InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > In het gips: waarom moet een breuk in het gips?

In het gips: waarom moet een breuk in het gips?

Iemand die een been of pols breekt, moet altijd in het gips. Maar waarom? En hoe werkt dat met dat gips? Is het bovendien ook eng als het gips er weer af wordt gehaald?

Wat doet gips en waarom wordt het aangebracht na een breuk of bij beschadigingen?

Gips is eigenlijk niet anders dan verband. Het is alleen hard verband dat ervoor zorgt dat een arm, been of pols niet meer kan bewegen. Zo kan een breuk weer aan elkaar groeien terwijl de botten wel in de juiste stand blijven staan. Heeft iemand een beschadigd gewricht of bij beschadigde pezen dan zorgt gips ervoor dat deze gewrichten of pezen rust krijgen en op die manier weer kunnen helen.

Gips wordt aangebracht door gipsverbandmeesters

Mensen die in het ziekenhuis gips aanbrengen en er weer afhalen worden gipsverbandmeesters genoemd. Zij doen het volgende:
  1. Gips aanbrengen
  2. Gips eraf halen
  3. Braces aanbrengen

Gips wordt eraf gehaald: kan iemand niet doorschieten en in je huid zagen?

Het er afhalen van gips door een gipsverbandmeester is voor veel mensen heel eng. Zij denken namelijk dat de ziekenhuismedewerker ook kan uitschieten en daarmee door de huid kan gaan. Dat is echter niet het geval. Gips wordt namelijk met een speciale gipszaag verwijderd. Die zaag werkt met behulp van trillingen. Zij zorgen er voor dat de zaag wel door het gips, maar niet door de huid kan gaan.

Met gips niet het vliegtuig in, tenzij het is aangepast

Iemand die met het vliegtuig op vakantie gaat en net iets heeft gebroken en dus in het gips moet, moet dit aangeven bij de gipsverbandmeester. Door het vliegen zwelt het been of de arm namelijk op en dit kan geen kant op als daar circulair gips is aangebracht (circulair gips is gips dat rondom wordt aangebracht). Daarom zal in dat geval worden gekozen voor een gips dat ruimte laat voor de zwelling.

Braces

In ziekenhuizen wordt bij ongelukjes ook vaak gebruik gemaakt van een brace. Dit is een hulpmiddel, dat wordt aangebracht om een gewricht te ondersteunen als iemand pijn heeft of er gebrek aan stabiliteit is. Door een brace aan te brengen komt er minder druk op een gewricht te staan of worden bepaalde bewegingen gedempt. Zo kan bijvoorbeeld een kantelbeweging van het enkel voorkomen worden. Maar ook mensen die knieklachten hebben door bijvoorbeeld dat de knieschijf die niet optimaal spoort en waarbij het kraakbeen achter de knieschijf geïrriteerd raakt, kunnen geholpen zijn met een speciale kniebrace.

Met een brace kan steun worden gegeven aan:

  • enkel,
  • knie,
  • pols,
  • elleboog,
  • schouder,
  • nek
  • onderste deel van de rug

Gips en de eerste 48 uur daarna

Als een arts heeft bepaald dat iemand gips nodig heeft na een breuk of een operatie wordt er een gips 0f kunststofverband aangebracht. Het duurt echter even voordat het gips hard genoeg is: dat duurt 48 uur. Daarom mag in die tijd het gips niet in aanraking komen met harde zaken als randen of andere harde zaken. Gebruik in die 48 uur altijd een kussen om been of arm op te leggen, om er voor te zorgen dat het gips niet breekt. Kunststofverband is trouwens al na een half uur wel hard genoeg om “gewoon” te functioneren. (Want gewoon is met een breuk natuurlijk anders dan in andere situaties)

Gips mag niet nat worden

Gips en kunststofverband mag niet mee onder de douchen als het niet waterdicht is afgesloten. Gebeurt dit wel dan wordt de onderlaag namelijk nat en die droogt niet zodat er schimmel en andere huidirritatie kan ontstaan. Er zijn echter wel speciale hozen om gips en kunststofverband te beschermen tegen het water tijdens het douchen. In de gipskamer van het ziekenhuis weten ze er daar wel van.

Geen ringen bij het dragen van gips

Wie gips om zijn arm heeft, kan zijn ringen maar beter afdoen. Door het gips kan er een zwelling optreden en dat betekent dat vingers veel dikker kunnen worden dan normaal. Dit kan leiden tot bloedpropjes of andere stoornissen in de bloedsomloop.

Jeuk onder het gips

Het is een veelvoorkomende klacht: jeuk onder het gips. Krabben gaat moeilijk, want er zit immers een laag overheen. Daarom pakken veel mensen een breinaald of iets anders waarmee ze onder het gips kunnen komen. Het risico is dan echter dat er wonden ontstaan. Omdat er bij zo’n wond geen zuurstof kan komen, ontsteekt dit veel eerder. Daarom moet de jeuk verdragen worden, hoe gekmakend ook. Wat nog wel eens kan helpen is de koude fohn aan te zetten en dan tussen de huid en het gips te blazen. Wel echte de koude stand gebruiken, want de warme stand veroorzaakt warmte en dus vochtigheid. En dat levert weer irritatie op.

De eerste 48 uur gips om de arm

Gips zorgt voor een onnatuurlijk situatie van het lichaam. Daarom is het belangrijk dat de persoon die gips om de arm krijgt, de arm de eerste 48 uur hoog houdt, door hem in een mitella te dragen. De hand ligt op die manier hoger dan de elleboog en dat moet om de bloedstoevoer te garanderen. In bed hoeft iemand de mitella niet om te doen, maar de arm moet dan wel op een kussen worden gelegd.Na 48 uur is het wel verstandig om de mitella zo nu en dan om te hebben, maar het hoeft dan niet meer voortdurend. Behalve dan als er zwellingen zijn, dan is de mitella weer een must.

Gips om het been

Bij een botbreuk in het been waarbij gips wordt aangebracht is het ook van groot belang om het gips hoog te houden in de zittende houding. Ook dan is de bloedtoevoer het best. Dit betekent dat de enkel hoger komt te liggen dan de knie en de knie vervolgens weer hoger dan de heup. Dit kan door een stoel te pakken met daarop enkele kussen. In bed kan het best aan het voeteneinde een kussen worden gelegd zodat ook dan de bloedtoevoer wordt gewaarborgd. Overigens worden er ook vaak bloedverdunners gegeven aan iemand die gips om zijn been heeft, zodat er geen trombose (bloedststolsel) kan ontstaan.

Na het weghalen van het gips

Armen en benen die 6 weken of langer in het gips hebben gezeten hebben te maken met bijzonder veel spierverlies. Dat betekent dat de kracht uit de arm of het been is verdwenen of gedeeltelijk is verdwenen. Mensen die uit het gips komen moeten daarvoor dan ook maatregelen nemen. Zo is het bij gips rond het been verstandig om krukken en stevige schoenen mee te nemen als het gips wordt verwijderd. Met behulp van die hulpmiddelen gaat het lopen dan veiliger. As gips eenmaal verwijderd is kan iemand een dikke enkel of voet of dikke vingers krijgen. Door been of arm hoog te houden zou dit snel weer over moeten gaan.

Klachten: Dikke vingers, blauwe vingers of tenen of koude vingers of tenen

Hoewel de gipsmeesters gips altijd zo goed mogelijk zullen aanbrengen, kunnen er toch problemen ontstaan. Als het gips te strak is aangebracht bijvoorbeeld, of als er iets mis gaat in de bloedstoevoer. Daarom is het belangrijk om alert te zijn op:
  • Blauwe of witte tenen of vingers
  • Erg dikke tenen of vingers
  • Tintelende tenen of vingers
  • Tenen of vingers die warm of juist koud worden
  • Tenen of vingers die niet meer willen bewegen
  • Pijn of een beknelling die maar aanhoudt
  • Gebroken of gescheurd gips
  • Nat gips of gips waar tussen huid en gips iets gevallen is
Bij alle bovenstaande zaken moet contact gezocht worden met de gipskamer of een arts

Het verschil tussen gewoon gips en kunststof gips

Er zijn 2 soorten gips. Dit zijn:
  • gipsverband
  • kunststofgips

Gipsverband (meestal aangeduid met traditioneel gips)

Gipsverband is meestal een spalk. Deze spalk moet ervoor zorgen dat een bot niet meer verschuift als het op de juiste plaats gezet is. Bovendien rust het been of de arm op die manier. Gipsverband is verband dat is ondergedompeld in mineraalgips en dat zo om been of arm wordt gewikkeld dat er een soort spalk ontstaat.

Kunststofgips

Kunststofgips bestaat uit kunststof en dat kunnen meerdere soorten zijn. Dit is dus niet echt gips. De soort die wordt gebruikt is belangrijk voor de functionaliteit. De ene soort is namelijk buigzamer dan de andere en op sommige kan gelopen geworden en op anderen niet. Kunststofgips kan wel tegen water, maar verstandig is dat niet. De huid eronder wordt dan namelijk ook nat en dit kan weer zorgen voor irritatie.
© 2011 - 2019 Singalees, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Pols gebroken, ja of nee?Pols gebroken, ja of nee?De pols is in feite een gewricht. Het bevindt zich tussen de basis van de middenhandsbeentjes, de ellepijp en het spaakb…
Greenstickfractuur: botbreukGreenstickfractuur: botbreukEen greenstickfractuur is een onvolledige botbreuk die voornamelijk bij kinderen voorkomt. Het beenvlies is hierbij nog…
Gebroken arm: bovenarm en onderarmGebroken arm: bovenarm en onderarmEen gebroken arm kan ontstaan als gevolg van een val op de arm of schouder, of door de val op te vangen met gestrekte ar…
Beeldhouwen met gipsBeeldhouwen met gipsBeeldhouwen met gips is heel eenvoudig en je kunt het thuis doen. Gips aanmaken gaat gemakkelijker in een niet te kleine…
Dystrofie: herkennen en behandelenDystrofie is een aandoening die kan ontstaan na een letsel en/of breuk. Deze aandoening is in Nederland nog niet algemee…
Bronnen en referenties
  • LUMC
  • www.sportkousen.nl
  • www.ziekenhuis.nl
  • Flevopost
  • MC Zuiderzee

Reageer op het artikel "In het gips: waarom moet een breuk in het gips?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Patricia, 23-04-2016 10:54 #8
Mijn zoon heeft een breuk in zijn pols gehad. 3 weken gips. Nu mag zijn gips volgende week eraf en heeft hij een voetbaltoernooi. Volgens mij is het dan nodig dat ik een sportbrace gebruik voor die dag. De breuk is dan nog broos of niet? Reactie infoteur, 14-06-2016
Dat zou je toch echt aan de arts moeten vragen. Sowieso of het wel verstandig is om mee te doen aan het toernooi. (Maar ik lees dat het al in april was, dus dat toernooi is al geweest). Ik had weinig tijd hier de opmerkingen te beantwoorden. Sorry daarvoor.

Myrddin Mekel, 15-02-2015 18:23 #7
Ik ben drie weken terug van de trap gevallen en heb donderdag pas gips gekregen bij mijn huidige ziekenhuis, ehbo in goes vond het niet nodig en had alleen schoen meegegeven en mijn fysio had t ingetapet voor de zekerheid. In Vlissingen (mijn huidige ziekenhuis) zeiden ze dat ze daar erg blij mee waren dat het in was getapet en dat ze er in Goes veel te weinig aan gedaan hadden. Maar nu mijn vraag, mijn voet tintelt niet, maar sist juist (dat gevoel wat je hebt als je voet wakker wordt na lang stilzitten) Dit heb ik vannacht gehad toen ik stil lag, nu terwijl mijn voet hoog ligt maar ook als ik slaap.

groetjes Myrddin Reactie infoteur, 21-03-2015
Ik zou dat terugkoppelen naar je arts om te kijken wat er aan de hand is.

A. Warmerdam, 19-04-2014 11:28 #6
Ik kwam in de avond met mijn fiets ten val. Politie erbij. Veel omstanders. Ik kon niet meer op mijn linkerbeen staan. Besloten werd mij naar mijn hotel in Arcen te brengen (afstand 500 m). Volgende ochtend arts laten komen. Zij constateerde geen breuk en liet hotelpersoneel een zak ijs en pijnstillers brengen. Moest die dag het hotel verlaten, werd tot buiten het hotel gedragen en aan mijn lot overgelaten. Ik bereikte op eigen kracht een terras iets verderop waar ik tussen de stoeltjes pogingen deed om te staan. In de avond liet ik een taxi komen om mij naar de eerste hulp in Venlo te brengen. Ook daar kon men niet echt een breuk waarnemen. Ook na het nemen van een röntgenfoto waren er twijfels. Zekerheidshalve werd er een chirurg bijgehaald en die constateerde een grote breuk vlak onder de knie, precies op de plekken die ik aanwees als bijzonder pijnlijk of verdacht (vanwege een lichte zwelling) Er werd direct gips aangebracht. Wat heb ik een mazzel dat de eerste hulp in Venlo zo doortastend optrad. Zes jaar geleden brak ik ook mijn been, ik kwam toen weliswaar een dag of drie na de val bij de eerste hulp, maar daar stuurde zij mij zonder het maken van een foto (met krukken) weer weg. Maar, toen de klachten verergerde en ik mijn huisarts opzocht, belde mijn huisarts het ziekenhuis op om direct een foto te laten maken: hieruit bleek dat mijn onderbeen half was gespleten en een deel van mijn meniscus was afgebroken. De herstelperiode duurde zeker 3 maanden langer. Mijn advies: blijf aandringen op een röntgenfoto

Anouk, 21-11-2013 19:42 #5
Ik heb een heel erg klein scheurtje in de bot van mijn kleine teen. maar ik wil heel erg graag gips om mijn been en roze verband en op krukken lopen, hoe kan ik ervoor zorgen dat ik op krukken mag lopen? Reactie infoteur, 04-12-2013
Ja dat kan alleen een dokter maar bepalen. Dat kan ik niet.

Hilleke, 16-07-2013 22:14 #4
Ik heb net 8 weken met mijn onderbeen in het gips gezeten vanwege een jonesfractuur (gebroken middenvoetsbeentje kleine teen). Ik was heel blij toen het er af mocht (nu nog hoor). Maar daarna ben je er dus zeker nog niet! Ik loop nog echt niet prettig en mijn voet en enkel zwellen continue behoorlijk. Zelf leek me dat niet zo gek na 8 weken immobiliteit en redelijk warm weer, maar mijn omgeving deed er redelijk hysterisch over dat het zo dik werd. Toch maar even gebeld naar het ziekenhuis. En ja: het is normaal dat het dik wordt en wat anders van kleur is. Komt doordat ik nog niet goed kan afrollen met de bewuste voet en ook door de warmte. Zolang er niet echt pijn bij is, kan het geen kwaad. Gewoon hoog leggen en eventueel een elastische kous erom.
Misschien handig voor anderen om te weten dat er niet meteen reden is voor paniek :-).

Werner de Jong, 21-05-2013 10:20 #3
Erg informatief stuk. Ik heb nu 2x een botbreuk gehad. 1x pols en 1x enkel. Mijn pols was in het gips, mijn enkel in drukverband en tape. Mijn pols was een dubbele breuk en na de 1e week gips bleek de stand niet optimaal. Eigenlijk had ik na 2 dagen terug moeten komen maar de artsen besloten dat 1 week ook wel kon. Al de tijd in gips en ook daarna pijn gehad. Nu (9 jaar verder) kan ik alles weer doen en geen pijn meer.

Mijn les. Als er na een paar dagen in gips nog altijd hevige pijn is, dan is een extra bezoekje aan (huis)arts / ziekenhuis aan te raden.

2e les. Als je iets (denkt) gebroken te hebben ga niet direct naar het ziekenhuis 1e hulp, maar altijd via de huisarts / spoed arts. (Tenzij het een open breuk is, er steekt een stuk bot naar buiten = snel 112 bellen)

De huisarts vraagt een foto aan als de onderzoeken een breuk aangeven. Dit scheelt een heleboel (uren) wachten in het ziekenhuis voor het eerste onderzoek, je bent met een breuk immers niet levensbedreidgend en behandeling moet binnen een iets van 24 uur plaatsvinden. Dit betekent dat je niet urgent bent en het eerste onderzoek dus kan wachten op iedereen die wel urgent is.

Wellicht is het handig om in het stukje en "tape" behandelmethode aan te stippen. Ik kreeg de keuze of ik gips dan wel tape wilde. De arts legde enkel uit dat tape geen trombose prikken betekende maar verder niet. Na 1 week in drukverband in het tape kreeg ik de mededeling, en nu weer lopen.

Ik ben erg benieuwd wanneer je wel en niet tape kan doen. Reactie infoteur, 26-05-2013
Goede aanvulling op informatie over een botbreuk en waarom die in het gips moet.

Rooij, 06-04-2013 13:13 #2
Ook ik mis informatie over wat te doen nadat het gips eraf is. Mijn pos was gebroken en moest gezet worden. Nu het gips eraf is blijft mijn arm en pols erg dik, ook nu na 4 dagen. Het is ook erg pijnlijk en ik heb geen idee hoe ik kan zorgen dat deze klachten minder worden. Fysiotherapie was niet nodig aldus de arts in het ziekenhuis.

Kamphuis, 17-01-2013 22:46 #1
Hallo, dit is zeker een stukje dat goede info bevat echter mis ik een catern "na het gips verand". Uit eigen ervaring weet ik inmiddels dat ik behoorlijk veel klachten over heb gehouden sinds ik uit het gips gekomen ben. Klachten die ik niet kan plaatsen zoals: vingers die totaal krachteloos zijn, zelfs pijnlijke gewrichten en stijfheid in de arm hand en vingers. Deze problemen had ik voor mijn gips verband niet, wel heeft het eerste verbanden te strak gezeten waardoor het na een week vervangen moest worden. Wie kan mij vertellen wat deze klachten betekenen en wat er eventueel mee gedaan moet worden. Nu op dit moment ben ik ruim 6 weken uit het gips. Vriendelijke groeten H.M. Kamphuis Reactie infoteur, 21-01-2013
Mogelijk is het toch nog het gevolg van het te strakke gips geweest, maar misschien is er ook iets anders aan de hand. Ik zou het gewoon aan uw arts vragen, die heeft daar toch het meeste verstand van.

Infoteur: Singalees
Gepubliceerd: 23-03-2011
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 5
Reacties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!