recensie

Kleurplaten dementerende ouderen op maat ontworpen

Kleurplaten dementerende ouderen op maat ontworpen Kleurplaten speciaal getekend voor ouderen met dementie zijn inmiddels gewoon te koop! Het vraagt wel maatwerk, kennis en begrip om voor cliënten met dementie t.g.v. bijvoorbeeld Alzheimer materiaal te ontwerpen. Een kleurboek kopen voor uw moeder die aan Alzheimer lijdt lijkt misschien heel simpel. Maar heel lang was het dat niet: het werd of een te 'kinderlijk' kleurboek van de HEMA, want het was eigenlijk voor kinderen. Of een (duur) kleurboek voor volwassenen: online te bestellen in het buitenland. Volwassen illustraties, die dan weer te gedetailleerd waren en vaak ook nog niet herkenbaar. Gerda Hiemstra ontwierp kleurplaten op maat, toen zij in een artikel over kleuren met mensen die dementeren las dat op echt speciaal op maat gemaakte kleurplaten voor deze doelgroep ontbraken!

Kleurplaten of kleurboeken voor ouderen met dementie

Terecht heeft de ontwerpster van kleurplaten voor patiënten met dementie een aantal criteria gebruikt om zo maatwerk te kunnen leveren. De criteria zijn de volgende:
  1. herkenbaarheid
  2. eenvoud, zonder dat de kleurplaten kinderachtig worden
  3. duidelijke lijnen/contouren
  4. niet te veel details in de tekeningen
  5. goed te onderscheiden kleurvlakken
  6. geen in elkaar overlopende vlakken

Het moet niet eenvoudig geweest zijn om een map met maar liefst veertig kleurplaten voor ouderen met dementie te ontwerpen en al deze criteria te hanteren. Toch is Hiemstra daarin geslaagd. Kleuren met mensen met bijvoorbeeld Alzheimer of Fronto-temporale dementie vereist een deskundige, goed doordachte aanpak.

Herkenbaarheid voor patiënten met Alzheimer van afbeeldingen op de kleurplaten

Waarom is herkenbaarheid belangrijk voor ouderen met een vorm van dementie? Even los van welke ziekte er ten grondslag ligt aan het dementeringsproces. De herkenbaarheid maakt het kleuren eenvoudiger. Als iemand weet wat hij aan het kleuren is, wordt het kleuren gemakkelijker. Dan weet iemand welk onderdeel hij / zij aan het kleuren is, bijvoorbeeld de strik in het haar van een jong meisje. Ook wordt het kiezen van een kleur gemakkelijker: de bloemblaadjes 'moeten' groen.

Herkenbaarheid maakt reminiscentie mogelijk

Als een oudere (met of zonder dementie) weet wat hij aan het inkleuren is, dan kan hij na het kleuren van de afbeeldingen op de kleurplaat, in gesprek gaan met zijn familie, vrienden, vrijwilligers of welzijnsmedewerkers of bijvoorbeeld met iemand van de dagbesteding, over het onderwerp van de tekening. De oudere vrouw met dementie kan vertellen of zij vroeger zelf lang haar had en hoe lang dat haar dan was. Of zij wel eens naar de kapper ging of dat haar moeder haar haren knipte. Of zij strikken in het haar droeg en of op Koninginnedag die strikken oranje waren. Of zij zelf haar haren borstelde of dat bijvoorbeeld een oudere zus haar daarbij hielp. Hoe pijnlijk het kon zijn, die klitten in hun lange haar, die er iedere morgen weer uit gekamd werden.

Herkenbare afbeeldingen in kleurboek: ook voor mannen

Gelukkig dacht Hiemstra eraan ook een aantal kleurplaten te ontwerpen voor de heren in het verpleeghuis of thuis. Mannenonderwerpen zoals oude auto's en gereedschap. De heren in een zorgcentrum of op de dagbesteding willen van oudsher nog wel eens het onderspit delven omdat ze numeriek in de minderheid zijn. Dus dat een aantal kleurplaten herkenbaar zijn voor mannen is een pre van deze serie kleurplaten.

Thema's van de kleurplaten

Gerda Hiemstra heeft in haar kleurplaten de volgende thema's gebruikt:
  • bloemen
  • lente
  • winter
  • kinderen
  • poëziealbum
  • borduren
  • landschap
  • oud gereedschap
  • bakker
  • dieren
  • boerderij
  • oude auto's

Inspiratie voor de kleurplaten

De ontwerpster heeft zich laten inspireren bij het ontwerpen en ontwikkelen van de kleurplaten door illustraties van vroeger: uit schoolboekjes, borduurpatronen en poëzieplaatjes. Dat zal zeker de herkenning door ouderen ondersteunen.

Kwaliteit van de te kleuren platen

De kwaliteit van de ontwerpen wisselt een beetje. Een paar voorbeelden:

Het meisje met de strik

De kleurplaat van een meisje met strik en met een bloemenketting om haar hals, zal de oudere dames zeker vertederen. Deze kleurplaat heeft (deels) een roze achtergrond waardoor er een vriendelijke sfeer wordt opgeroepen. Sommige dames herkennen misschien zichzelf wel of hun zusje of hun beste vriendin. En wie weet vlochten zij zelf ooit een ketting van madeliefjes!

Oude auto's

De oude auto voor de heren, verdient m.i. nog wel enige verbetering. Zo is de onderkant van de auto niet te onderscheiden van de weg of straat waar hij op rijdt. Zelf ben ik niet zo'n kenner van 'old mobiles', maar ik denk dat dit een DAF is. Deze kleurplaat heeft wat gebrek aan sfeer: behalve een auto op een weg, zijn er geen details die een sfeer weerspiegelen of inspireren tot een gesprek. Ook technisch gezien, kan de uitvoering nog wel iets verbeterd worden.

Bloemen

Er is een kleurplaat in deze serie voor dementerende ouderen, die gebaseerd is op een borduurpatroon. Tegelijkertijd doet het ronde, regelmatige ontwerp een beetje denken aan in te kleuren mandala's. De duidelijke zwart-wit contrasten maken deze kleurplaat tot een visueel heldere tekening. Belangrijk voor ouderen van wie er velen een bril dragen en minder goed zien.

Lente-kleurplaat

Populair zal deze illustratie zeker zijn onder de ouderen: een kip met kuikentjes, die rondscharrelen te midden van tulpen en nog een enkel open gebroken ei. Lente, jonge bekende dieren, een onderwerp dat het zeker goed zal doen.

Zonnebloem

De in te kleuren zonnebloem doet nogal gestileerd aan. Misschien is door de op zich goede vereenvoudiging van de afbeelding van de zo populaire zonnebloem, de bloem wat te abstract weergegeven. Mogelijk dat niet iedere oudere die aan bijvoorbeeld Alzheimer of Fronto-temporale dementie lijdt, in deze bloem nog de hen op zich vertrouwde zonnebloem herkent.

Conclusie over de kleurplaten en kleurboeken van Hiemstra

De serie kleurplaten zijn zeker heel verdienstelijk. Gerda Hiemstra is waarschijnlijk de eerste in Nederland die zich heeft gewaagd aan een serie van veertig kleurplaten op maat ontworpen voor ouderen met dementie. Zij is daarmee een echte pionier. Aan veel noodzakelijke aspecten is gedacht. Thematisch zowel als technisch. De platen zijn afgedrukt op stevig papier. Ze mogen gekopieerd worden voor het feitelijke gebruik. Dat maakt dat de serie kleurplaten (40 stuks voor 35,--) toch betaalbaar is. De kleurplaten zijn uitgetest door mensen uit de doelgroep!

Lees verder

© 2014 - 2021 Ambassadrice, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Het enige echte kleurboek voor volwassenenRazend populair zijn ze, de kleurboeken voor volwassenen. Vooral de serie 'Het enige echte kleurboek voor volwassenen' i…
Kleurboeken voor volwassenenHet kleuren van kleurplaten wordt vaak gezien als iets dat alleen voor kinderen is. Toch is dat niet helemaal het geval!…
Mandala kleurplaten inkleuren, een reis naar binnenMandala kleurplaten inkleuren, een reis naar binnenMandala kleurplaten zijn het helemaal. We hebben allemaal wel eens gehoord van Mandala's. De een borduurt een Mandala de…
Werk met dementerenden in gezondheidszorg: maatwerk! Waarom?Werk met dementerenden in gezondheidszorg: maatwerk! Waarom?Mensen met dementie hebben behoefte aan maatwerk van medewerkers in de gezondheidszorg. Waarom? Ieder mens heeft een and…

Kom jij ook slaap tekort? over slaaptekort bij jongerenKom jij ook slaap tekort? over slaaptekort bij jongerenVeel jongeren gaan in het uur voordat ze gaan slapen nog sms'en, whats appen en andere dingen die met de mobiele telefoo…
Liefde, werk, strijd, spel  vier basishoudingen en omdenkenLiefde, werk, strijd, spel vier basishoudingen en omdenkenWe benaderen de wereld op verschillende momenten op verschillende manieren. Er zijn vier basishoudingen in te ontdekken…
Bronnen en referenties
  • Kleurplaten bestellen voor ouderen met dementie: www.gerdahiemstra.nl
Reactie

Monique Bierens, 11-11-2020
Voor een 80-jarige dementerende Man ben ik op zoek naar een kleurboek of platen zoals Mevr. Gerda Hiemstra die heeft ontworpen. Ze zijn met veel Liefde ontworpen. Deze - door Mevr. Gerda Hiemstra ontworpen reeks - lijkt me dan ook zeer geschikt voor deze Man!
Ik heb nog een paar vragen:
1. Zijn de platen los te koop of zijn ze gebonden in een boek?
(Specifieke Meisjesprenten hebben niet zijn voorkeur, vermoed ik)
2. Hoe is de dikte van het papier & staat op elke bladzijde een prent afgebeeld?
(Dus een blanco achterkant)
3. Waar zijn de kleurplaten te koop?

Hopend op een spoedige reactie, groet ik U; Monique Bierens Reactie infoteur, 12-11-2020
Beste Monique,

Je kunt het best even kijken op de website www.dementie-winkel.nl.
De kleurplaten zijn daar te koop en je vindt daar ook details.

Veel succes. Ik hoop dat het aanslaat!

Desirée van Keulen

Ambassadrice (132 artikelen)
Laatste update: 14-05-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 1
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Artikelen met het label 'Recensies' bevatten naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in de vorm van een beoordeling.
Schrijf mee!