InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > Eiwitten en aminozuren

Eiwitten en aminozuren

Aminozuren zijn de bouwstenen van eiwitten. Ze vormen lange ketens die door middel van peptide bindingen aan elkaar zitten. Een eiwit is opgebouwd uit een groot aantal aminozuren. Mensen gebruiken twintig verschillende aminozuren voor het maken van eiwitten. Niet al deze aminozuren worden door het lichaam zelf geproduceerd. Sommige komen rechtstreeks uit voeding.

kenmerken van aminozuren

Een aminozuur bestaat uit een centraal koolstofatoom, een aminogroep (basisch), een carboxylgroep (zuur), een waterstofatoom en een restgroep. In oplossing komen aminozuren bij een neutrale pH vooral voor als dipolaire ionen. In een zure oplossing is de aminogroep geprotoneerd (-NH3+) en de carboxylgroep gedissocieerd (-COOH). Zodra de pH toeneemt zal de carboxylgroep als eerste deprotoneren (-COO-), de aminogroep staat pas een proton af rond de pH van negen.

Grotere aminozuren met alifatische zijketens kunnen tevens ook zorgen voor het hydrofoob effect doordat ze eerder naar elkaar toe trekken dan naar water toe. Door de verschillende grootte en vorm van de aminozuren ontstaat er zo een compate massa met weinig gaten.

Synthese van aminozuren

Stikstof fixatie

Stikstof fixatie vindt plaats in micro-organismen zoals bacteriën en arachea, zij gebruiken hiervoor ATP en N2 afkomstig van de atmosfeer. Tijdens dit proces wordt stikstof (N2) gereduceerd tot ammonia (NH3). N2 + 3 H2 <--> 2 NH3
Dit proces wordt gekatalyseerd door het nitrogenase complex. Het nitrogenase complex bestaat uit twee eiwitten:
  • Reductase (Fe proteïne): levert elektronen met hoge reductie kracht.
  • Nitrogenase (MoFe proteïne): gebruikt de elektronen van reductase voor de reductie van stikstof naar ammonia. Bij het vervoer van de elektronen van de reductase naar de nitrogenase wordt ATP gebruikt.
Voor de reductie van een N2-molecuul worden 16 ATP-moleculen gehydrolyseerd.

De volgende stap is de introductie van NH4+ in aminozuren. Hierbij spelen glutamaat en glutamine een belangrijke rol. Glutamaat ontstaat na binding van NH4+ aan α-ketoglytarate. Vervolgens wordt er een ammonium-ion toegevoegd aan glutamaat onder hydrolyse van ATP waardoor een acyl-fosfaat intermediair ontstaat. Na reactie met ammonia ontstaat hieruit glutamine. De overige aminozuren ontstaan uit intermediairen van de citroenzuurcyclus en andere pathways.

Afbraak van aminozuren

De eerste stap in de afbraak van aminozuren is het verwijderen van het stikstof. Dit gebeurt o.i.v. aminotransferases, welke de reactie katalyseren van een aminozuur naar een α-ketozuur. Het belangrijkste doel van de afbraak van aminozuren is het koolstofskelet veranderen in metabolische intermediairen die dan omgezet kunnen worden in glucose of geoxideerd worden in de citroenzuurcyclus. Uit de afbraak van de 20 aminozuren worden 7 moleculen gevormd:
  1. pyruvaat
  2. acetyl-CoA
  3. acetoacetyl-CoA
  4. α-ketoglutaraat
  5. succinyl CoA
  6. fumarate
  7. oxaloacetaat

Essentiële aminozuren

Sommige aminozuren kunnen door het menselijk lichaam niet, of te weinig geproduceerd worden. Deze aminozuren komen door middel van voeding in het lichaam. Omdat het menselijk lichaam deze aminozuren zelf niet kan maken worden ze essentiële aminozuren genoemd. Er zijn acht essentiële aminozuren: Lys, Thr, Val, Leu, Ile, Met, Phe en Trp. Als deze aminozuren gedurende lange tijd ontbreken, dan kan dit zeer schadelijk zijn voor de gezondheid. Deze aminozuren krijgen we binnen in de vorm van eiwitten. In het lichaam worden deze eiwitten afgebroken tot de benodigde aminozuren.

AminozurenVoedingsbronnen
ArginineRauwe graanproducten, chocola en noten
FenylalanineKaas, amandelen, pinda's, sesamzaad, sojabonen
Histidine-
Isoleucine-
Leucine-
LysineVis, melk, limabonen, vlees, kaas, gist en eieren
MethionineEieren, melk, lever en vis
Threonine-
TryptofaanKwark, melk, vlees, kalkoen, vis, bananen
Valine-
© 2008 - 2019 Baasb, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Melk is goed voor elk‘Melk is goed voor elk’ is de alom bekende slogan. Het goede van melk zit in de bouwstoffen. In welke, leest u hier.
Wat is eiwitpoeder?Wat is eiwitpoeder?De laatste jaren wordt gezond eten steeds populairder. Er is zelfs een speciale term voor, als je gezond en lekker eet b…
Eiwitten voor spieropbouw: hoe zit dat?Eiwitten voor spieropbouw: hoe zit dat?Eiwitten zijn de bouwstenen van het menselijk lichaam. Om ons lichaam gezond en sterk te houden moet het voedsel veel go…
Eiwitsoorten bij krachtsportEiwitsoorten bij krachtsportVeel mensen die aan krachttraining of bodybuilding doen, letten daarbij op hun voeding en/of slikken speciale "eiwitprep…
Bij krachtsport verbruiken spieren veel eiwitten en proteïneBij krachtsport verbruiken spieren veel eiwitten en proteïneProteïnen of eiwitten zijn onmisbaar voor de bouw van ons lichaam en dus voor onze spiermassa. Vooral krachtsporters heb…

Reageer op het artikel "Eiwitten en aminozuren"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Baasb
Gepubliceerd: 11-12-2008
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!