Probleem of stoornis: Behandeling verslavingen I

De behandeling van met middelengebruik verband houdende problemen hangt af van het soort middel, de specifieke problemen die het veroorzaakt, de fase van de verslaving, uw inzicht en motivatie, en of uw omgeving pogingen tot verandering zal ondersteunen of eerder tot verslaafd blijven zal verleiden.

Waarom behandelen?

Voordat willekeurig welke behandeling ooit maar een kans van slagen maakt, moet u onderkennen dat u een ernstig probleem met uw middelengebruik heeft en gemotiveerd zijn uw gedrag te veranderen en op te houden met het gebruiken van alcohol of drugs. Dikwijls is degene met het probleem de laatste die het ziet en zal hij behandeling pas willen overwegen nadat anderen hem in de meest ondubbelzinnige bewoordingen met zijn ontkenningsgedrag hebben geconfronteerd.

Ongelukkigerwijze steekt ook onze samenleving de kop in het zand en voorziet ze in de verste verte niet in voldoende financiële middelen voor de behandeling van verslavingsproblemen. Er wordt veel geld uitgegeven aan strafrechtelijke maatregelen tegen diegenen wier misgrepen een direct of indirect gevolg van hun middelengebruik zijn geweest. In weerwil van de grootste inspanningen om de toevloed van drugs aan banden te leggen, blijven ze wonderlijk goedkoop en kan men ze overal op straat verkrijgen. Een nieuwe smokkelaar, een nieuwe handelaar en een nieuwe verslaafde nemen vlot de vrijgekomen plek in wanneer hun voorgangers in de kraag zijn gevat.

Behandeling van problemen met middelengebruik is heel kosteneffectief, vooral wanneer men kijkt wat het achterwege laten van behandeling op de lange termijn het individu en de samenleving direct en indirect kost. Onbehandeld gebleven middelengebruik leidt uiteindelijk tot dure medische aandoeningen, psychiatrische ziekten, productieverlies, verscheurde gezinnen, confrontaties met de politie, rechtskundige procedures, en gevangenisstraffen.

Jammer genoeg is de verdeling van de financiële middelen bij de verslavingsbestrijding opmerkelijk kortzichtig en systeemspecifiek. Er wordt voortdurend op van alles beknibbeld en aan de andere kant veel geld onnodig uitgegeven, waarbij men voorbij gaat aan de indirecte kostenbesparing die adequate behandeling voor het medisch, psychiatrisch en strafsysteem op zou kunnen leveren.

Afkicken

Afkicken is de cruciale, absoluut noodzakelijke en moeilijke eerste stap bij de behandeling van alle verslavingen. Sommige drugs zoals marihuana, fencyclidine, amfetaminen en cocaïne zijn zonder veel problemen op te geven. Plotseling stoppen met het gebruik van dempend op het centrale zenuwstelsel werkende middelen, zoals alcohol en sedativa, kan mogelijk levensbedreigende onthoudingsverschijnselen geven.

Bij de ontwenning van alcohol, barbituraten en slaaptabletten moeten deze vervangen worden door equivalente doses van een sedativum, die daarna worden afgebouwd langs de weg der geleidelijkheid om onthoudingsverschijnselen te vermijden. Ofschoon de verschijnselen die bij het afkicken van opioïden optreden niet levensbedreigend zijn, zijn ze onplezierig. Geneesmiddelen zoals clonidine (een middel tegen hoge bloeddruk) helpen om de hevigheid van de symptomen te verminderen.

Patiënten geven er in deze fase dikwijls de brui aan omdat het zo’n opgave is deze onplezierige symptomen het hoofd te moeten bieden. Ook in de opstelling van artsen is sprake van een paradox die de afkickproblemen van veel verslaafden kan verklaren. Artsen leren bij alle psychiatrische aandoeningen heel voorzichtig en behoedzaam te werk te gaan met het afbouwen van het medicijngebruik, vanuit de gedachte dat té plotseling stoppen kan leiden tot onthoudingsverschijnselen of een terugkeer van de stoornis waar de medicijnen voor waren. In tegenstelling hiermee adviseren artsen en therapeuten met betrekking tot de sterk werkende stoffen die tot verslaving leiden gewoonlijk merkwaardig abrupte ontwenningsregimes, waarbij het medicijngebruik in vijf dagen van extreem hoge doses naar niets wordt afgebouwd.

Het is geen wonder dat een dergelijke snelle afkickkuur dikwijls mislukt. Zelfs bij die stoffen waarbij geen lichamelijke tolerantie of onthoudingsverschijnselen optreden, is dikwijls een langere afkickperiode noodzakelijk om de hunkering en de lichamelijke en psychische prikkel tot terugval te verminderen.

De samenleving zou meer geld voor afkickbegeleiding uit moeten trekken, zodat dat overal en voor iedereen beschikbaar wordt. De individuele therapeut en patiënt zouden we willen aanraden gefocust te blijven op de ontwenning als een potentieel keerpunt in het leven. Verlies de moed niet, ook al zijn vele eerdere afkickpogingen mislukt. Omstandigheden veranderen en mensen ook. Vrijwel iedereen die er uiteindelijk in slaagt een verslaving op te geven, heeft daarvóór al een groot aantal mislukte pogingen gedaan.

Veel verslaafden lijken door de schadelijke effecten van de drugs veel sterker psychiatrisch gestoord dan ze in werkelijkheid zijn. Iemands psychiatrische toestand laat zich moeilijk beoordelen als hij voortdurend hetzij onder invloed van een middel, hetzij in een onthoudingsfase verkeert. De betrokkene gaat er psychisch dikwijls sterk op vooruit wanneer hij met succes is afgekickt.