp van de heropname van eiwitten dringt Speed neuronen binnen. In het axon-uiteinde zorgt speed ervoor dat de neurotransmitter blaasjes al hun Adrenaline/Dopamine moeten loslaten. De neurotransmitters drijven nu via de synaps naar de receptoren op de volgende cel waarna het signaal doorgegeven kan worden.
