InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Halitose (slechte adem): symptomen, oorzaak en behandeling

Halitose (slechte adem): symptomen, oorzaak en behandeling

Halitose (slechte adem): symptomen, oorzaak en behandeling Halitose betekent stinkende adem of slechte adem. Hoe halitose of een slechte adem verhelpen? Een chronisch slechte adem wordt ook wel 'halitose' genoemd. De meeste mensen zijn zich er niet van bewust dat ze een slechte adem hebben. Ze ruiken het zelf niet en de omgeving wijst ze er vaak niet op. Er rust nog altijd een taboe op slechte adem. Veel mensen met een slechte adem hebben er last van en worden erdoor gehinderd in hun sociale en intieme contacten. Mensen met halitose kunnen in een sociaal isolement terechtkomen vanwege het vermijden van sociale contacten. Halitose is vaak niet iets wat vanzelf voorbij gaat, maar in de meeste gevallen is het wel eenvoudig te verhelpen. Een stinkende adem of slechte adem kun je soms ook voorkomen door goede mondhygiëne toe te passen.

Halitose


Slechte adem, halitose

Knoflook en een slechte adem / Bron: Istock.com/MallivanKnoflook en een slechte adem / Bron: Istock.com/Mallivan
Een slechte of stinkende adem, ook wel halitose genoemd, is vaak het gevolg van bacteriën op het achterste gedeelte van de tongrug, maar het kan ook een teken zijn van bepaalde gezondheidsproblemen. Slechte adem kan worden verergerd door roken, alcoholgebruik en andere leefgewoonten, zoals het regelmatig gebruik van knoflook, uien en sommige kruiden/specerijen.

Niet alles is halitose
Iemand met een goede smaak in de mond kan toch een slechte adem hebben en iemand met een slechte smaak in de mond kan toch een goede adem hebben. Iemand kan tijdelijk uit zijn mond ruiken door bijvoorbeeld het drinken van alcohol of het eten van sterk gekruid voedsel. Dit is te voorkomen en gedeeltelijk te maskeren. Dit wordt geen halitose genoemd.

Altijd uit je mond stinken
Iemand met halitose ruikt altijd uit zijn mond. De oorzaak staat los van iemands drink- of eetgewoonten. In de overgrote meerderheid van de gevallen wordt het veroorzaakt door de aanwezigheid van bacteriën die zich te goed doen aan de voedselresten en eiwitten op het achterste gedeelte van de tong. Het tongbeslag op de rug van de tong bevat onder meer grote hoeveelheden bacteriën, welke een onaangename geur afscheiden doordat ze vluchtige zwavelverbindingen en methylmercaptaan produceren bij de afbraak van eiwit en eiwitverbindingen op de tong en in de tandplak (tandplaque).

Vaak eenvoudig te verhelpen
Halitose is niet iets wat vanzelf voorbij gaat. In de meeste gevallen is het wel eenvoudig te verhelpen.

Hoe vaak komt halitose voor?

Halitose is een veelvoorkomende aandoening. Het komt bij ongeveer één op de zeven mensen voor. Bij 87% van de patiënten met een slechte adem is de oorzaak in de mond te vinden. Bij 51% hunner was tongbeslag de oorzaak, bij 17% gingivitis oftewel tandvleesontsteking, bij 15% waren er andere parodontale oorzaken en bij 17% een combinatie van deze factoren.[1] Slechte adem bij jongeren wordt vooral veroorzaakt door tongbeslag en bij ouderen door parodontale afwijkingen in combinatie met tongbeslag.[2]

Oorzaken van een slechte adem

Tot voor kort dacht men nog dat de vieze geur uit de maag kwam, doch inmiddels is bekend dat er over het algemeen drie plaatsen zijn waar de slechte adem vandaan komt:
  • de mond met de tong en het tandvlees;
  • het KNO-gebied (Keel, Neus en Oren); en
  • de longen (door een enzymstoornis in bijvoorbeeld de lever hoopt dimethylsulfide - een organische zwavelverbinding - zich op in het bloed en dit wordt via de longen uitgewassen wat een slechte adem tot gevolg heeft).[3]

Hieronder worden de belangrijkste oorzaken van halitose behandeld.

Bacteriën (achter) op de tong

De meest voorkomende oorzaak van halitose is de afbraak van eiwit en eiwitverbindingen op de tong: tongplaque, een witgeel laagje (achter) op de tong. Dit laagje bevat eiwitten die door bacteriën worden afgebroken waardoor penetrante onwelriekende zwavelhoudende gassen ontstaan. Bij mensen met een goede mondhygiëne (ten minste tweemaal daags tanden poetsen, flossen, enz.), een schoon en intact gebit en gezond tandvlees, hangt slechte adem samen met de aanwezigheid van bacteriën op het achterste gedeelte van de tongrug. Vooral personen met een ruwe tong hebben meer kans op tongbeslag en bijgevolg meer kans op het ontwikkelen van halitose.

Ontstoken tandvlees (gingivitis)

Ontstoken tandvlees kan ook een slechte adem veroorzaken. Ontstoken tandvlees wordt veroorzaakt door bacteriën die zich vermenigvuldigen in de ruimte tussen de tanden en het tandvlees. Deze bacteriën produceren een zeer onaangename zwavelgeur. De meest voorkomende oorzaak van ontstoken tandvlees is onvoldoende mondhygiëne.

Droge mond (xerostomie)

Een abnormaal droge mond kan ook leiden tot een slechte adem. Een te droge mond wordt veroorzaakt door een te geringe speekselproductie, bijvoorbeeld door het gebruik van bepaalde medicijnen. Het kan ook voortkomen uit het ademhalen door de mond. Speeksel speelt een belangrijke rol in de mond. Door een tekort aan speeksel kunnen diverse problemen ontstaan, waaronder vieze mondgeurtjes. Bacteriën gedijen ook beter bij een droge mond. Deze bacteriën zorgen voor een onaangename geur. Droge mond komt vaker voor bij ouderen.

Gewone amandelen en amandelontsteking / Bron: Solar22/Shutterstock.comGewone amandelen en amandelontsteking / Bron: Solar22/Shutterstock.com

Overige oorzaken slechte adem

Vele andere ziekten en aandoeningen kunnen een slechte adem veroorzaken. Een aantal voorbeelden zijn: luchtweginfecties, zoals longontsteking of bronchitis, chronische infecties van de sinussen, diabetes, ontstoken keelamandelen en lever- of nierproblemen.

Slechte adem wordt niet veroorzaakt door de maag. Een parodontoloog zegt hierover: "De slokdarm is een soort slappe binnenband, die plakt als er niets doorheen gaat gewoon aan elkaar. Geen geur die kan ontsnappen."[4]

Verschillende ademgeuren

Er worden verschillende ademgeuren onderscheiden onderscheiden en hun mogelijk oorzaak:

AdemgeurMogelijke oorzaak
Aceton (fruitige of zoete ademgeur)Kan een teken zijn van keto-acidose, wat optreedt bij diabetes. Hierbij heb je een zeer hoge bloedsuikerspiegel met veel zuren in het bloed. Dit is een potentieel levensbedreigende aandoening. Voorts veroorzaakt een inname van aceton, alcohol, fenol of salicylaat een zoete geur.
AmmoniakSommige soorten urineweginfecties of nierfalen.
AspergesHet eten van asperges.
Bittere amandelenCyanidevergiftiging of vergiftiging met blauwzuurgas.
Kattenpis3-Methylcrotonyl-CoA carboxylase deficiëntie (MCC deficiëntie), een erfelijke stofwisselingsziekte.
SelderijOasthouse urine ziekte (methionine malabsorptie syndroom).
Dode vissenVisgeursyndroom ofwel trimethylaminuria.
Vers gebakken broodBuiktyfus, een infectie veroorzaakt door de bacterie Salmonella typhi.
Zeer onwelriekende geurAmandelontsteking, bijholteontsteking (sinusitis), gingivitis (eerste stadium van ontstoken tandvlees), longabces, tandproblemen, amandelsteentjes, of gastro-oesofageale reflux (waarbij maagzuur en enzymen vanuit de maag terug in de slokdarm stromen).
KnoflookNaast het eten van knoflook, kan deze geur wijzen op vergiftiging met arseen, fosfor, organisch fosfaat insecticiden of thallium.
Paardengeur, of muffe, muisachtige ademgeurFenylketonurie, een verhoogde concentratie van fenylalanine in het bloed.
Ranzige boterHypermethioninemia en hypertyrosinemie (aminozuur stofwisselingsziekten).
Rauwe leverDe geur van rauwe lever kan wijzen op leverfalen.
ZweetsokkenIsovaleryl-CoA dehydrogenase deficiëntie en Green acyldehydrogenase deficiëntie.
ViooltjesEen vergiftiging met terpentijnolie veroorzaakt en ademgeur die wel wat wegheeft van viooltjes. Terpentijnolie wordt gebruikt bij het schilderen met olieverf om verf te verdunnen.

'Slechte adem' spreekuur bij een halitoloog

Een halitoloog ('slechte adem deskundige') kan de oorzaak van een slechte adem vaststellen (= diagnose) en een behandeling inzetten en zo nodig doorverwijzen. Een halitoloog beschikt over een Oral Chroma-apparaat waarmee de oorzaak herleid kan worden. Dit apparaat kan vaststellen welke soorten gassen de slechte adem veroorzaakt, waarmee bepaald kan worden of het om een mondprobleem gaat of niet. Een ander hulpmiddel is de Halimeter, dat aangeeft hoeveel zwavelgas er wordt geproduceerd. Hiermee kan op een vervolgafspraak worden bepaald of de aanpak van het probleem succesvol is. In dat geval moet de concentratie zwavelgas in de uitademingslucht gedaald zijn. De parodontoloog moet ook zijn neus gebruiken. De patiënt moet uitademen via de neus en daarna uitademen via de mond in de neus van de halitoloog. De volgende vuistregel wordt gehanteerd:
  • Vieze geur via de neus = KNO-probleem
  • Vieze geur via de neus en mond = longprobleem
  • Vieze geur via de mond = tongprobleem

Een halitoloog onderzoekt ook het gebit / Bron: Jarmoluk, PixabayEen halitoloog onderzoekt ook het gebit / Bron: Jarmoluk, Pixabay
Controle van het gebit
Ook controleert de halitoloog het gebit om te onderzoeken of er geen tandvleesontstekingen of andere tandheelkundige problemen zijn die de vieze lucht veroorzaken.

Verwijzing
Als de slechte adem veroorzaakt wordt door het eiwitlaagje op de tong, dan zal halitoloog aanraden twee keer per dag met een tongschraper de achtertong schoon te maken en te gorgelen met een alcoholloos spoelmiddel met zinklactaat. Bij KNO-, inwendige of tandvleesproblemen, word de patiënt doorwezen naar de huisarts of specialist.

Behandeling van stinkende adem door bacteriën op de tong

Pepermuntjes en kauwgom helpen niet. De oplossing is het dagelijks reinigen van de tong met mondwater en een tongreiniger, ook wel tongschraper genoemd. Verminder witte of gele tongcoating door de achterkant van de tong één of twee keer per dag grondig doch voorzichtig schoon te schrapen met een tongschraper. Bij één keer per dag bij voorkeur 's ochtends. Daarna gorgelen met een gorgelmiddel, bij voorkeur het middel Halita. Dit is een goed mondspoelmiddel waar veelvuldig en grondig onderzoek mee is gedaan. Het middel beval geen alcohol. Alcohol wordt geassocieerd met verhoogd risico op mondkanker. Ook bevat het geen chloorhexidine, wat op den duur zwarte aanslag op het gebit kan veroorzaken en de smaak kan verstoren.

Schrapen en daarna gorgelen
Het is van belang om eerst de tong te schrapen en pas daarna te gorgelen met Halita. Doe dit met een uitgestoken tong. Het achterste deel van de tong moet goed in aanraking komen met het de vloeistof. Halita richt zich op het bestrijden van de bacteriën achter op de tong. De stoffen in dit middel hebben een antibacteriële werking. Spoel s ochtends na het tandenpoetsen en s avonds vóór het slapen gaan gedurende 1 minuut met 15 ml Halita. Daarna uitspugen en niet naspoelen met water.

Behandeling van slechte adem door droge mond

Bij beginnende klachten van een droge mond en bij speekselklieren die nog werken, kan de speekselproductie gestimuleerd worden door lichtzuur voedsel (fruit, bruine boterhammen, wortels) te eten waarop goed gekauwd moet worden. Het kauwen op suikervrije kauwgom kan ook. Dit kauwen stimuleert de speekselklieren tot het aanmaken van speeksel. Voorts kan men de mond regelmatig bevochtigen met kleine slokjes water.

Vermijd koffie / Bron: Istock.com/PuwanaiSomwanVermijd koffie / Bron: Istock.com/PuwanaiSomwan
Speekselvervangers
Vermijd het gebruik van koffie, alcohol en koolzuurhoudende dranken. Bij meer gevorderde klachten of als de speekselklieren niet meer goed functioneren, kunnen speekselvervangers worden toegepast. De tandarts of mondhygiënist kan hiernaar gevraagd worden.

Ontstoken tandvlees verhelpen

Poets tweemaal daags gedurende ten minste twee minuten de tanden met bij voorkeur een elektrische tandenborstel en fluoridetandpasta. De tandenborstel moet zachte, afgeronde haren hebben. Harde borstels kunnen het tandvlees beschadigen, wat weer kan leiden tot ontstekingen. Flossen en een goede poetstechniek zijn van belang. Door te flossen kan tandplak verwijderd worden op plaatsen waar de tandenborstel niet goed bij kan.

Reiniging van het gebit
In sommige gevallen is een uitgebreide gebitsreiniging nodig door de tandarts of mondhygiënist.

Prognose van halitose

De vooruitzichten van de behandeling van halitose zijn meestal uitstekend, wanneer de onderliggende behandeling of oorzaak adequaat wordt behandeld, je therapietrouw bent en je aan het behandelplan van de tandarts of arts houdt, en voort zorgt voor een goede mondhygiëne.

Noten:
  1. http://www.ivorenkruis.nl/cftag/printInfo.cfm?i=9&showfulltext=1&lang=
  2. Ibid.
  3. http://www.rug.nl/fwn/archief/archief2006/opinie/opinie34
  4. http://bijlsma.praktijkinfo.nl/pagina/33/slechte-adem/

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Slechte adem (halitose)?Slechte adem (halitose)?Iedereen kan al wel eens last hebben van een slechte adem maar in bepaalde gevallen zijn de oorzaken ernstig. Hoe komt h…
Tips als je vies uit de mond ruikt vanwege slechte ademTips als je vies uit de mond ruikt vanwege slechte ademZon 50 tot 60% van de volwassenen heeft wel eens een slechte adem vanwege stinkende zwavelgassen in de mond. Als je het…
8 manieren om stinkende adem te verhelpenJe kent het wel mensen met een stinkende adem of misschien heb je zelf wel een stinkende adem. Dit is heel vervelend wan…
Halitose (slechte adem) volgens hoogleraar Edwin WinkelHalitose (slechte adem) volgens hoogleraar Edwin WinkelHoogleraar tandheelkunde Edwin Winkel wil het taboe op slechte adem (halitose) doorbreken. Volgens hem is het behandelen…
Hoe krijg en houd je een frisse adem?De meeste mensen willen graag de hele dag door een frisse adem. Toch heeft ook bijna iedereen wel eens last van een slec…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Syda Productions/Shutterstock.com
  • http://bijlsma.praktijkinfo.nl
  • http://www.ivorenkruis.nl
  • http://www.rug.nl
  • Mace, Goodman, Centerwall, et al: The child with an unusual odor. Clinical Pediatrics 15:57-62, 1976.
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/Mallivan
  • Afbeelding bron 2: Solar22/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 3: Jarmoluk, Pixabay
  • Afbeelding bron 4: Istock.com/PuwanaiSomwan

Reageer op het artikel "Halitose (slechte adem): symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Mark, 19-06-2013 12:53 #1
Beste,

Al jaren, ja jaren met een probleem zit en ik durf er met niemand over praten. Ik heb namelijk last van een witte aanslag op mijn tong terwijl ik elke avond mijn tong schraap en tanden poets. Ik denk van mezelf dat ik een slechte adem heb omdat als ik met mijn pols over mijn tong wrijf en dan laat opdrogen, het onfris ruikt. maar in mijn omgeving heeft me er nog niemand op gewezen. Ik weet nu niet of dat wit op mijn tong een schimmel is of dat het bacteriën zijn.

Ik ben hopeloos opzoek naar iets wat me voorgoed kan verlossen van de witte aanslag op mijn tong, want ik durf met weinig mensen te praten en mijn zelfvertrouwen lijdt eronder. Ik heb enkel eens verteld tegen mijn tandarts dat ik soms een witte tong heb en die zei dan gwn dat ik mijn tong moest schrapen met een tongschraper, maar dat is nogal kort door de bocht vind ik en het helpt bij mij niet.

Hopend op een reactie. Ik zou u eeuwig dankbaar zijn.

(P.S. ik heb al verschillende mondspoelingen gebruikt zoals Halita, maar de witte aanslag komt steeds terug.)

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 10-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Mondaandoeningen
Bronnen en referenties: 9
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!