InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Gestoken door een rog, koraalduivel, schorpioen- of steenvis

Gestoken door een rog, koraalduivel, schorpioen- of steenvis

Roggen, koraalduivels, schorpioenvissen en steenvissen zijn giftige dieren die in de zee leven. De giffen van deze dieren doen pijn, maar slechts van enkele soorten is het gif echt gevaarlijk. Steenvissen kunnen dodelijk zijn, pijlstaartroggen ook als ze op de verkeerde plek steken. Maar zelfs als de meeste steken niet dodelijk zijn, doen ze nog steeds heel veel pijn. Door de plek in warm water te houden kan de pijn worden beperkt. Daarna moeten de resten van stekels worden verwijderd en de wond worden behandeld. Medische hulp is bij al deze steken zeker aan te raden, maar bij steenvissen van levensbelang.
Roggen zijn goed herkenbaar, maar verstoppen zich vaak in het zand / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Roggen zijn goed herkenbaar, maar verstoppen zich vaak in het zand / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Roggen

Roggen zijn platte vissen die doorgaans ongevaarlijk zijn. Pijlstaartroggen hebben een giftige stekel op hun staart. Deze dieren bijten niet, maar steken. De steek kan erg pijnlijk zijn, meestal is de steek in de voet als iemand op het dier gaat staan. Dit levert een opzwelling van de voet en mogelijke zwelling op, maar is niet gevaarlijk. De steek van een pijlstaartrog kan dodelijk. Hiervan zijn drie gevallen bekend, de bekendste Steve Irwin, ‘the crocodile hunter’. In dit geval ging het om een steek in de hartstreek.
Roggen zijn niet agressief en staan zelfs niet bekend als actieve verdedigers. De dieren zwemmen bij voorkeur weg. Hebben ze deze kans niet meer, dan zullen ze steken.
Koraalduivels zijn mooie vissen, maar kunnen pijnlijk steken / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Koraalduivels zijn mooie vissen, maar kunnen pijnlijk steken / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Koraalduivels en Schorpioenvissen

Koraalduivers en schorpioenvissen behoren tot dezelfde familie en er is geen consensus over welke soorten tot welke groep behoren. Daarom worden ze hier samen besproken. De vissen zien er doorgaans kleurrijk uit met lange vinnen en stekels. Deze stekels zijn giftig, maar niet dodelijk voor mensen. Als een koraalduivel of schorpioenvis zich bedreigd voelt, richt hij zich naar de aanvaller, onderste boven. Dit zorgt dat de stekels naar de aanvaller gedraaid zijn. Steken kunnen zeer pijnlijk zijn.
Steenvissen hebben een goede schutkleur, je kunt erop staan voor je het door hebt / Bron: Xocolatl, Wikimedia Commons (Publiek domein)Steenvissen hebben een goede schutkleur, je kunt erop staan voor je het door hebt / Bron: Xocolatl, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Steenvissen

De steenvis valt onder de schorpioenvissen, maar is een speciaal geval. Dit is een soort met gif dat dodelijk kan zijn voor mensen. De steenvis komt in grote delen van de wereld voor en kan tot een halve meter worden. Ze verstoppen zich tussen de rotsen, en zien er zelf ook uit als een steen. De rifsteenvis is de meest giftige vis in de wereld. De stekels kunnen door schoenzolen heen dringen. Omdat de dieren zo goed als onzichtbaar zijn tussen de stenen, zijn steenvissen gevaarlijk.

Wat hebben deze dieren gemeen?

De bovengenoemde vissen hebben allemaal giftige stekels. De giffen lijken op elkaar, zowel in de symptomen als in de behandeling. Geen van deze dieren is agressief, maar toch komen steken voor.

Symptomen

De symptomen van steken van deze dieren bestaan onder andere uit:
  • Pijn (dit treedt meteen na de steek op)
  • Open wond
  • Misselijkheid
  • Kotsen
  • Schok
  • Zwelling
  • Ineenzakken (zeldzaam)

Behandeling van steken

Bij deze steken is eerste hulp belangrijk. Goede eerste hulp kan meer opleveren dan een dokter later. Houd de wond eerst in heet water (43 – 45 C), en houd hem daar voor 30 tot 90 minuten. Als de pijn terugkomt, herhaal je dit. Verwijder vervolgens alle zichtbare delen van de steker en maak de wond goed schoon met (bij voorkeur stromend) water. Hierna moet de wond worden schoongemaakt en verbonden. Deze behandeling wordt voor veel steken ook door dokters toegepast, omdat speciale behandelingen niet beschikbaar zijn.
Houd de plek de volgende paar dagen nog in de gaten. Als de roodheid zich verspreid, er een kloppende pijn optreed of koorts dan is er kans op een infectie en heb je antibiotica nodig.

Let op: De eerste hulp kan heel veel pijn en problemen later schelen, maar is geen vervanging voor medische hulp. Neem contact op met een lokale dokter, misschien is er antigif beschikbaar. Bij het vermoeden dat een beet door een steenvis komt, is medische hulp zeker nodig.
© 2013 - 2019 Info_lisa, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
De giftige steenvisDe giftige steenvisDe steenvis is een giftige vis. Het zal je misschien verbazen maar de steenvis is zelfs de giftigste vis ter wereld. De…
Een wespensteek/bijensteek, wat nu? Snel behandelen!Wespensteken en bijensteken kunnen een pijnlijke steek achterlaten. Vooral in de zomer, wanneer u lekker naar buiten gaa…
Thermolabiel gifThermolabiel gifSteek-en beetwonden komen vooral in de zomer veel voor door insecten, maar ook tijdens het duiken door vissen. Het gif v…
Giftig en genezendGiftig en genezendSommige dieren kunnen dodelijk giftig zijn. Zij gebruiken dit wapen om te kunnen overleven. Voor de mens kan dit gif lev…
Voorkomen en behandelen van zee-egel stekenVoorkomen en behandelen van zee-egel stekenZee-egel steken zijn pijnlijk en in sommige gevallen zelfs gevaarlijk. Gelukkig zijn de steken goed te voorkomen. Zee-eg…
Bronnen en referenties
  • Wikipedia.org, geraadpleegd op 30 augustus 2012
  • Earthillustrated.com, geraadpleegd op 30 augustus 2012
  • Duiken.nl, geraadpleegd op 30 augustus 2012
  • Gezond-lichaam.com, geraadpleegd op 30 augustus 2012
  • Afbeelding bron 1: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
  • Afbeelding bron 2: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
  • Afbeelding bron 3: Xocolatl, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Gestoken door een rog, koraalduivel, schorpioen- of steenvis"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Hans van Wijk, 05-02-2017 20:07 #1
Een vraag: ik ben op 4 Februari op ARUBA, Fishermen's Huts bij het surfen in het water gevallen, dicht bij de kust en werd door iets gestoken. In eerste instantie dacht ik aan een spijker, die heel diep in mijn voet stak, maar, achteraf bleken het 3 hele kleine wondjes te zijn. Het deed erge pijn en de voet zette snel op. Naar de EHBO gegaan, de arts heeft 1 wond schoon gemaakt, andere 2 kwam vocht uit, niet te zien of het pus was of gewoon wondvocht. Arts heeft antibioticum: Augmentin voor geschreven, Kuur van 7 dagen. Na 36 uur is de voet nog erg dik en iets warm, pijn duurde maar ongeveer 5 uur. Ik kan er wel wat mee lopen, maar niet ver. Morgen voor controle naar huisarts.

Heeft het zin, om azijnswachtels aan te brengen? Wat kan ik zelf nog doen?
En welk dier zou het geweest kunnen zijn. De insteken zijn aan de zijkant van de voetzool in een lijn op gelijke afstand.
Ik zie graag Uw reactie tegemoet.
Met vriendelijke groet
Hans van Wijk

Infoteur: Info_lisa
Gepubliceerd: 31-07-2013
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 7
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!