Soorten antibiotica: metronidazol (Flagyl)

Soorten antibiotica: metronidazol (Flagyl) Flagyl ofwel metronidazol is een antibioticum dat onder andere wordt voorgeschreven bij infecties veroorzaakt door Trichomonas en Giardia. Ook bij bacteriele vaginose en maag- en darmzweren wordt het gebruikt om de bacterie Helicobacter pylori te bestrijden. Soms is eendaagse kuur voldoende, in andere gevallen duurt het wat langer en bij sommige ingrepen wordt het uit voorzorg gegeven. Tijdens het gebruik van metronidazol kan beter geen alcohol gebruikt worden.


Metronidazol: algemeen

Metronidazol is een antibioticum dat bestaat sinds 1960. Het wordt ingezet bij de behandeling van infecties met eencellige parasieten waaronder amoeben. Bacteriële infecties die worden er mee worden behandeld zijn bacteriële vaginose, huidinfecties en maag-/darmzweren. Er wordt vaak een combinatie gegeven van metronidazol en een ander antibioticum. Het middel heeft bij de behandeling van infecties veroorzaakt door de darmparasiet Giardia de voorkeur. Ook bij infecties veroorzaakt door anaëroben (micro-organismen die zonder zuurstof gedijen) heeft dit middel voor de behandeling de voorkeur, net als clindamycine.

Waarvoor wordt metronidazol gebruikt?

Metronidazol wordt door artsen voorgeschreven bij trichomonas (trichomoniasis), een infectie veroorzaakt door Trichomonas vaginalis, een seksueel overdraagbare aandoening (SOA). Er wordt dan één dosis van een aantal tabletten tegelijk toegediend en de partner wordt ook behandeld; ook als hij/zij geen klachten heeft. Soms worden ook vaginaalzetpillen voorgeschreven, maar dit heeft niet de voorkeur omdat die hiervoor niet zo goed werken als de tabletten.

Metronidazol kan ook gegeven worden bij de vaak voorkomende bacteriële vaginose, dit is een verstoring van het evenwicht tussen de micro-organismen in de vagina, waarbij er verschijnselen zijn als verandering van de geur, kleur en hoeveelheid vaginale afscheiding, en jeuk. De bacterie Gardnerella vaginalis speelt dan ook vaak een rol. Als er veel klachten zijn, kan er behandeld worden met een kuur metronidazol van één dag. Het werkt tegen de Garderella-bacteriën, maar de "goede" vaginale flora (lactobacillen), wordt er niet door aangetast.

Infectie met Giardia lamblia (foto) komt veel voor, vooral bij schoolgaande kinderen. Een andere naam hiervoor is giardiasis, en bij de behandeling hiervan is metronidazol het middel van de eerste keus. Een kuur bestaat uit tabletten gedurende 3 tot 7 dagen, afhankelijk van de patiënt en de dosering. Ook bij een besmetting met andere darmparasieten zoals amoebiasis wordt metronidazol als eerste-keus middel gegeven. Een kuur duurt 2-10 dagen.

Metronidazol kan ook worden voorgeschreven door tandartsen aan patiënten met paradontitis, een ernstige infectie waarbij het wortelkanaal en het omliggende weefsel zijn ontstoken. Er wordt dan meestal nog een ander antibioticum bij gegeven.

Bij de behandeling van een maag- of darmzweer wordt een combinatie van medicijnen gegeven waarbij metronidazol er één van is. Het middel werkt bacteriedodend op de veroorzaker ervan: de Helicobacter pylori.

Bij ernstige infecties van de huid waarbij er sprake van stinkende wonden is spelen anaërobe bacteriën meestal een rol. Hiervoor wordt vaak metronidazol gegeven, ook weer samen met een of meer andere antibiotica.

Ook bij rosacea (acne rosacea) wordt metronidazol, in de vorm van crème of gel, voorgeschreven; een huidaandoening waarbij felrode plekken op bepaalde gezichtsdelen ontstaan, en soms puistjes. Het doet denken aan acne. Een kuur wordt dan voor langere tijd voorgeschreven: twee tot vier maanden.

Verder wordt metronidazol profylactisch (uit voorzorg) gegeven aan mensen die een operatie aan de dikke darm (colon), de blinde darm en gynaecologische ingrepen. Ook in deze gevallen wordt metronidazol vaak samen met één of meer andere antibiotica gegeven.

Toediening

Metronidazol is verkrijgbaar in tabletten, drank en vloeistof voor infuus. Ook in de vorm van gel, creme en vaginaalzetpillen (ovules) is dit middel in de handel. De vorm waarin het wordt toegediend is afhankelijk van de aandoening waar het voor wordt voorgeschreven.

Bijwerkingen

Zoals de meeste medicijnen heeft metronidazol ook bijwerkingen. Sommige komen regelmatig voor, andere zelden tot zeer zelden. Bijwerkingen die regelmatig voorkomen zijn:

  • klachten van het maagdarmkanaal, zoals: misselijkheid, diarree en buikpijn
  • klachten van de mond: metalige smaak, zweertjes, beslag op de tong
  • de urine kan bruin verkleuren als metronidazol in hoge doses wordt gebruikt (dit kan geen kwaad)

Er kan soms irritatie of pijn in de vagina voorkomen bij het gebruik van ovules. Dit gaat weer over.
Het rubber van condooms kan aangetast worden door het gebruik van ovules. Een condoom kan hierdoor eerder scheuren.

Het gebruik van alcohol wordt afgeraden als u metronidazol gebruikt, omdat de combinatie soms klachten kan geven, zoals: misselijkheid, hoofdpijn, benauwdheid, zweten en verwardheid. Dit geldt ook al voor kleine hoeveelheden. Als de kuur is afgelopen kunt u het beste nog twee dagen wachten alvorens u weer alcohol gebruikt zodat u zeker weet dat alle metronidazol is verdwenen uit het lichaam.

Bijwerkingen die zelden voorkomen zijn: huiduitslag, netelroos, jeuk, hoofdpijn, duizeligheid, verwardheid, hallucinaties, slaperigheid, spier- en gewrichtspijn, coördinatiestoornissen.

In zeldzame gevallen kan bij het gebruik van metronidazol crème of gel irritatie van de huid optreden, zoals branderigheid, droogheid en jeuk. Bij gebruik in de buurt van de ogen kunnen deze gaan tranen. Deze bijwerkingen zijn van voorbijgaande aard.
Ook kan de huid gevoelig reageren op UV-licht (zon, zonnebank).

In zeer zeldzame gevallen komt overgevoeligheid voor waarbij iemand in het ergste geval het erg benauwd kan krijgen zodat hulp van een dokter nodig is.

Wisselwerkingen

Metronidazol kan de werking van bloedverdunnende medicijnen versterken. Dit is niet van belang voor een kuur van één dag.
Mensen die lithium gebruiken kunnen versterkte bijwerkingen van dit medicijn krijgen door het gebruik van metronidazol. De dokter moet dan gewaarschuwd worden; eventueel moet het lithiumgehalte in het bloed gecontroleerd worden en de dosering aangepast.
Een middel dat gebruikt wordt bij de ontwenning van alcohol, disulfiram, kan niet samen met metronidazol gebruikt worden.
Door medicijnen die worden gebruikt bij hiv-infecties kan de hoeveelheid metronidazol in het bloed stijgen, waardoor er sterkere bijwerkingen ontstaan. Bepaalde middelen die worden gebruikt bij de behandeling van kanker, fluorouracil en busulfan, kunnen sterkere bijwerkingen geven door metronidazol, daarom mogen deze niet gecombineerd worden gebruikt.

Zwangerschap en borstvoeding

Er is nog niet genoeg bekend over het gebruik van metronidazol tijdens de zwangerschap, daarom wordt het gebruik ervan afgeraden door vrouwen die zwanger zijn of dit binnenkort willen worden. Een uitzondering vormt het gebruik van ovules voor toepassing in de vagina: een kuur tot 10 dagen kan veilig worden gebruikt, bij kuren die langer duren is er mogelijk een schadelijk effect voor de baby.

Metronidazol komt in de moedermelk en kan daarom niet gebruikt worden door vrouwen die borstvoeding geven. Bij een kuur met een eenmalige dosis metronidazol kan de melk tot 24 uur na de inname afgekolfd en weggegooid worden, waarna de baby weer aan de borst kan. Eventueel kan vóór de inname van metronidazol melk worden afgekolfd om de periode van medicijngebruik te overbruggen. Ook hierbij vormt de toepassing van ovules in de vagina een uitzondering: tot 10 dagen kan een kuur veilig gebruikt worden, ook al kan er een metalige smaak aan de moedermelk komen.

Merknamen

merknaamantibioticumtoedieningsvormtoepassing
Flagylmetronidazoldrank, ovules (vaginaaltabletten), infuusvloeistofinfecties met parasieten, sommige bacteriën
metronidazol (merkloos)metronidazoltabletten, gel, crème, ovules (vaginaaltabletten), infuusvloeistofinfecties met parasieten, sommige bacteriën
Rozexmetronidazolgel, crèmerosacea, huidinfecties

Lees verder

© 2010 - 2020 Lexia, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Trichomonas-infectie: rode jeuk schede met afscheidingTrichomonas-infectie: rode jeuk schede met afscheidingDoor onbeschermde geslachtsgemeenschap kan men een Trichomonas-infectie oplopen. Het bestaat uit een eencellige parasiet…
Helicobacter pylori bacterie: klachten/onderzoek/behandelingHelicobacter pylori bacterie: klachten/onderzoek/behandelingEen infectie met de bacterie Helicobacter pylori komt veel voor. Dit hoeft geen klachten te geven, maar als dit wel het…
Maagzweer, cranberry en andere kruidenCranberry, het rode, zure besje met de officiële naam Vaccinium macrocarpon, is de laatste jaren nogal bekend geraakt om…
Bacteriële vaginose: symptomen, oorzaken en behandelingBacteriële vaginose: symptomen, oorzaken en behandelingBacteriële vaginose (BV) is een vaginale aandoening waarbij er overmatige groei van normale bacteriën in de vagina optre…

Altijd pijn: pijnbestrijding is de laatste hoopAltijd pijn: pijnbestrijding is de laatste hoopMensen die altijd pijn voelen, kunnen daar helemaal gestoord van raken. Veel mensen hebben wel eens een tijdje pijn, maa…
De nadelen van een negatief zelfbeeldVeel mensen hebben een negatief zelfbeeld. Dit is erg vervelend, omdat een negatief zelfbeeld mensen beperkt in het dage…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: CDC Janice Haney Carr, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • http://www.fk.cvz.nl
  • http://www.efarma.nl
  • http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Giardia_lamblia_SEM_8698_lores.jpg

Reageer op het artikel "Soorten antibiotica: metronidazol (Flagyl)"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Anoniem, 06-04-2018 13:27 #7
Tot hoelang moet Flagyl uitwerken? Klopt het dat je na een week nog altijd vetachtige afscheiding hebt?

Mona, 30-01-2016 03:12 #6
Metronidazol gekregen vanwege een schimmelinfectie. Een week lang, tweemaal daags 500 mg. Na een half uur slikken van de eerste tablet last van gasvorming en misselijkheid. Een week lang erg misselijk gevoeld, en het gevoel gehad alsof mijn maag opgeblazen werd. Moe, hoofdpijn. Twee dagen na gebruik was ik van de symptomen af, ik was super blij. Tot dat ik op dag drie weer last kreeg van boeren. Nu twee weken NA het stoppen van de kuur krijg ik ongeveer wisselend om de dag de gasvorming terug krijg ik het warm en benauwd, erg misselijk en dit blijft zo voor een paar uur. Vaak is het de dag daarna weer weg, soms is het er nog steeds. Ik heb sinds 3 dagen bultjes op mijn tong en een metale smaak. Hoe kan dit? Ik ben al 2 weken van mijn kuur af… Mvg

Johan, 09-12-2014 21:00 #5
Weet iemand of je van metronidazol een verergerde oorsuizen kan krijgen? En is het reversibel na het stoppen van de kuur? (kuur: 10 dagen, 3 x 500mg).

Wil er namelijk geen tinnitus aan overhouden…

Anoniem, 10-09-2014 18:38 #4
Weet iemand of die amoebe parasiet gevaarlijk is tijdens zwangerschap? (36,4 weken) Mvg

Diana, 29-04-2012 19:29 #3
Geachte l,

Ik heb dit medicijn gekregen omdat ik te veel afscheiding had.Ik heb de medicijn zoals de dokter mij vertelde in genomen, ik moest de vier tabletten in 1 keer innemen.
Vanaf de volgende dag heb ik last van bloedingen en dat heb ik nu drie dagen, ik heb meteen de dokter gebelt om te vragen of dit wel normaal was. De dokter zei dat dit een bijwerking was van het medicijn. Ik heb elke beschrijving gelezen en er staat niet in 1 dat dit een bijwerking is.Dus mijn vraag is: is het inderdaad een bijwerking? Reactie infoteur, 30-04-2012
Hallo,

Ik zou hetzelfde gedaan hebben: de dokter bellen en vragen of de klachten met het gebruik van de antibiotica te maken kunnen hebben. Aangezien die daarop bevestigend antwoordde zou ik er maar vanuit gaan dat dit klopt. Als de klachten wat langere tijd aanhouden kan je altijd nog een afspraak maken.

Vriendelijke groet, Lexia

Peter, 26-04-2012 09:12 #2
Vorig jaar is bij mij Giardia vastgesteld. mijn huisarts schreef Metronidazol voor, echter in een korte zeer heftige kuur : 3 dagen 300% van de maximale dagdosering ipv verspreid over 7 dagen wat in de bijsluiter stond. Ik had last van bijwerkingen zoals duizeligheid maar de ziekte verdween. Nu lijkt het echter of ik sindsdien iets dikker ben en ook vaak last heb van meer gasvorming dan voorheen, Kan dat met de overdosering te maken hebben en was dat uberhaupt nodig destijds? Reactie infoteur, 26-04-2012
Hallo,

Deze dosering komt mij niet bekend voor. Ik zou de huisarts vragen waarom hij deze dosering heeft voorgeschreven, en ook of uw klachten daar iets mee te maken kunnen hebben.

Vriendelijke groet, Lexia

Erika, 20-04-2012 19:01 #1
Ik ben in India en heb een aboebe opgelopen. Nu slik ik al 3 weken metronidazol. Er is hier geen nabehandeling met o.a Clioquinol of paromomycine verkrijgbaar. Ik heb last van bijwerking en wil graag stoppen met de metronidazol. Kan een arts mij hierin raadplegen. Is het verstandig om zomaar te stoppen. Ik heb 2 jaar geleden hier een amoebe dysentrie opgelopen en vorig jaar een leverabces met amoebe. Ik ben wel een beetje angstig geworden, maar kan het geen kwaad om te stoppen zonder nabehandeling is mijn vraag. Reactie infoteur, 21-04-2012
Hallo,

Daarover kan en mag ik geen advies geven. Het lijkt me verstandig dat u een afspraak maakt met een arts voor een consult.

Sterkte, Lexia

Infoteur: Lexia
Laatste update: 28-07-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Special: Antibiotica
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!