Transseksuelen en geslachtsverandering
Een geslachtsverandering is een van de meest drastische manieren om je leven om te gooien. Want voor je zover bent heb je al heel wat keren op de operatietafel gelegen. Maar waarom willen mensen van geslacht veranderen en transseksueel worden? Welke stappen en procedures moet je doorlopen om hiervoor in aanraking te komen, maar vooral, wat zijn de gevolgen van een geslachtsverandering?Verander van geslacht
Wat zou je doen als je een dag van geslacht zou mogen wisselen? Wat voor kleren zou je aandoen, met wie zou je flirten, hou zou je je gedragen? Het is een leuk onderwerp om over te fantaseren. Maar wat als dit meer is dan een grappige fantasie en je serieus van geslacht wilt veranderen? Als je vanaf je jeugd weet dat je eigenlijk een vrouw bent, maar dan in een mannengedaante. En dat je niets liever wilt dan dit foutje van de natuur rechtzetten, zelfs al is daar een 3,5 uur durende operatie voor nodig. Dan ligt er nog een heel traject voor je.Een geslachtsverandering is een langdurig en intensief proces waarbij een team specialisten betrokken is. Bij het VU medisch centrum vinden elk jaar veertig succesvolle transformaties van man tot vrouw plaats. Wat komt er allemaal kijken bij zo'n zogeheten 'geslachtsaanpassing'?
Wil je wel echt een geslachtsverandering?
Denk niet dat je zomaar in aanmerking komt voor een operatie. Eerst wordt je onderworpen aan psychologische tests en spreek je met een ervaren psycholoog. Het doel: nagaan of je wel echt transseksueel bent en of je een nieuw leven als vrouw mentaal wel aan zult kunnen. Verder krijg je een lichamelijke check-up, om te zien of je gezond genoeg bent voor de hormoonbehandeling en de operatie.Dan begint de real-lifetest. Je moet achttien maanden lang laten zien dat je als vrouw door het leven kunt gaan. Waarom zo lang? Dit kan niet anders, er is geen manier om onomstotelijk vast te stellen of iemand transseksueel is. Samen met de patiënt proberen wij duidelijk te krijgen of de voorgenomen geslachtsaanpassing juist is. En we bereiden de patiënt voor op het leven in het andere geslacht. Dat kost tijd.
Tijdens deze proeftijd mag je al wel beginnen met het slikken van hormonen. Het effect daarvan is grotendeels omkeerbaar.
Vagina wordt gemaakt
Na anderhalf jaar kun je onder het mes. Hoe groter de penis, hoe makkelijker het is om een vagina te maken. De chirurg gebruikt de huid van de penis om de vaginawand te maken. Hoe meer huid beschikbaar is, hoe beter. Hoe de operatie in zijn werk gaat? Eerst zet hij een snee in de lengterichting aan de onderzijde van de penis. Daarna maakt hij een holte in de bekkenbodem. Dit moet heel voorzichtig gebeuren, want veel ruimte voor een vagina is er niet. Je loopt het risico dat je een gat in de plasbuis of de darm maakt. Daarom voelt de chirurg eerst met zijn vingers hoe veel speelruimte hij heeft. De volgende stap is het verwijderen van de ballen. De huid van de balzak wordt gebruikt om de buitenste schaamlippen te maken. Daarna maakt de chirurg een sneetje rond de eikel, een circumcisie. De penishuid wordt áfgepeld'. Van de eikel maakt hij een clitoris. Zenuwen en bloedvaten laat hij intact. Je kunt namelijk niet zomaar knippen en plakken, je moet de clitoris en vagina wel laten leven. Anders zit er geen gevoel in.De chirurg verwijdert de zwellichamen en de plasbuis kort hij in. De penishuid wordt in de holte gevouwen. De vagina wordt tijdelijk opgevuld met een soort condoom met schuimrubber vulling. Zo kan de huid ingroeien. Het resultaat is amper van echt te onderscheiden. Die 'echtheid' is niet alleen vanuit estethisch oogpunt belangrijk. Hun verleden houden veel transseksuelen lieft geheim. Soms weet zelfs hun partner van niets.
Meer operaties gewenst
Met een hormoonbehandeling en een operatie ben je er nog niet. Voor de buitenwereld zie je er nog vaak uit als een man in vrouwenkleding. Hormonen helpen wel. Maar je blijft een mannelijke kaaklijn en mannelijke gelaatstrekken houden. En anders verraadt je lage stem je wel. Aan veel van deze problemen is wat te doen. Een kaakchirurg kan je kaak versmallen en een plastisch chirurg de rest van je gezicht vervrouwelijken. Om je stem te verhogen kun je speciale spraaklessen volgen. En als dat niet helpt, kun je je toevlucht nemen tot het inkorten van de stembanden. Ook een al te opvallende adamsappel kun je met een operatie laten verkleinen.Misschien wil je een borstoperatie ondergaan, om van je beginnende borstgroei echte vrouwelijke borsten te maken. De haargroei in je gezicht verdwijnt niet door de hormonen. Dus zul je je baard met een permanente onthaarmethode moeten verwijderen. Dat klinkt eenvoudiger dan het is. Bij iemand met stevige baardgroei kan het meer dan vijf jaar duren voordat al het haar is verdwenen. Hoe ouder je bent, hoe sterker je mannelijke trekken zijn gevormd, en hoe lastiger het wordt om er echt als vrouw uit te zien. Ook als je lang bent, of zwaargebouwd, heb je een probleem.
Nazorg blijft nodig
Maar laten we aannemen dat je na een lang proces 'passabel' bent, zoals dat heet. Niemand ziet nog aan je dat je ooit een man was. Verwacht niet dat je nu zorgeloos als vrouw door het leven kunt. Je bent vanaf nu levenslang 'patiënt'. Je nieuwe vagina is in het begin nog vaak te nauw om seks mee te hebben en heeft de neiging dicht te groeien. Hij moet opgerekt en opgehouden worden met een dilator: een staaf met afgeronde top. De eerste maanden moet je twee keer per dag een half uur dilateren. Dat kun je daarna afbouwen tot twee keer per week. Ook moet je je nieuwe vagina schoonhouden. Want hij is niet zelfreinigend zoals bij biologische vrouwen. Met de antimannelijke hormonen kun je na de operatie waarschijnlijk wel stoppen. Nu de ballen zijn verwijdert, produceert je lichaam nauwelijks nog testosteron. De vrouwelijke hormonen zul je levenslang moeten blijven slikken.Het klinkt niet als een feestje. Is er nooit iemand die achteraf spijt krijgt? Dit komt wel een enkele keer voor. Maar die spijtoptanten zijn op de vingers van een hand te tellen. Met meer dan 2600 manvrouwtransseksuelen die de transitie hebben ondergaan is dat een zeer laag cijfer.
