Chikungunya-koorts: symptomen, preventie en behandeling

Chikungunya-koorts: symptomen, preventie en behandeling - Chikungunya is een virale infectieziekte die lijkt op knokkelkoorts (dengue). Het komt vooral in Afrika, het Indische subcontinent en Zuidoost-Azië voor. Het wordt overgebracht door de beet van geïnfecteerde muggen. Het meest opvallende kenmerk is ernstige artritis, gewrichtspijnen. Chikungunya koorts wordt gekenmerkt door plotseling opkomende rillingen en koorts, hoofdpijn, misselijkheid, braken, gewrichtspijn en huiduitslag.

Chikungunya-koorts: symptomen, preventie en behandeling

• Wat is Chikungunya?
• Wat zijn de verschijnselen, signalen, kenmerken, klachten en symptomen?
• In welke landen komt Chikungunya voor?
• Diagnose en behandeling
• Preventie

Wat is Chikungunya?

Chikungunya-koorts is een virale infectieziekte die wordt verspreid door de beet van geïnfecteerde muggen. De ziekte lijkt op knokkelkoorts (dengue), en wordt verspreid door dezelfde mug (Aedes - zie foto inzet), welke hoofdzakelijk overdag steken en dan vooral in de ochtend van 09.00 tot 11.00 uur en in de namiddag tot voor zonsondergang, van 13.00 tot 17.00 uur. De incubatieperiode varieert van 4 tot 7 dagen. De ziekte wordt gekenmerkt door ernstige, soms hardnekkige gewrichtspijn (artritis), alsmede koorts en huiduitslag. Het is zelden levensbedreigend. Toch grote schaal uitbreken van ziekten veroorzaakt aanzienlijke morbiditeit (= frequentie van de ziekte in een totale populatie) en forse economische schade.

Chikungunya koorts geeft interessante epidemiologische profielen: grote epidemieën ontstaan en verdwijnen cyclisch, meestal met een inter-epidemie periode van 7-8 jaar en soms zelfs 20 jaar. De klinische verschijnselen van Chikungunya koorts moeten worden onderscheiden van knokkelkoorts. Chikungunya wordt in tegenstelling tot knokkelkoorts gekenmerkt door een kortere koortsepisode en door de aanhoudende gewrichtspijn in sommige gevallen. Ook vallen er bij Chikungunya minder dodelijke slachtoffers. Het samengaan van beide ziekten, is onlangs waargenomen in staat Maharashtra in India.

Wat zijn de verschijnselen, signalen, kenmerken, klachten en symptomen van Chikungunya?

Bij Chikungunya-koorts treden de volgende symptomen op:

• (in het begin hevige, plotseling opkomende) koorts en griepachtige verschijnselen;
• hevige kreupel makende gewrichtspijnen in de enkels, polsen en/of vingers (artritis).

Soms treden de volgende klachten op:

• puntbloedingen of gevlekte uitslag op ledematen en romp (huiduitslag);
• zwellingen van de handen en/of voeten;
• hoofdpijn;
• rillingen;
• fotofobie (lichtschuwheid);
• anorexie (gebrek aan eetlust);
• een rood oog
• misselijkheid;
• buikpijn;
• lichte bloedingen (tandvlees).

Normaalgesproken verloopt de ziekte met milde koorts en gewrichtspijnen en treedt na een week genezing op. Soms duurt het ook enkele weken voordat de patient weer op de been is. Bij een aantal personen kunnen de gewrichtspijnen nog weken, maanden of zelfs jaren aanhouden. Op het eiland Réunion, gelegen ten oosten van Madagaskar en ten westen van Mauritius, werden bij een epidemie baby's en jonge kinderen getroffen door voorbijgaande 'meningoencephalitis', dat is een ontsteking van de hersenen en hersenvliezen. Dit beeld wordt bijna nooit aangetroffen.

Chikungunya-koorts is geen levensbedreigende infectie. Het komt slechts sporadisch voor dat mensen overlijden ten gevolge van de ziekte. Er vallen vooral dodelijke slachtoffers onder hoogbejaarde mensen.

In welke landen komt Chikungunya voor?

Landen waar mensen zijn besmet met het Chikungunya-virus:

• Benin
• Burundi
• Cambodja
• Kameroen
• Centraal-Afrikaanse Republiek
• Comoren Reunion
• Congo
• Filippijnen
  
  Het verspreidingsgebied van Chikungunya
• Gabon
• Guinee
• India
• Indonesië
• Italië
• Kenia
• Laos Thailand
• Madagaskar
• Malawi
• Maleisië
• Mauritius
• Mayotte
• Myanmar
• Nigeria
• Oeganda
• Oost-Timor
• Pakistan
• Senegal
• Seychellen
• Singapore
• Soedan
• Sri Lanka
• Taiwan
• Tanzania
• Vietnam
• Zimbabwe
• Zuid-Afrika

Diagnose en behandeling

De klinische verschijnselen van Chikungunya koorts lijken op die van dengue koorts. Laboratoriumonderzoek is van cruciaal om de juiste diagnose te stellen.

Er bestaat vooralsnog geen vaccin tegen chikungunya. De behandeling is uitsluitend symptomatisch: paracetamol of non-steroïdale ontstekingsremmers, zoals Ibuprofen.

Preventie

Er is voorlopig nog geen vaccin beschikbaar tegen Chikungunya. Preventie is volledig gericht op het voorkomen van muggenbeten en eliminatie van muggenbroedplaatsen. De mug broedt graag in waterreservoirs zoals oude autobanden, emmers, blikken, vaten, bloempotten, oude olievaten, enz. Deze zaken worden aangetroffen op plaatsen waar mensen wonen. Verwijder deze zaken uit de leefomgeving en zorg dat er nergens een restje water in achter kan blijven na een regenbui. De mug wordt aangetrokken door bedrijvigheid, vocht, warmte en kooldioxide.

Neem de volgende maatregelen in acht ter voorkoming van muggenbeten:

• draag kledij die de ledematen bedekken;
• gebruik overdag insectenwerende middelen;
• gebruik muskietennetten ter bescherming van baby's, kinderen, ouderen en anderen, die overdag rusten;
• de effectiviteit van deze netten kan worden verbeterd door ze te impregneren;
• breng horren aan voor deuren en ramen.

Klik hier voor een special over infectieziekten die door muggen worden overgebracht.

Lees verder

• Malaria symptomen, klachten, malariapillen, malariagebieden
• Symptomen Knokkelkoorts (dengue), verschijnselen en oorzaak
• Gele koorts vaccinatie bijwerkingen, symptomen & behandeling
• Bedwantsen (wandluis) symptomen, bestrijden en voorkomen
• Muggenbeet: muggenbult, jeuk, voorkomen, allergische reactie