Sexverslaving: wanneer je verslaafd aan sex bent

Een sexverslaving is een verslaving waarbij onder andere overmatig en dwangmatig masturberen, te veel porno kijken en een overmatig verlangen naar sex centraal staan. De sexverslaafde lijdt hier onder en ervaart de sexverslaving als ongewenst. Wetenschappers verschillen in de definitie van een sexverslaving. Ook de behandeling van de sexverslaafde kent diverse uitgangspunten. De DSM-IV, hét handboek voor psychische stoornis in de Westerse wereld, spreekt enkel over parafilieën (oftewel, stoornis met betrekking tot een ongewoon object van het sexsueel verlangen). Dit is dan ook de dominante visie op sexsuele afwijkingen. Er bestaat echter nog een klasse van mensen met een sexuele afwijking, namelijk een verstoring in sexuele zelfregulatie. Men heeft geen controle meer over het eigen sexuele verlangen en gedrag. Dit leidt niet zelden tot een ontsporing in de frequentie van het sexuele gedrag en verlangen. Hierbij wordt de sexsualiteit dikwijls negatief beleefd. De persoon heeft daarnaast het gevoel het gedrag en verlangen niet meer in de hand te hebben. Dit leidt tot overmatig en dwangmatig masturberen, te veel porno kijken, dwangmatige promiscuiteit en een overmatig verlangen naar sex binnen een relatie. In dergelijke gevallen wordt er ook wel gesproken van een sexverslaving.

Wanneer spreekt men van een sexverslaving?

Carnes spreekt van een sexsverslaving wanneer men een ongezonde relatie met een object of situatie verkiest boven een gezonde relatie met anderen. Hij beschouwt een sexverslaving als een ziekte met een aantal specifieke kenmerken:

• Men heeft geen controle meer over sex
• Men gebruikt sex om pijn en stress te verminderen

Colemann beschijft de sexverslaafde anders, namelijk "de sexverslaafde is obsessief bezig met zekere patronen van sexueel gedrag en ervaart hier negatieve consequenties van". Ondanks deze negatieve consequenties zet de sexverslaafde het gedrag echter wel voort, hoewel hij het tevergeefs probeert te veranderen.

Kafka beschouwt de sexverslaving als een vorm van een impulscontrole stoornis. Men kan immers de drang of impuls om een bepaalde handeling die schadelijk is voor de persoon en/of omgeving uit te voeren niet weerstaan. Kafka spreekt van een sexverslaving wanneer men minstens zeven orgasmes per week heeft gedurende minstens zes maanden. De persoon in kwestie moet 15 jaar of ouder zijn. Hiervan is sprake bij circa 3 tot 8% van de bevolking.

Verloop sexverslaving

Onder andere Carnes en Coleman stellen dat een sex verslaving een manier is waarop men om kan gaan met negatieve emoties. De sexverslaving werkt dus als het ware als een copingmechanisme. Zij stellen dat het afwijkende sexuele gedrag in de loop der tijd steeds heviger of frequenter wordt. Carnes onderscheidt zelfs drie fasen in de sexverslaving:

1. Masturberen, heteresexuele en homosexuele relaties, pornografie en bezoeken van prostituees
2. Exhibitionisme, voyeurisme en telefoonsex
3. Sexueel misbruik van kinderen, incest en verkrachting

Coleman en zijn collega's stellen echter dat er geen vast verloop van een sexverslaving is.

Behandeling sexverslaving

De sexverslaving als aandoening kan jaren bestaan voor men er hulp voor zoekt. In de behandeling van sexverslaving bestaan diverse mogelijkheden. Zo is er een twaalfstappenprogramma van Carnes dat vergelijkbaar is met de twaalf stappen van de Anonieme Alcoholisten. Een meer psychotherapeutische aanpak legt de nadruk op het leren omgaan met of voorkomen van negatieve emoties die leiden tot het sexueel compulsieve gedrag. Daarnaast leert men de zogenaamde triggers die de terugval voorafgaan herkennen hier mee omgaan. Soms wordt de behandeling ondersteund met medicatie. Tot nu toe blijken met name lithiumcarbonaat en naltrexon geschikt.