Ziekten en Obsesief

OCD, Obsessieve-compulsieve stoornis

OCD, Obsessieve-compulsieve stoornis

OCD is een obsessieve compulsieve stoornis die alleen bij volwassenen voor kan komen. Kenmerken zijn dwanggedachten of dwanghandelingen, of een combinatie van beide.


OCD

OCD betekent Obsessive Compulsive Disorder, oftewel een obsessieve compulsieve stoornis. Dit is een stoornis die zorgt voor dwanggedachten en dwanghandelingen.

De symptomen van OCD

Volgens het DSM-IV , het handboek dat wereldwijd door psychiaters wordt gebruikt spreekt men van OCD wanneer er sprake is van de volgende symptomen.
A. Ofwel dwanggedachten ofwel dwanghandelingen;
Dwanggedachten zoals gedefinieerd door (1), (2), (3) en (4)
(1) recidiverende en aanhoudende gedachten, impulsen of voorstellingen, die gedurende bepaalde momenten van de stoornis als opgedrongen en misplaatst beleefd worden, en die duidelijke angst of lijden veroorzaken
(2) de gedachten, impulsen of voorstellingen zijn niet eenvoudig een overdreven bezorgdheid over problemen uit het dagelijkse leven
(3) betrokkene probeert deze gedachten, impulsen of voorstellingen te onderdrukken, of deze te neutraliseren met een andere gedachte of handeling
(4) betrokkene is zich ervan bewust dat de dwangmatige gedachten, impulsen of voorstellingen het product zijn van zijn of haar eigen geest (niet van buitenaf opgelegd zoals bij gedachteninbrenging)

Dwanghandelingen zoals gedefinieerd door (1) en (2);
(1) zich herhalend gedrag (bijvoorbeeld handen wassen, opruimen, controleren) of psychische activiteit (bijvoorbeeld bidden, tellen, in stilte woorden herhalen) waartoe zich gedwongen voelt in reactie op een dwanggedachte, of zich aan regels houden die rigide moeten worden toegepast
(2) de gedragingen of psychische activiteiten zijn gericht op het voorkómen of verminderen van het lijden, of op het voorkómen van een bepaalde gevreesde gebeurtenis of situatie; deze gedragingen of psychische activiteiten tonen echter geen realistische samenhang met de gebeurtenis die geneutraliseerd of voorkomen moet worden, of zijn duidelijk overdreven


Diegene met OCD heeft door dat de dwanggedachten en dwanghandelingen overdreven zijn en onredelijk. De dwanggedachten en dwanghandelingen veroorzaken problemen op school, tijdens het werk of studie. Er wordt meer dan een uur per dag aan dwanggedachten en dwanghandelingen besteed en verstoren de normale routine, de sociale activiteiten en relaties met anderen. Al deze symptomen komen niet door het gebruik van drugs, geneesmiddelen of een somatische aandoening.

De compulsies zijn onder te verdelen in
  • Controleren en geruststelling vragen
  • Wassen en schoonmaken
  • Overmatig bidden
  • Verzamelen of hamsteren
  • Tellen, ordenen en symmetrie handhaven

De obsessies die het meeste voorkomen zijn
  • smetvrees
  • twijfel
  • lichamelijke obsessies

OCD ontwikkeld zich vaak in de vroege volwassenheid, gemiddeld rond de 24 jaar. Het is vaak een chronische stoornis en kan tientallen jaren duren. Haast de helft van de mensen met OCD heeft het langer dan 30 jaar. Deze jaren hebben goede en minder goede periodes, afhankelijk van de omgevingsfactoren die op dat moment meespelen. De symptomen kunnen in de loop der jaren ook veranderen, dus de ene periode kan men last krijgen van dwanggedachten zoals controleren en later van tellen.

Oorzaken

Bij mensen met een lagere intelligentie komt OCD vaker voor. Ook bij mensen die kwetsbaar zijn, en waar erfelijke factoren een rol spelen. Verschillende omgevingsfactoren zijn bijvoorbeeld geen werk hebben, gescheiden zijn, of mensen uit lagere sociaaleconomische klassen.

Cijfers

0,3% van alle volwassenen krijgt jaarlijks voor het eerst OCD. 0,9% van de volwassenen heeft in zijn leven een periode OCD gehad. Er is hierbij geen verschil tussen mannen en vrouwen. Jongeren tussen de 18 en 24 jaar hebben meer kan op OCD. Het meeste komt OCD voor met dwanggedachten, daarna dwanghandelingen. Het minst komt een combinatie van beide voor (dwanggedachten en dwanghandelingen). De obsessies die het meest voorkomen bij OCD zijn smetvrees, twijfel, en lichamelijke obsessies. Bij de compulsies komt controleren, wassen en tellen het meeste voor.

Gevolgen

Mensen met OCD functioneren duidelijk slechter dan mensen zonder deze stoornis. Voor de andere gezinsleden is het vaak een zware belasting, bijvoorbeeld als diegene met OCD last heeft van poetsdwang.

Behandeling

Een manier van behandelen is gedragstherapie, cognitieve therapie, farmacotherapie (medicatie) of een combinatiebehandeling.

Comorbiditeit

Mensen met OCD hebben vaak ook andere psychische stoornissen, dat heet comorbiditeit.
Enkele veelvoorkomende psychische stoornissen in combinatie met OCD zijn;
  • Eetstoornissen
  • het syndroom van Gilles de la Tourette (een ticstoornis)
  • stemmingsstoornissen (zoals depressie)
  • cocaïnegebruik alcoholafhankelijkheid
  • angststoornissen

Meer lezen?

Voor meer informatie over gedrags- en ontwikkelingstoornissen klik hier.
© 2009 - 2010 Coby79, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 10-02-2009, laatst gewijzigd op 26-02-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Coby79 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • DSM-IV
  • Trimbos instituut

Reageer op het artikel "OCD, Obsessieve-compulsieve stoornis"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.