Sulfonamiden: Antibiotica voor infecties en darmziekten

Sulfonamiden: Antibiotica voor infecties en darmziekten Sulfonamiden (sulfamedicijnen) zijn een groep door de mens gemaakte (synthetische) geneesmiddelen die de chemische sulfonamidengroep bevatten. Sulfonamide antimicrobiële middelen zijn bacteriostatisch (remmen de reproductie van de bacteriën maar doden ze niet noodzakelijk). Ze werken door de synthese (aanmaak) van foliumzuur in bacteriën te verstoren, wat essentieel is voor nucleïnezuurvorming en uiteindelijk DNA en RNA. Mensen krijgen foliumzuur uit hun voeding, maar bacteriën moeten dit synthetiseren. Sulfonamiden kunnen worden gecombineerd met trimethoprim en/of pyrimethamine om ze bactericide te maken (bacteriën doden), omdat deze middelen werken op een ander enzym in de foliumzuursyntheseroute. Bijwerkingen aan onder andere de huid en het bloed komen af en toe voor.

Indicatie van sulfonamiden

Infecties

Sulfamethoxazol gebruikt de arts voornamelijk in combinatie met trimethoprim (als Cotrimoxazol). Het gebruik ervan is nu grotendeels beperkt tot de behandeling en preventie van een Pneumocystis jiroveci (voorheen P. carinii)-infectie (longinfectie veroorzaakt door een schimmel) en listeriose in ontwikkelde landen. Het soort antibioticum wordt nog wel steeds op grote schaal gebruikt in ontwikkelingslanden. Een sulfonamide met pyrimethamine is bijvoorbeeld nuttig bij de behandeling en onderdrukking van malaria veroorzaakt door chloroquine-resistente stammen van Plasmodium falciparum. Een sulfonamide is voorts een bruikbaar alternatief voor een tetracycline of een erytromycine bij de behandeling van trachoom (ernstige oogbindvliesontsteking) en inclusie-conjunctivitis. De arts zet het medicijn ook in voor de behandeling van toxoplasmose en nocardiose en als een tweedelijnsmiddel bij acute exacerbaties van chronische bronchitis (ontsteking van de luchtpijpvertakkingen) en bij urineweginfecties. Trimethoprim alleen zet de arts vaak in voor de behandeling van urineweginfecties en acute of chronische bronchitis (aanhoudende ontsteking van de luchtpijpvertakkingen), omdat de bijwerkingen van Cotrimoxazol meestal het gevolg zijn van de sulfonamidecomponent.

Inflammatoire darmziekten

Sulfapyridine in combinatie met 5-aminosalicylzuur (d.w.z. sulfasalazine) zet de arts af en toe nog in voor de behandeling van een inflammatoire darmaandoening zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.

Andere acties

Andere voorbeelden van aandoeningen die de arts mogelijk behandelt met sulfonamiden omvatten:

Bijwerkingen door gebruik van soort antibiotica

Sulfonamiden veroorzaken een verscheidenheid aan bijwerkingen.

Bloed

Bloedstoornissen die mogelijk het gevolg zijn van de inname van sulfonamiden zijn:

Huid

Overgevoeligheidsreacties en allergieën aan de huid komen mogelijk tot stand door het gebruik van de soort antibiotica:

Maag- en darmproblemen

Diarree (antibiotica geassocieerde diarree), misselijkheid, maagklachten en braken zijn enkele intestinale effecten.

Hoofdpijn is één van de mogelijke bijwerkingen van sulfonamiden / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn is één van de mogelijke bijwerkingen van sulfonamiden / Bron: Geralt, Pixabay

Andere bijwerkingen

Andere mogelijke bijwerkingen van sulfonamiden zijn:

Het medicijn veroorzaakt mogelijk hemolyse (versnelde bloedafbraak) bij patiënten met glucose-6-fosfaat dehydrogenasedeficiëntie en mag daarom niet bij dergelijke patiënten worden gebruikt. Cotrimoxazol moet indien mogelijk ook bij ouderen worden vermeden, omdat er sterfgevallen zijn geconstateerd, waarschijnlijk als gevolg van de sulfonamidecomponent.
© 2019 - 2021 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Soorten antibiotica: sulfonamiden en trimethoprimSoorten antibiotica: sulfonamiden en trimethoprimSulfonamiden-antibiotica bestaan al sinds 1947. Sulfonamiden en trimethoprim worden vaak samen gebruikt als co-trimoxazo…
Chlooramfenicol: Soort antibioticum voor ooginfectiesChlooramfenicol: Soort antibioticum voor ooginfectiesChlooramfenicol is een soort antibioticum dat de eiwitsynthese (productie van eiwitten) van bacteriën remt (bacteriostat…
Quinolonen (chinolonen, fluorquinolonen): Soort antibioticaQuinolonen (chinolonen, fluorquinolonen): Soort antibioticaQuinolonen (fluorquinolonen, chinolonen, fluorchinolonen) zijn nuttige breedspectrumantibiotica. Chinolonen remmen de ba…
Soorten antibiotica: chinolonen (Avelox, Ciproxin, Noroxin)Soorten antibiotica: chinolonen (Avelox, Ciproxin, Noroxin)Voor vele infecties zijn de antibiotica uit de groep chinolonen geschikt. Ze werken tegen veel verschillende soorten bac…

Vitamine A: functie, vitamine A in voeding en A-supplementenVitamine A: functie, vitamine A in voeding en A-supplementenVitamine A of retinol is een vetoplosbare vitamine. Vitamine A is betrokken bij immuunfunctie, zicht, voortplanting en c…
Fusidinezuur: Soort antibioticum voor stafylokokkenïnfectiesFusidinezuur: Soort antibioticum voor stafylokokkenïnfectiesFusidinezuur is een soort antibioticum met een structuur die lijkt op deze van galzouten. Het is een krachtige remmer va…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipart-Vectors, Pixabay
  • Geraadpleegd op 3 maart 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Sulfonamide, https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/sulfonamide
  • Sulfonamide, https://www.sciencedirect.com/topics/pharmacology-toxicology-and-pharmaceutical-science/sulfonamide
  • Sulfonamides, https://www.drugs.com/drug-class/sulfonamides.html
  • Sulphonamides and trimethoprim, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 98
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay
Miske (4.039 artikelen)
Laatste update: 01-04-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 8
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!