InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Zonkracht en vitamine D

Zonkracht en vitamine D

Zonkracht en vitamine D Het is algemeen bekend dat teveel zon op je huid ongezond is, maar toch heeft ons lichaam zonlicht nodig. Zonlicht is namelijk goed voor de aanmaak van vitamine D. Ons lichaam kan niet zonder deze vitamine. Als er een tekort is, voelen we ons onder andere chronisch moe. Daarnaast kan het ook gewoon lekker zijn om van het zonnetje te genieten. Als de zon schijnt zijn mensen veel vrolijker. Maar pas wel op. Teveel zon op je huid is weer niet goed. Je loopt dan immers juist weer kans op huidkanker.

Inhoud


Zonkracht

Niet ieder mens kan even lang in de zon. Dit heeft te maken met ons huidtype. Iemand met een lichte huid verbrandt sneller dan iemand met een getinte huid. Vaak weet zo iemand wel hoelang hij/zij in de zon kan, zonder dat hij/zij verbrandt. Het is sowieso wel erg verstandig om je met een zonnebrandcrème met een goede factor in te smeren. Op dagen dat de zonkracht laag is, kun je langer onbedekt buiten zijn. Maar wat is zonkracht eigenlijk?

Zonkracht is een aanduiding voor de hoeveelheid UV (ultraviolette straling) in het zonlicht dat uiteindelijk op de aarde terechtkomt.

Wanneer is zonkracht het sterkst

Je zou verwachten dat de zonkracht sterker is op dagen dat het warm is, dan op dagen dat het minder warm is. Dat is dus niet waar. Warmte heeft namelijk geen invloed. Wat wel van invloed is, is de hoogte van de zon. Hoe hoger de zon staat, hoe meer UV-zonlicht. Maar dit hangt dan ook weer af van de hoeveelheid wolken die er zijn, hoeveel stof of vocht er in de dampkring aanwezig is en niet te vergeten de hoeveelheid ozon. Ozon beschermt de aarde namelijk tegen UV-licht.

Zonkracht-index

Iedere dag kan de kracht van de zon weer anders zijn. Het is dus wel verstandig om dit in de gaten te houden als je van het zonnetje wilt genieten. Bij een lage zonkracht kun je langer in de zon, maar bij welke zonkracht moet je erg oppassen?

Sterkte zonkrachtOmschrijving zonkrachtSnelheid roodkleuring huid in minutenSnelheid verbranden huidMaximale zonduur
1-2bijna geen zonkracht100 - 50 minuten 60 minuten
3-4zwakke zonkracht35 - 25 minuten 30 minuten
5-6matige zonkracht25 - 15 minutengemakkelijk20 minuten
7-8sterke zonkracht15 - 10 minutensnel15 minuten
9-10zeer sterke zonkrachtminden dan 10 minutenzeer snel10 minuten

Je kunt hiervoor ook NOS Teletekst pagina 708 raadplegen.

Wanneer beter niet zonnen

Er wordt geadviseerd om op de momenten dat de zon het hoogst aan de hemel staat, de zon te vermijden. Dit is natuurlijk niet altijd mogelijk. Mensen die buiten werken kunnen hier natuurlijk niet aan ontkomen. Het is dan verstandig om je goed in te smeren en het liefst je huid te bedekken. Als het heel erg warm is, is het niet altijd even prettig om tijdens je werkzaamheden je huid te bedekken. Het liefst heb je dan iets luchtigs aan of in het geval van bijvoorbeeld stratenmakers, helemaal geen bovenkleding aan.

Wanneer staat de zon hoog aan de hemel

De zon staat tussen 12.00 uur en 15.00 uur het hoogst aan de hemel. Het is dus beter om dan niet, of in ieder geval niet onbeschermd van de zon te genieten. Maar het vreemde is dat je lichaam juist tijdens deze periode meer vitamine D aanmaakt. Wat is nu verstandig? Volgens het KWF kun je dan het beste het volgende doen: zorg ervoor dat je vroeg in de middag even van de zon geniet, maar niet langer dan 30 minuten. Tussen de 15 en 30 minuten is al voldoende. Je hoeft niet eens volledig in de zon te gaan liggen. Alleen je onderarmen, handen en hoofd gedurende die tijd aan de zon blootstellen is in de zomer al voldoende om vitamine D aan te maken.

Vitamine D

Vitamine D is onmisbaar in ons lichaam. Onder invloed van zon wordt dit in ons lichaam (in de huid) aangemaakt. Mensen die weinig tot niet buiten komen, maken dus ook minder vitamine D aan. Dit is ook het geval bij mensen die een donker of getinte huidskleur hebben. Een tekort aan vitamine D kan veel lichamelijke problemen tot gevolg hebben. Vitamine D is van belang voor:
  • sterke tanden en botten
  • beperkt de kans op botontkalking (osteoporose) op latere leeftijd
  • onze weerstand
  • een goede spierfunctie en een goed evenwichtsgevoel

Klachten door tekort aan vitamine D

Er kunnen verschillende klachten ontstaan door een tekort aan vitamine D. Deze klachten kunnen bestaan uit:
  • vermoeidheid
  • lusteloosheid
  • depressies
  • angstaanvallen
  • chronische vermoeidheid
  • spierpijn
  • pijn in gewrichten
  • kramp en/of zwakte in spieren
  • door een langdurig tekort kunnen hartproblemen, zoals hartkloppingen ontstaan
  • hoge bloeddruk
  • slaapproblemen
  • migraine
  • problemen met het geheugen

Ziektes die waarschijnlijk door een vitamine D-tekort kunnen ontstaan

Er zijn een aantal ziektes die vermoedelijk door een vitamine D-tekort kunnen ontstaan. Deze ziektes zijn:
  • chronische vermoeidheidssyndroom (CVS)
  • fibromyalgie
  • MS
  • diabetes mellitus type 1 en 2
  • PCOS

Waarin zit vitamine D

Niet alleen de zon levert ons vitamine D. Vitamine D zit namelijk ook in dierlijke producten, weliswaar in zeer beperkte mate. In vis, en dan met name de vette vissoorten, zit iets meer vitamine D. Hiervoor kun je het beste de volgende soorten vis eten:
  • zalm
  • paling
  • makreel

Vitamine D wordt ook toegevoegd aan halvarine, margarine en braad- en bakproducten.

Wie heeft extra vitamine D nodig

Niet iedereen heeft extra vitamine D nodig, al hoor je wel steeds meer mensen met een vitamine-D tekort. Voor een aantal doelgroepen is het verstandig om extra vitamine-D te slikken.

DoelgroepLeeftijdWelke personenHoeveelheid in microgram
baby's 0 tot 1 jaaralle baby's10 mcg
jonge kinderen1 t/m 3 jaaralle jonge kinderen10 mcg
kinderen4 t/m 18 jaarkinderen die weinig buitenkomen en/of een donkere/getinte huid hebben10 mcg
zwangeren alle zwangere vrouwen10 mcg
vrouwen19 t/m 49 jaarvrouwen die weinig buitenkomen en/of een donkere/getinte huid hebben10 mcg
50 t/m 69 jaaralle vrouwen10 mcg
70 jaar en ouderalle vrouwen20 mcg
mannen19 t/m 69 jaar mannen die weinig buitenkomen en/of een donkere/getinte huid hebben10 mcg
70 jaar en ouderalle mannen20 mcg

Huidkanker door zon

Ondanks dat zonlicht voor ons goed kan zijn, is een teveel aan zon op je huid weer niet goed. Hierdoor kan er namelijk huidkanker ontstaan. Deze vorm van kanker is de meest voorkomende vorm in Nederland. Ieder jaar krijgen rond de 15.000 mensen de diagnose huidkanker. Het maakt niet uit wie het krijgt, dit komt zowel bij mannen als bij vrouwen voor.

Wanneer krijg je huidkanker

Huidkanker krijg je als je te lang aan zon of UV-licht bent blootgesteld. Denk maar eens aan al die mensen die de hele dag door in bijvoorbeeld de Spaanse zon liggen te bakken. Maar ook veelvuldig gebruik maken van een zonnebank kan huidkanker tot gevolg hebben.

Vormen huidkanker

Er zijn drie vormen van huidkanker.
  • melanoom
  • plaveiselcelcarcinoom
  • basaalcelcarcinoom

Melanoom

Melanoom is de kwaadaardigste vorm van huidkanker. Dit ontstaat door verbranding door de zon, waarbij je onregelmatig en acuut in contact komt met UV-straling. Deze vorm van kanker begint in de pigmentcellen van de opperhuid en is de kans op overleving na vijf jaar 87%. In 2013 stierven 821 mensen aan deze vorm van huidkanker.

Plaveiselcelcarcinoom

Plaveiselcelcarcinoom is de twee na kwaadaardigste vorm van huidkanker. Dit ontstaat doordat men lang in aanraking met UV-licht komt. Het begint in de opperhuid, maar zaait niet uit. De kans op overleving na 5 jaar is 94%.

Basaalcelcarcinoom

De minst agressieve vorm van huidkanker is basaalcelcarcinoom. Dit ontstaat net zoals een melanoom door verbranding door de zon, waarbij je onregelmatig en acuut in contact komt met UV-straling. Deze vorm van kanker begint in de basaalcellen van de opperhuid en de kans op overleving na 5 jaar is 100% (gegevens van de KWF).

Tips om toch van de zon te genieten

Niemand zit op huidkanker te wachten, maar toch is het lekker om af en toe even van de zon te genieten. Om toch veilig te kunnen zonnen zijn de volgende tips wellicht handig:
  • wen langzaam aan de zon op je huid
  • smeer je regelmatig en goed in met een hoge factor zonnebrandcrème
  • draag beschermende kleding
  • ga niet tussen 12.00 uur en 15.00 uur liggen zonnen
  • hou de zonkracht in de gaten
© 2016 - 2019 Ottergraafjes, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Welke factor zonnebrandcreme moet ik gebruiken?Welke factor zonnebrandcreme moet ik gebruiken?Verbrand! Even genieten van de zon kan resulteren in een pijnlijke verbrande huid. Zonnebrandcrèmes kunnen dit voorkomen…
Zonlicht heeft zowel positieve als negatieve invloedZonlicht heeft zowel positieve als negatieve invloedWanneer we het hebben over zonnebaden, denk we al snel aan zonnebrandcrème smeren, verbranden voorkomen en de mogelijkhe…
Hoe lang mag je kind in de zon? UVSunSense Polsband weet hetHoe lang mag je kind in de zon? UVSunSense Polsband weet hetDe zomer is voor kinderen een groot avontuur. Veel buitenspelen en bezoekjes aan strand en zwembad mogen niet ontbreken.…
De zon, zonnebrand en (jonge) kinderenDe zon, zonnebrand en (jonge) kinderenHet is belangrijk om kinderen van jongs af aan te beschermen tegen de zon. Ongeveer 90 procent van de huidkankergevallen…
Zonnesterkte, zonkracht of UV-indexZonnesterkte, zonkracht of UV-indexUv-straling in het zonlicht is schadelijk voor de huid. Huidkanker kan ontstaan door Uv-straling. De Uv-straling neemt i…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: ©ottergraafjes
  • https://www.salusi.nl/zon-gezond-voordelen-zonlicht/
  • http://www.knmi.nl/nederland-nu/weer/waarschuwingen-en-verwachtingen/zonkracht
  • http://teletekst-data.nos.nl/webplus?p=708-1
  • https://www.kwf.nl
  • http://www.vitamine-info.nl/nieuwsartikel/article/wat-doet-vitamine-d-126/#.VxuaTFmabIU
  • https://www.thuisarts.nl/vitamine-d
  • http://www.vitamine-info.nl/nieuwsartikel/article/vitamine-d-en-dementie-315/#.Vxu0nFmabIU
  • http://www.fibromyalgie.nl/?content=31&id=19
  • https://www.bulletproofexec.com/bulletproof-your-sleep-with-vitamin-d/

Reageer op het artikel "Zonkracht en vitamine D"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Ottergraafjes
Laatste update: 14-11-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!