De ziekte van Bell: komt als een dief in de nacht

Het kan iedereen overkomen. Je wordt wakker en je voelt al dat er iets niet helemaal klopt. Dan kijk je in de spiegel en je schrikt je rot. Het afgezakte gezicht doet je vermoeden dat je misschien wel een hersenbloeding hebt gehad. Je huisarts stuurt je door naar de KNO arts met de diagnose ‘De ziekte van Bell”. Een ziekte die erom bekend staat als dief in de nacht te komen…

Wat is de ziekte van Bell?

De ziekte van Bell is een verlamming van de aangezichtsspieren. Dit komt door een aandoening van de aangezichtszenuw (nervus facialis). Deze zenuw is onder andere verantwoordelijk voor de aansturing van de spieren die betrokken zijn bij de gelaatsuitdrukking. Daarnaast is deze zenuw ook belangrijk bij het proeven van smaak op bepaalde delen van de tong.
De zenuw loopt door een nauw en lang kanaal in de schedel langs het inwendige gehoororgaan, het middenoor en uiteindelijk door de oorspeekselklier. Mocht de zenuw opzwellen, is er in het kanaal te weinig ruimte en kan die beschadigd raken
Hoe kom je eraan?

Tot op heden is nog niet aangetoond, of in ieder geval niet met zekerheid vastgesteld waardoor de Bell- verlamming veroorzaakt wordt. Men gaat ervan uit dat het herpes-simplexvirus type 1 een rol speelt. Ditzelfde virus is ook verantwoordelijk voor de koortslip. Meestal draag je het al enige tijd bij je zonder het te weten. Vaak slaat het om op een bepaald onverwacht moment, mogelijk na een stressvolle situatie of soms ook na grote temperatuursveranderingen. Er kan dan een ontsteking in de aangezichtszenuw ontstaan. Daardoor zal de zenuw opzwellen en zal er functieverlies ontstaan.

Andere redenen voor functieverlies van de aangezichtszenuw zijn:

• ontsteking in het middenoor;
• beschadiging door een ongeluk of operatie;
• de ziekte van Lyme, waarbij de Borrellia Burgdorferi bacterie door een teek is overgebracht;
• een ontsteking door het herpes-zostervirus (gordelroos);
• een tumor die op de zenuw drukt.

Symptomen

Bij de verlamming van Bell treedt plotselinge verlamming of verzwakking aan één kant van het gezicht op. Dat kan op een zeer onverwacht moment plaatsvinden, dat sommige mensen ermee wakker worden terwijl er de avond ervoor nog niets waargenomen was aan het gezicht. Sommige mensen hebben één of twee dagen pijn in en rond het oor voordat de verschijnselen zich voordoen.

Symptomen zijn onder meer:

• een scheef gezicht. Mondhoek hangt iets naar beneden aan de aangedane kant. Dit belemmert het praten en slikken. Doordat de gezonde hoek wel normaal beweegt valt de aandoening het meeste op bij lachen en praten.
• het oog aan de aangetaste zijde staat wijd (er) open en het lukt niet deze geheel te sluiten.
• soms wordt er pijn ervaren achter of voor het oor aan de aangetaste zijde;
• soms is de smaak verminderd aan de voorkant van de tong.

De aantasting kan compleet of plaatselijk zijn. Bij een gedeeltelijke verlamming zijn de aangezichtsspieren nog een beetje in staat te bewegen. Een gedeeltelijke verlamming kan zich echter toch nog na een paar dagen ontwikkelen tot een complete aangezichtsverlamming. Ondanks dat de strakke en vertrokken gelaatsuitdrukking na een tijdje vaak verdwijnt, blijft de kans op een blijvende misvorming.

Diagnose

Voor de diagnose van een Bell-verlamming gaat met uit van de geschiedenis van de patiënt en volgt er klinisch onderzoek door de KNO (Keel, Neus en Oorheelkunde). Andere zaken dienen eerst volledig uitgesloten te worden en daarom vind er vaak een aanvullend onderzoek plaats. Dit kan gaan om het tellen van het aantal bloedcellen tot een CT-scan van het hoofd.

Behandeling

Soms wordt er over gegaan tot een bespoediging van het herstel door toepassing van geneesmiddelen zoals prednison en virusremmende middelen. Als de ogen niet in zijn geheel kunnen worden gesloten, worden er druppels voorgeschreven of een gel. 's Nachts worden de ogen afgeplakt om uitdroging van het hoornvlies te voorkomen. Als dit niet overgaat, wordt in sommige gevallen plastische chirurgie toegepast uitdroging van het oog te voorkomen.
Daarnaast hebben sommige patiënten baat bij fysiotherapie, oefentherapie, spraaktherapie en/of bezigheidstherapie.

Kans op herstel

Ongeveer 70 tot 80 procent van de patiënten hersteld binnen twee tot twaalf weken spontaan. Bij de oudere gevallen met een volledige gelaatsverlamming is de prognose echter veel slechter, mogelijk zal het dan deels of helemaal niet overgaan en blijft het een blijvende handicap.

Complicaties

Enkele mogelijke complicaties zijn:

• vervorming van het gezicht;
• beschadigingen van het oog;
• langdurige spiertrekkingen in de aangezichtsspieren of oogleden;
• een afwijkende of geen smaakwaarneming.

In sommige gevallen herstelt de aangezichtszenuw niet goed. Als gevolg hiervan kunnen ongewenste bewegingen optreden: de ogen sluiten zich als de mond sluit of een tranenvloed tijdens speekselafscheiding (‘krokodillentranen’). Bij een klein aantal patiënten zal later opnieuw met de Bell-verlamming geconfronteerd worden. © 2008 Hoptunaa, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 15-06-2008, laatst gewijzigd op 15-06-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hoptunaa is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Taco Bell, heerlijk Mexicaans fastfood: Taco Bell is een fastfood restaurant waar vele Nederlanders enthousiast over zijn. Bij terugkomst van vakantie wordt er gezocht naar een Taco Bell in Nederland of in E…
• Hoe vaak komt de ziekte van Alzheimer voor?: De ziekte van Alzheimer is heel zeldzaam bij jonge mensen, maar komt veel vaker voor naarmate mensen ouder worden. Tot op een leeftijd van 65 jaar zal slechts 1 o…
• De Rechtvaardige Rechters - Gebroeders Van Eyck: Het drieluik 'Het Lam Gods' van Hubert en Jan Van Eyck siert al bijna zes eeuwen de Joos Vijdtkapel in de Sint-Baafskathedraal. Het schilderij was gekend als…
• Zwanger en de ziekte van Ménière: De ziekte van Ménière wordt steeds beter bekend. Bijna iedereen weet dat de ziekte gepaard gaat met duizeligheidsaanvallen en misselijkheid. Maar wat als je geen medicijnen…
• Weerwolven van Wakkerdam kaartspel: Weerwolven van Wakkerdam is een leuk en verslavend kaartspel dat je met een grote groep vrienden kunt spelen. Hoe werkt het spel eigenlijk? Dat kun je allemaal in dit arti…

Bronnen en/of referenties

• http://www.gezondvgz.nl