Hyperacusis, een auditieve nachtmerrie

Hyperacusis is een aandoening die jaarlijks duizenden levens op stelten zet, die meer en meer voorkomt in onze luide westerse wereld, en waar geen genezing voor is. Stel je voor dat de gewoonste geluiden veel te hard klinken, dat je je doodschrikt van de zachtste geluidjes, en dat hardere geluiden ondraaglijk zijn. Iedereen die wordt getroffen door deze auditieve nachtmerrie, leeft in dagelijkse angst en verbijstering dat zoiets werkelijk bestaat.

Wat is er aan de hand?

De oren zijn overgevoelig geworden en hebben hun zogenaamd dynamisch bereik verloren. Dit is het vermogen om plotselinge veranderingen in geluidssterktes zonder probleem te verwerken. Met hyperacusis is er plotseling of geleidelijk een situatie ontstaan waarbij dagelijkse geluiden en luide geluiden als onverdraaglijk en veel te hard worden ervaren, zodanig dat je je vingers in je oren stopt bij het horen van een magnetronbeep, het op de grond vallen van een pen, het doortrekken van de wc, het voorbijrijden van een auto, enzovoorts. De lijst is oneindig. Veel patienten ervaren ook een soort druk in het oor, oorpijnen, wisselende kaakpijnen en in de meeste gevallen flink oorsuizen. Sommige patienten beschrijven ook allerlei sensaties in de oren, al of niet in reactie op geluid, bijvoorbeeld een gefladder, een ratel, of een samentrekking.

Wat betekent dit?

Afhankelijk van de mate van de hyperacusis is er meer of minder sprake van een beduidend slechtere levenskwaliteit. Bioscopen, concertzalen, drukke restaurants, discotheken en bars zijn plaatsen geworden waar je je onmogelijk nog in kunt bevinden. Sociale verplichtingen, werk, vakanties, sport... alles wordt beinvloed door de hyperacusis. De patient is geneigd in elke omgeving het geluidsniveau te onderzoeken voor hij besluit er te blijven. Reizen met openbaar vervoer of eigen auto worden een beproeving. Douchen, het gras maaien, winkelen, luisteren naar radio en tv, telefoneren,wandelen in sterke wind, de vaatwasser uitruimen, het gebruik van gereedschappen, niets is nog wat het geweest was. Omdat de patient meent dat deze geluiden de oren kunnen beschadigen vertoont hij vermijdingsgedrag of gebruikt hij oorpluggen om de situatie in de hand te blijven houden. Gezonde oren kunnen 100 decibel verdragen, oren met hyperacusis hebben die grens een stuk lager liggen, varierend van 80 db afnemend naar 20 db. Als het tolerantieniveau zijn grens bereikt onder de 50 db, dan heeft de patient grote moeite met het geluid van stemmen, ook die van hemzelf.

Wat zijn de oorzaken?

Er zijn vele typen hyperacusis, onder te verdelen in centrale hyperacusis, peripherale hyperacusis, metabole hyperacusis, vestibulaire hyperacusis en mechanische hyperacusis. De oorzaak van de centrale vorm is gelegen in de hersenen, en met name in de signaalverwerking van het oor naar het brein. De peripherale vorm is een neurologische vorm aan slechts een oor, waarbij de zenuw die de werking van de oorspieren regelt beschadigd is. De metabole hyperacusis wordt veroorzaakt door een teveel aan toxines in het lichaam, een teveel aan vrije radicalen die de oren op celniveau kunnen aantasten. De vestibulaire hyperacusis vindt zijn oorzaak in het evenwichtsorgaan, en de patient ervaart duizeligheid in respons op geluiden van buitenaf. Bij mechanische hyperacusis tenslotte zijn de oorspieren, t.w. de stapedius en/of de tensor tympani spier te zwak of juist te gespannen, waardoor de demping van plotselinge geluiden sterk te wensen overlaat.

De triggers

Er zijn vele triggers bekend die de hyperacusis uiteindelijk doen ontstaan. Denk hierbij aan :

• Een geluidstrauma, bijvoorbeeld een autoalarm, een geweerschot, een rockconcert, vuurwerk, airbag, of een ander extreem geluid
• Een langdurige blootsteling aan een te hoog geluidsniveau, bijvoorbeeld fabriekswerk, het bespelen van een muziekinstrument, herhaaldelijke bezoeken aan concerten en luide cafe's, etc.
• Buis van Eustachiusproblemen en oorontstekingen
• Ziekte van Meniere
• Ziekte van Lyme
• Bepaalde medicijnen
• Hoofdletsel, waaronder whiplash
• Kaakgewrichtproblemen
• Post-operatieve reactie na ingrepen in kaakgebied en oor
• Speekselkliersteen
• Te laag serotoninegehalte
• Tumor in hoofd
• Onvoorzichtig uitspuiten van het oor
• Bell's palsy
• Autisme

Wat kan er aan worden gedaan?

Allereerst kan de patient zijn LDL-niveaus laten testen bij een Audiologisch Centrum. LDL betekent Loudness Discomfort Levels. Op alle frequenties kan worden gekeken wat de ernst van de hyperacusis is. Meestal zijn de hogere frequenties aangedaan, en hoe lager de tonen zijn hoe beter ze kunnen worden verdragen.

Een mogelijkheid is om ruismaskeerders te laten aanmeten. Deze geven roze ruis af, een weergave van alle frequenties in het spectrum. Het idee erachter is om de oren zachtjes weer te laten wennen aan geluid. Een veel goedkopere methode is natuurlijk om de radio aan te zetten tussen twee zenders in. De buffer die met deze methodes ontstaat maskeert deels de omgevingsgeluiden waardoor sommige geluiden iets minder scherp en hard kunnen overkomen.

Er zijn op het Internet ook natuurgeluiden te downloaden. Deze geven een zachte achtergrond en het voorkomt dat de patient in stilte gaat leven. In het algemeen wordt het gebruik van plugs afgeraden omdat de oren teveel zouden wennen aan relatieve stilte en de patient dan nog meer moeite zou hebben om gewoon geluid aan te kunnen. Soft laser therapie is een andere mogelijkheid. Deze wordt in Zweden en Duitsland gegeven met wisselend succes voor zowel tinnitus als hyperacusisklachten. De laser zou inwerken op de haarcellen in het binnenoor. In Zweden wordt deze therapie gedaan tezamen met een hoge inname van anti-oxidanten, zodat de cellen in optimale staat komen.

Medicijnen voor hyperacusis zijn er niet. Sommige patienten rapporteren verbetering met de inname van medicijnen die door de neuroloog kunnen worden voorgeschreven en eigenlijk voor andere ziekten zijn, bijv. gabapentin. Spierverslappers zijn onwerkzaam, anti-epileptica zijn dat eveneens. Sommigen hebben baat bij anti-depressiva omdat deze het serotonine ophogen en het algemeen welbevinden verbetert. Vitamines en mineralen werken niet.

Als er ook kaakproblemen zijn is het verstandig deze te laten onderzoeken door een kaakchirurg. Deze schrijft meestal een splint voor, een soort bitje dat je op je gebit draagt en de kaken tot rust laat komen. Meestal verandert de hyperacusis hiermee niet.

Let op het volgende

Als de arts een MRIscan wil hebben laat je dan goed voorlichten waarom dat zou moeten. De test geeft een geluid af van 120 db, een sterkte die ver boven het tolerantieniveau van iemand met hyperacusis ligt. Meestal geeft de test geen enkele afwijking aan die met hyperacusis te maken heeft. Wat er meestal gebeurt is dat de hyperacusis zwaar verergert, en sommige patienten hebben het juist gekregen door deze test.

Pas ook op voor andere testen, t.w. de stapediusreflextest en sommige gehoortesten. Vraag altijd van te voren wat je kunt verwachten. De meeste artsen in Nederland hebben geen idee wat hyperacusis is, laat staan dat ze er iets aan kunnen doen. Als je merkt dat de arts je wil onderwerpen aan zeer luide testen, dan weet je dat je met de verkeerde arts te maken hebt. Stap ook op als de arts je niet begrijpend aankijkt als je je klachten beschrijft, als de arts hyperacusis wegwuift omdat je het allemaal zou verbeelden en als de arts doet aan ' negative councelling ' d.w.z. als hij zegt dat de zaak rampzalig is en je levenslang de klos bent.

Vertrouw je intuitie. Als een geluid te hard klinkt, dan is het hoogstwaarschijnlijk ook te hard voor jou, ook al is het dat niet voor een ander. Probeer je tolerantieniveau op te krikken door in geluid te blijven vertoeven en langzaam nieuwe geluiden te herinvoeren. Dit proces kan jaren duren, hoewel sommige geluksvogels menen dat hun hyperacusis al na enkele maanden verbeterde.

oorsuizen
oormyoclonus © 2007 - 2008 Astrid-d-g, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 14-09-2007, laatst gewijzigd op 12-10-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Astrid-d-g is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Tinnitus startkabel, Ziekten Startpagina Be en Geluid Start Be.

Verwante artikelen

• Leven met tinnitus en hyperacusis, nee dank je!: Stoer hoor, zo lekker dicht bij de boxen staan zodat de muziek dwars door je lichaam buldert. En als je naar huis gaat tuten je oren nog tot de volgende ochte…
• Oormyoclonus, als het oor wild wordt: Behalve hyperacusis en tinnitus is er nog een derde bizarre aandoening die het leven behoorlijk kan verzieken. Oormyoclonus betekent feitelijk een spasme in het oor en d…
• De gevaren van MRI: MRI is tegenwoordig een belangrijk instrument om diagnoses van uiteenlopende aard te kunnen stellen en is daarom van grote betekenis voor de medische wetenschap. Maar MRI kan helaas bij o…
• Gehoorschade... hoe voorkomen?: Het wordt een luidruchtige boel in de toekomst, mensen zullen harder gaan praten en vaak in herhaling moeten vallen omdat de ander weinig of niets meer kan verstaan van wat er…
• Verwijder uw rimpels met lasertherapie: Rimpels verwijderen is nog nooit zo gemakkelijk geweest. Eén van de beste methodes om dit te doen is via lasertherapie. Naargelang uw budget en uw behoeften bestaan er…