Verschil tussen bekwaam en bevoegd in de gezondheidszorg

Verschil tussen bekwaam en bevoegd in de gezondheidszorg In de gezondheidszorg heb je te maken met een aantal voorbehouden handelingen. Hiervoor is het vereist dat je bevoegd en bekwaam bent. Een verpleegkundige is bevoegd om te injecteren. Betekent dat deze dan ook bekwaam is? Wat is het verschil tussen deze twee termen en wat hebben ze met elkaar te maken.

Waarvoor moet je bevoegd en bekwaam zijn?

Bij een aantal voorbehouden handelingen geldt dat je bevoegd en bekwaam moet zijn om deze te mogen uitvoeren. Voorbeelden van voorbehouden handelingen zijn injecteren en katheteriseren. Deze handelingen zijn risicovol en mogen alleen worden uitgevoerd door een zogenaamd zelfstandige bevoegde, in veel gevallen is dit een arts. Een arts kan een ander, een niet zelfstandig bevoegde de opdracht geven om deze risicovolle handeling uit te voeren. Dit is bijvoorbeeld een verpleegkundige.

Bevoegd

Bevoegd voor een voorbehouden handeling ben je als je daarvoor de vereiste papieren hebt. Dit betekent dat je een relevant diploma hebt gehaald of bijscholing hebt gevolgd om de betreffende handeling uit te kunnen voeren. Met het hebben van een diploma, of het volgen van bijscholing heb je voldoende theoretische kennis om de handeling uit te voeren. Je weet wat de handeling inhoud, wat de risico's zijn en wat je moet doen bij eventuele incidenten.

Bekwaam

Als je bekwaam bent voor een bepaalde handeling betekent dit dat je de hiervoor vereiste papieren hebt en dat je de handeling beheerst. Bekwaam betekent dat je de juiste vaardigheden beheerst om de handeling uit te voeren. Je voert de handeling regelmatig uit, hebt inzicht in de effecten van de handeling en kennis van de anatomie en fysiologie van het menselijk lichaam. Bovendien heb je je verdiept in de persoon waarbij je de voorbehouden handeling gaat uitvoeren.
Heb je langer dan 5 jaar een handeling niet meer verricht dan ben je niet meer bekwaam. Je zult je dan onder begeleiding eerst weer de handeling eigen moeten maken. Heb je dit gedaan dan ben je weer bekwaam. Behalve de theoretische kennis moet je dus ook de praktische vaardigheden bezitten en behouden om de handeling uit te mogen voeren.

Verschillen tussen bevoegd en bekwaam

  • Als je bevoegd bent ben je nog niet bekwaam
  • Bevoegd zijn voor een handeling is helder en concreet. Je hebt aantoonbaar de juiste papieren
  • Bekwaam zijn is minder concreet. Je moet voor jezelf bepalen of je de handeling wel of niet kan uitvoeren. Ook kan een zelfstandig bevoegde bepalen of jij bekwaam bent om de handeling uit te voeren.

De wet BIG

De wet BIG (Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg) bepaalt dat je elke 5 jaar opnieuw moet worden geregistreerd. Dit is van belang voor je bevoegdheid. Ben je niet (meer) geregistreerd dan ben je ook niet meer bevoegd.
Je kunt weer bevoegd worden door je te laten (her)registeren, door een certificaat te halen of door bijscholing te volgen. De exacte en actuele vereisten zijn terug te vinden op de pagina van de rijksoverheid inzake de wet BIG.

Uitzonderingen

Bovenstaande uitleg is alleen van toepassing in de professionele zorg. Heb jij in je privésituatie te maken met bijvoorbeeld het toedienen van insuline dan hoef je daar niet bevoegd voor te zijn. In dat geval is het wel belangrijk dat je bekwaam bent om de handeling uit te voeren. Degene die jou de insuline voorschrijft zorgt dat je voldoende vaardigheden aangeleerd krijgt om de handeling uit te voeren. Dit kan bijvoorbeeld door middel van het volgen van een cursus of het krijgen van een praktijkles.
© 2014 - 2020 Infoly, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
De Wet BIG en het BIG-registerDe Wet BIG en het BIG-registerEr zijn in Nederland tal van hulpverleners op medisch en paramedisch gebied actief. Het is voor patiënten en consumenten…
Rechtvaardigingsgronden bij onrechtmatige daadIndien er sprake is van een onrechtmatige daad op grond van 6:162 lid 2 zijn er nog een aantal rechtvaardigingsgronden d…
Bestuursrechter versus burgerlijke rechterBestuursrechter versus burgerlijke rechterDe bevoegdheid van de algemene bestuursrechter is in principe afhankelijk van een besluit (of daarmee gelijkgestelde han…
Maagsonde inbrengen (protocol)Het doel van een maagsonde inbrengen is het tot stand komen van een kunstmatige verbinding met de maag om voeding en voc…

Winter? Bescherm je huid!Winter? Bescherm je huid!Onze huid krijgt het tijdens de wintermaanden zwaar te verduren. In tegenstelling tot de meeste diersoorten, beschikken…
Angstaanvalsymptomen en paniek voorkomenAngstaanvalsymptomen en paniek voorkomenAls je een paniekaanval hebt kan je last hebben van doodsangst, trillen, droge mond, zweten, misselijk, duizeligheid. Pa…

Reageer op het artikel "Verschil tussen bekwaam en bevoegd in de gezondheidszorg"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Bart van de Ven, 25-05-2020 19:57 #1
Geachte,
Ben ik correct als ik zeg dat de regel bekwaam maakt bevoegd gebaseerd is op Europese wetgeving?
Ik ben gevestigd in België en zou willen weten of dit ook hier geldt.
Met vriendelijke groet,
Bart van de Ven

Infoteur: Infoly
Gepubliceerd: 19-11-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!