Orf: Virale huidinfectie door contact met schapen of geiten

Orf: Virale huidinfectie door contact met schapen of geiten Orf is een virale huidinfectie waarbij mensen klachten ervaren na het in contact komen met geïnfecteerde dieren of voorwerpen (vooral van geiten en schapen). De meeste patiënten ervaren gedurende circa zes weken tekenen aan de handen, vingers of onderarmen. De aandoening start met een rood en pijnlijk knobbeltje en ontwikkelt zich uiteindelijk tot een blaar met zweervorming waarna de symptomen geleidelijk verdwijnen. Een medische behandeling is enkel nodig bij een secundaire infectie of bij erg grote letsels. De prognose van orf is tot slot uitstekend daar het letsel meestal volledig verdwijnt zonder littekens binnen de acht weken. Deze huidziekte werd voor het eerst beschreven bij mensen in 1934 door Newson en Cross.

Synoniemen

Synoniemen voor orf zijn:
  • ecthyma contagiosum
  • infectieuze pustuleuze dermatitis
  • schapenpokken
  • schurftige mond

Oorzaken: Door contact met schapen en geiten

Dieren

Orf, een wereldwijd voorkomende zoönose, is het gevolg van een infectie met het orf-virus, een lid van het geslacht Parapoxvirus van de familie Poxviridae. Normaalgesproken tast het virus schapen, geiten, rendieren of kamelen aan. Doorgaans hebben geïnfecteerde dieren wrattenzweren en korsten op de bek en, minder vaak, op de poten en uiers. Sommige geïnfecteerde dieren hebben echter helemaal geen zichtbare zweren.

Mensen

Soms zijn ook mensen aangetast door de virale infectie. De aandoening komt het vaakst voor bij dierenverzorgers, slagers en landarbeiders. De verspreiding van de infectie vindt plaats door het aanraken van de getroffen dieren of door contact met besmette weiden, staldeuren, dierverblijven, kledingstukken, … Het virus komt de huid binnen via een huidwondje. Daarnaast veroorzaakt een beet van een besmet dier soms ook de virale huidinfectie. De infectie verspreidt zich niet van persoon tot persoon.

Symptomen

Het huidletsel komt bij orf meestal voor op de vingers, de handen of de onderarmen. Dit zijn de lichaamsdelen waarmee de patiënt het geïnfecteerde dier heeft aangeraakt, bijvoorbeeld voor het geven van flesvoeding of voor het scheren of slachten van een dier. Af en toe zijn de orfletsels ook zichtbaar aan het gezicht of andere lichaamsdelen die mogelijk in contact zijn geweest met het geïnfecteerde dier. Normaal gesproken zijn de symptomen ongeveer zes weken aanwezig, waarbij elke week een ander stadium van de ziekte optreedt. Meestal is sprake van één huidletsel maar meerdere orfletsels komen ook voor.

Ongeveer drie à zeven dagen na contact met het virus (stadium 1), ontwikkelt de patiënt een mogelijk pijnlijke rode tot roodblauwe bult die een grootte van twee tot vijf centimeter bereikt (stadium 2). Het centrale gedeelte van de bult blijft rood, maar rond dit gebied ontwikkelen zich witte en rode ringen. Vervolgens ontwikkelt zich een blaasje (vesikel) of blaar die gevuld is met bloed, pus of vloeistof (stadium 3) die gemakkelijk gaat bloeden (stadium 4). Een droge korst ontwikkelt zich meestal bovenop deze blaar (stadium 5) en dan krijgt het letsel een wratachtige tot zweerachtige verschijning (stadium 6). De patiënt ervaart tijdens deze virale infectie ook koorts, een algemeen ziek gevoel, erythema multiforme, pijn, jeuk, lymfangitis (ontsteking van lymfevaten) en gezwollen lymfeklieren nabij het aangetaste lichaamsdeel.

Diagnose en onderzoeken

Diagnostisch onderzoek

De arts stelt normaal gesproken de diagnose van orf op basis van de aanwezige klinische symptomen en een vraaggesprek. De arts bevraagt de patiënt namelijk over zijn beroep of werkomgeving, of het contact met dieren, daar dan mogelijk reeds een risicoprofiel van de aandoening aanwezig is. Een huidbiopsie bevestigt de diagnose, maar is niet aangewezen daar dit onderzoek de infectie mogelijk verergert en de diagnose ook niet direct bekend is. Indien de arts twijfelt over de diagnose, neemt hij een beetje wondvocht uit een huidletsel wat hij dan microscopisch laat testen op de aanwezigheid van het parapox-virus.

Differentiële diagnose

Bij volgende aandoeningen komen huidletsels tot stand die doen denken aan deze van orf:

Behandeling van aandoening

Voor orf bestaat geen specifieke behandeling, daar de meeste patiënten spontaan genezen. De patiënt gebruikt steriele gazen op de huidletsels (luchtig afdekken!) zodat een secundaire infectie minder snel tot stand komt. Indien nodig neemt de patiënt pijnstillers voor het verlichten van de pijn. Bij vieze zweren of erg grote letsels is medisch advies noodzakelijk omdat dan mogelijk een speciale wondverzorging of zelfs een oppervlakkige verwijdering van het huidletsel nodig is. Meestal komen deze complicaties enkel voor bij patiënten met een zwak immuunsysteem. Indien een secundaire bacteriële infectie optreedt, schrijft de arts antibiotica voor.

Prognose van virale huidinfectie

Het huidletsel geneest spontaan na vier tot acht weken en laat in de meeste gevallen geen littekens achter.

Een goede handhygiëne is noodzakelijk / Bron: Gentle07, PixabayEen goede handhygiëne is noodzakelijk / Bron: Gentle07, Pixabay

Preventie van orf

Patiënten die meer risico lopen op het krijgen van de ziekte, dragen best niet-doorlatende rubber- of latexhandschoenen wanneer ze in contact komen met schapen, geiten, kamelen en rendieren. Verder is een goede handhygiëne vereist nadat een persoon een dier heeft aangeraakt. Nadat mensen in contact zijn geweest met dieren, is het eveneens belangrijk om de kledij uit te wassen. Verder zoeken mensen met een open wonde aan de huid of een huidziekte best geen direct contact op met potentieel geïnfecteerde dieren of voorwerpen. Tot slot bestaat de mogelijkheid om dieren te vaccineren tegen orf.

Lees verder

© 2018 - 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Papillomatose bij dierenPapillomatose is een huidaandoening die gekenmerkt wordt door de ontwikkeling van meerdere papillomen. Een papilloom, ee…
De schandalige bio-industrie: Onze schapen en geitenmijn kijk opDe schandalige bio-industrie: Onze schapen en geitenDe schapen en geiten in Nederland hebben het doorgaans al net zo beroerd als de overige landbouwdieren. Wreedheid en gro…
Q-koorts, er komen steeds meer gevallenQ-koorts, er komen steeds meer gevallenQ-koorts wordt door schapen en geiten aan mensen doorgegeven. Het is helaas geen onschuldige aandoening want je kunt er…
Ziektes bij de geit: zere bekjes of ecthyma bij geitenZere bekjes of ecthyma is een zeer pijnlijke aandoening bij de geit, waarbij huid en slijmvliezen door een parapoxvirus…

Overdruksyndroom: pijn door druk in het ruggenmergkanaalOverdruksyndroom: pijn door druk in het ruggenmergkanaalHet overdruksyndroom is een relatief onbekende aandoening die leidt tot zeer hevige pijnklachten en invaliderend werkt.…
Ziekte van Degos: Symptomen aan huid en andere organenZiekte van Degos: Symptomen aan huid en andere organenDe ziekte van Degos is een zeldzame progressieve aandoening waarbij om onbekende redenen een verstopping ontstaan van de…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 19 maart 2018:
  • Clinical Presentation, https://emedicine.medscape.com/article/1133450-clinical-presentation#showall
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Differential diagnoses, https://emedicine.medscape.com/article/1133450-differential-diagnoses#showall
  • ECTHYMA CONTAGIOSUM (ORF) , https://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/ecthyma-contagiosum-orf.htm
  • Ecthyma van geit en schaap overdraagbaar op de mens, https://www.groenkennisnet.nl/nl/groenkennisnet/show/Ecthyma-van-geit-en-schaap-overdraagbaar-op-de-mens.htm
  • Orf / Ecthyma contagiosum, https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/orf-ecthyma-contagiosum/
  • Orf virus infection in human ecthyma contagiosum: a report of two cases in the West of Iran, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4908993/
  • Orf, http://www.dermcoll.edu.au/atoz/orf/
  • Orf, https://lci.rivm.nl/richtlijnen/orf
  • Overview, https://emedicine.medscape.com/article/1133450-overview
  • Treatment, https://emedicine.medscape.com/article/1133450-treatment#showall
  • Ziekte van Orf of ‘Zere bekjes’-ziekte (ecthyma contagiosum ), http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=3493
  • Afbeelding bron 1: Gentle07, Pixabay

Reageer op het artikel "Orf: Virale huidinfectie door contact met schapen of geiten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 23-03-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidinfecties
Bronnen en referenties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!