InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Sulfonamiden: Antibiotica voor infecties en darmziekten

Sulfonamiden: Antibiotica voor infecties en darmziekten

Sulfonamiden: Antibiotica voor infecties en darmziekten Sulfonamiden (sulfamedicijnen) zijn een groep door de mens gemaakte (synthetische) geneesmiddelen die de chemische sulfonamidengroep bevatten. Sulfonamide antimicrobiële middelen zijn bacteriostatisch (remmen de reproductie van de bacteriën maar doden ze niet noodzakelijk). Ze werken door de synthese (aanmaak) van foliumzuur in bacteriën te verstoren, wat essentieel is voor nucleïnezuurvorming en uiteindelijk DNA en RNA. Mensen krijgen foliumzuur uit hun voeding, maar bacteriën moeten dit synthetiseren. Sulfonamiden kunnen worden gecombineerd met trimethoprim en/of pyrimethamine om ze bactericide te maken (bacteriën doden), omdat deze middelen werken op een ander enzym in de foliumzuursyntheseroute. Bijwerkingen aan onder andere de huid en het bloed komen af en toe voor.

Indicatie van sulfonamiden

Infecties

Sulfamethoxazol gebruikt de arts voornamelijk in combinatie met trimethoprim (als Cotrimoxazol). Het gebruik ervan is nu grotendeels beperkt tot de behandeling en preventie van een Pneumocystis jiroveci (voorheen P. carinii)-infectie (longinfectie veroorzaakt door een schimmel) en listeriose in ontwikkelde landen. Het soort antibioticum wordt nog wel steeds op grote schaal gebruikt in ontwikkelingslanden. Een sulfonamide met pyrimethamine is bijvoorbeeld nuttig bij de behandeling en onderdrukking van malaria veroorzaakt door chloroquine-resistente stammen van Plasmodium falciparum. Een sulfonamide is voorts een bruikbaar alternatief voor een tetracycline of een erytromycine bij de behandeling van trachoom (ernstige oogbindvliesontsteking) en inclusie-conjunctivitis. De arts zet het medicijn ook in voor de behandeling van toxoplasmose en nocardiose en als een tweedelijnsmiddel bij acute exacerbaties van chronische bronchitis (ontsteking van de luchtpijpvertakkingen) en bij urineweginfecties. Trimethoprim alleen zet de arts vaak in voor de behandeling van urineweginfecties en acute of chronische bronchitis, omdat de bijwerkingen van Cotrimoxazol meestal het gevolg zijn van de sulfonamidecomponent.

Inflammatoire darmziekten

Sulfapyridine in combinatie met 5-aminosalicylzuur (d.w.z. sulfasalazine) zet de arts af en toe nog in voor de behandeling van een inflammatoire darmaandoening zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.

Andere acties

Andere voorbeelden van aandoeningen die de arts mogelijk behandelt met sulfonamiden omvatten:

Bijwerkingen door gebruik van soort antibiotica

Sulfonamiden veroorzaken een verscheidenheid aan bijwerkingen.

Bloed

Bloedstoornissen die mogelijk het gevolg zijn van de inname van sulfonamiden zijn:

Huid

Overgevoeligheidsreacties en allergieën aan de huid komen mogelijk tot stand door het gebruik van de soort antibiotica:

Maag- en darmproblemen

Diarree (antibiotica geassocieerde diarree), misselijkheid, maagklachten en braken zijn enkele intestinale effecten.

Hoofdpijn is één van de mogelijke bijwerkingen van sulfonamiden / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn is één van de mogelijke bijwerkingen van sulfonamiden / Bron: Geralt, Pixabay

Andere bijwerkingen

Andere mogelijke bijwerkingen van sulfonamiden zijn:

Het medicijn veroorzaakt mogelijk hemolyse (versnelde bloedafbraak) bij patiënten met glucose-6-fosfaat dehydrogenasedeficiëntie en mag daarom niet bij dergelijke patiënten worden gebruikt. Cotrimoxazol moet indien mogelijk ook bij ouderen worden vermeden, omdat er sterfgevallen zijn geconstateerd, waarschijnlijk als gevolg van de sulfonamidecomponent.

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Soorten antibiotica: sulfonamiden en trimethoprimSoorten antibiotica: sulfonamiden en trimethoprimSulfonamiden-antibiotica bestaan al sinds 1947. Sulfonamiden en trimethoprim worden vaak samen gebruikt als co-trimoxazo…
Chlooramfenicol: Soort antibioticum voor ooginfectiesChlooramfenicol: Soort antibioticum voor ooginfectiesChlooramfenicol is een soort antibioticum dat de eiwitsynthese (productie van eiwitten) van bacteriën remt (bacteriostat…
Soorten antibiotica: chinolonen (Avelox, Ciproxin, Noroxin)Soorten antibiotica: chinolonen (Avelox, Ciproxin, Noroxin)Voor vele infecties zijn de antibiotica uit de groep chinolonen geschikt. Ze werken tegen veel verschillende soorten bac…
Antibiotica en alcohol: risico’s en bijwerkingenAntibiotica en alcohol: risico’s en bijwerkingenHet is een veelgehoorde bewering dat je je moet onthouden van het drinken van alcohol tijdens een behandeling met antibi…
Antibiotica: bestrijding van infectieziektenAntibiotica: bestrijding van infectieziektenOnze gezondheid wordt op diverse manieren bedreigd, waaronder door microscopisch kleine organismen: virussen, bacteriën,…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipart-Vectors, Pixabay
  • Geraadpleegd op 3 maart 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Sulfonamide, https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/sulfonamide
  • Sulfonamide, https://www.sciencedirect.com/topics/pharmacology-toxicology-and-pharmaceutical-science/sulfonamide
  • Sulfonamides, https://www.drugs.com/drug-class/sulfonamides.html
  • Sulphonamides and trimethoprim, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 98
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay

Reageer op het artikel "Sulfonamiden: Antibiotica voor infecties en darmziekten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 09-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Special: Klassen geneesmiddelen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!