InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Gezichtsblindheid: het niet kunnen herkennen van gezichten

Gezichtsblindheid: het niet kunnen herkennen van gezichten

Bijna iedereen heeft wel eens moeite met het onthouden van gezichten. Maar er zijn mensen die hun eigen moeder niet herkennen op straat, en zelfs zichzelf niet in de spiegel. Het spreekt voor zich dat dit voor veel sociale problemen kan zorgen. Deze aandoening is al sinds 1947 bekend onder de naam prosopagnosie. De laatste tijd wordt dankzij psychologisch onderzoek en internet steeds duidelijker dat gezichtsblindheid veel vaker voorkomt dan aanvankelijk gedacht werd.

Het gezicht van je moeder, of zelfs je eigen gezicht niet herkennen?

De meeste mensen kennen het wel. Je komt iemand tegen op straat die jou groet. Je groet terug, maar weet even niet meer wie het is. Je loopt dus maar snel door, eventueel met een smoesje, om niet in verlegenheid gebracht te worden. De een heeft hier vaker last van dan de ander. Er zijn echter maar weinig mensen die de collega’s of familieleden waar ze dagelijks mee te maken hebben niet herkennen als ze die op straat tegenkomen. En jezelf niet herkennen op foto’s of in de spiegel? Dat is voor de meesten van ons echt ondenkbaar. Toch zijn er mensen bij wie dit de dagelijkse realiteit is. Zij lijden aan prosopagnosie, ook wel gezichtsblindheid genoemd. Deze afwijking zorgt over het algemeen voor ernstige sociale problemen. Dit blijkt wel uit het volgende voorbeeld beschreven door een prosopagnosie patiënt:

Op een verjaardagsfeest van een familielid doet hij de deur open voor een ‘onbekende’ vrouw. Hij zegt haar dat het feest in de achterkamer is en dat ze door kan lopen. Als er vervolgens een man aankomt die hij aan zijn kenmerkende kapsel herkent als zijn schoonzoon, vraagt hij: ‘is mijn dochter niet meegekomen?’. ‘Die heb je net binnengelaten’ antwoordt zijn schoonzoon.

Dit soort dingen maken deze patiënten bijna dagelijks mee. Ze kunnen, zoals uit het voorbeeld blijkt, wel strategieën gebruiken om mensen te herkennen, zoals mensen proberen te herkennen aan hun haardracht, houding, kleren en stem. Maar dat is natuurlijk erg moeilijk wanneer ze mensen tegenkomen buiten de context die ze gewend zijn.

Twee vormen van prosopagnosie

De eerste gevallen die bekend waren van gezichtsblindheid waren het gevolg van hersentrauma. Omdat deze patiënten na hun ongeluk of hersenbloeding plotseling hun vrienden en familie niet meer herkenden, rapporteerden ze dit natuurlijk meteen aan de dokters. Later is ook ontdekt dat er een aangeboren variant bestaat. Deze gevallen zijn minder evident, omdat de afwijking aanwezig is vanaf de geboorte. Daarom zijn deze mensen zich er minder duidelijk van bewust. Soms weten ze zelfs niet precies wat er met hen aan de hand is, waarom ze bijvoorbeeld zo moeilijk vrienden maken.

De laatste jaren wordt steeds duidelijker dat de aangeboren variant veel vaker voorkomt dan aanvankelijk gedacht werd. Patiënten die zich niet bewust zijn van hun afwijking lezen er over op het internet, en begrijpen ineens wat er met hen aan de hand is. Uit een onderzoek dat werd uitgevoerd op een school in Zwitserland werd zelfs bij bijna tien procent van de leerlingen een zekere mate van gezichtsblindheid geconstateerd. Ook bleek bij nader onderzoek bij de familieleden van deze leerlingen dat de aandoening in hoge mate erfelijk was.

Alleen herkennen van gezichten verstoord

Het bizarre van deze afwijking is dat bij veel gevallen echt alleen het herkennen van gezichten is verstoord. De meeste patiënten kunnen bijvoorbeeld wel honden, auto’s, landschappen en nog veel meer herkennen. Dit doet vermoeden dat er in de hersenen een bepaald gedeelte is dat zich alleen bezighoudt met gezichtsherkenning. Bij onderzoek naar de oorzaak van deze aandoening wordt bij de patiënten vaak een hersenscan gedaan. Bij de gevallen die zijn ontstaan als gevolg van hersentrauma is gebleken dat het hersenletsel zich bij vrijwel allemaal op dezelfde locatie in de hersenen bevindt. Bij de aangeboren gevallen is meestal geen letsel te zien, maar wel een verminderde hersenactiviteit in hetzelfde gebied. Dit versterkt het vermoeden dat er bij mensen een gespecialiseerd hersendeel is voor het herkennen van gezichten.
© 2008 - 2019 Doeldertje, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Leven met gezichtsblindheidGezichtsblindheid of prosopagnosie is het niet kunnen herkennen van gezichten. Vaak vermijden mensen met gezichtsblindhe…
Gezichtsblindheid: Onvermogen om gezichten te herkennenGezichtsblindheid: Onvermogen om gezichten te herkennenBij gezichtsblindheid is een patiënt niet in staat om gezichten te herkennen. Deze neurologische aandoening begint bij d…
Gezichtsblindheid, een hersenprobleemGezichtsblindheid, een hersenprobleemGezichtsblindheid is het onvermogen om mensen te herkennen aan hun gezicht. Het komt in verschillende gradaties voor. So…
Prosopagnosie - geen gezichten kunnen herkennenProsopagnosie - geen gezichten kunnen herkennenProsopagnosie: het niet kunnen herkennen van gezichten. Ongelofelijk? Nee, dat niet. Onpraktisch? Ja, dat zeker wel. Er…
Visuele agnosie: Niet kunnen herkennen van objecten & mensenVisuele agnosie: Niet kunnen herkennen van objecten & mensenVisuele agnosie is een zeldzame neurologische aandoening waarbij een patiënt niet in staat is om bekende mensen of gewon…

Reageer op het artikel "Gezichtsblindheid: het niet kunnen herkennen van gezichten"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Jannie, 21-04-2017 13:56 #3
Ik denk dat ik hier al wel 50 jaar last van heb. Toen werkte ik in een bejaardenhuis en herkende de mensen meestal niet. Dat gaf problemen en frustratie. Tegenwoordig vraag ik mensen naar hun naam: "Ik ben je naam even kwijt, help me aub. Ik herken geen gezichten.'' Ik krijg wel eens de reactie: "Ik ben al 25 keer bij je op de koffie geweest." waar ik op reageer: " ja, dat kan wel maar nu weet ik het even niet."

Sinds ik zo reageer is het een stuk gemakkelijker geworden voor mezelf, niet een kwartier denken en puzzelen: Wie is het? Het geeft anderen ook een stukje duidelijkheid, mijn man snapt pas 10 jaar dat ik mensen echt niet herken en me vaak weer voorstel. Nu helpt hij door te zeggen: Daar komt… aan.

Floor, 30-10-2016 21:56 #2
Het is inmiddels echt gênant, mijn vriend zit al jaren in n uitgebreide kennisengroep die ik de afgelopen 6 jaar wel 30 keer heb ontmoet… Ik heb me de eerste paar keer steeds voorgesteld tot ik me realiseerde dat ik blunderde, nu souffleert mijn vriend me wie wie is, maar namen helpen ook niet, banen wel. Ik heb het ook met zijn familie (niet eerste lijn), en recent ook met onze beste vrienden (kwam ik in de stad tegen), gelukkig herken ik ze dan wel, maar het duurt n paar pijnlijke seconden. Ik denk dat het steeds erger aan het worden is. Herken gelukkig wel mijn kinderen en vriend. Heb regelmatig dat ik iemand tegen kom die heel enthousiast praat, maar van wie ik absoluut niet weet wie het is. Weet vaak precies wat iemand heeft aangehad en hoe het haar zat… Wil dit wel 'bewezen' hebben, dan kan ik uitleggen wat ik 'heb', dat doe ik nu ook wel, maar wil graag zekerheid…

Ben Schulingkamp, 27-01-2016 11:07 #1
Ik kamp al ruim 30 jaar met dit probleem. Het begon mij op te vallen doordat ik geregeld blunderde, door collega's niet te herkennen die ik b.v daags daar voor nog had ontmoet. Meestal in een situatie dat men een ander kapsel droeg, andere kleding aan had, of in een andere werksituatie.
Ook vandaag weer. Mijn vrouw is zwaar hartpatiënt en we hebben sinds een paar weken thuiszorg in de vroege ochtend. Dit voor ongeveer 20 minuten.
Als de hulp aankomt, bied ik hun eerst een kopje koffie aan, praten even bij over de gang van zaken a.d.h. van het dossier en ze gaat haar werk doen. Gisteren kwam een zorgmedewerkster, die nieuw voor ons was en na enig gepraat werd mij duidelijk waar ze woonde, een partner heeft die ook in de zorg werkt en geboren en getogen was in Den Haag. Kortom, ik wist wie bij ons over de vloer kwam.
Vanmorgen ben ik vroeg opgestaan, mijn vrouw verzorgd door haar de medicijnen, eten en drinken te verstrekken. Uiteraard koffie gezet en ja hoor… daar kwam de thuiszorgmedewerkster binnen. Zij ging een gesprekje aan met mijn vrouw. Ik was daar niet bij maar even in een naastgelegen vertrek. Bij mijn binnenkomst begroette ik haar en vroeg haar of ze trek had in een kop koffie of iets anders. Het werd koffie. Daar ik haar niet kende gaf ik haar een hand en stelde mij voor, waarop mijn vrouw meteen reageerde met… Ben, zij was gisteren ook hier.
Ik heb haar nog eens goed geobserveerd, maar ze bleef voor mij een onbekende verschijning. Haar stem kwam me wel bekend voor en terugdenkend aan de informatie van de dag er voor wist ik wie zij was.
Ik heb me uiteraard geëxcuseerd en haar verteld dat ik daar vaker last van had. Ik heb haar nog gevraagd of ze nu andere kleding droeg of een ander kapsel, maar dat was niet het geval.
Kortom, het is lastig en ik begrijp niet hoe dat kan.
Een ander geval;
Het bedrijf waar ik voor werkte had een stand op een beurs in de Martinihal in Groningen. Daar het een meerdaags symposium was werd ik ook ingeroosterd en trof daar collega's van andere locatie's die ik nooit eerder ontmoet had. Dus handje schudden en voorstellen. Een mevrouw die mij enigszins "bekend" voorkwam maar waar ik absoluut geen naam bij kon bedenken gaf ik dus ook een hand en stelde me voor. Haar reactie was… Nou Ben, doe niet zo gek, gisteren hebben we nog samen een project doorgepraat op de vestiging Beilen. Toen viel bij mij het kwartje. De algemene reactie van de collega''s was toen… Die Ben moet altijd iets geks doen. Ik was blij dat het als zodanig opgevat werd.
Ander voorbeeld;
Ik zat met mijn vrouw op dansles en al spoedig ken je iedereen in die groep. Eens per 3 maanden was er een Bal waar alle groepen tegelijk naar toe gingen, dus veel nieuwe gezichten.
Bij aankomst zochten we een zitplaats en stel je je voor aan de onbekende andere gasten.
Maar ook hier stelde ik me voor aan een echtpaar waar ik wekelijks mee danste in dezelfde groep. Ik herkende ze absoluut niet, maar nadat ik gecorrigeerd was door mijn vrouw en ik eens grondig die twee gezichten had bestudeerd, zag ik dat het inderdaad goede bekenden van mij waren.
Zo kan ik nog veel miskleunen vertellen, maar wat mij intrigeert is:
-waarom heb ik hier af en toe last van en niet constant?
-Hoe kan het dat ik soms na enkele minuten wel doorheb wie die persoon is
-Waarom heb ik dat alleen met namen//gezichten combinatie?
-Ook het omgekeerde, wel de persoon identificeren als bekend, maar daar absoluut geen naam bij kunnen vinden of een link kunnen ontdekken waarom of ik die persoon herken.

Onlangs heb ik een tv-programma gezien waarin een arts of professor van UMCG Groningen excact dit beeld schetste over deze kwaal. Heb helaas geen idee wie deze persoon is of in welk programma dit plaatsvond.

Vr, . groet,
Ben Schulingkamp.

Infoteur: Doeldertje
Laatste update: 15-11-2008
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!