InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Verslaving > Zelfverwonding nader bekeken - Health belief model

Zelfverwonding nader bekeken - Health belief model

Zelfverwonding is een ernstig fenomeen dat steeds vaker voorkomt en dat op vrij jonge leeftijd kan beginnen. Wat drijft hen tot deze handelingen? Hoe gaan we ermee om? Hoe kunnen we dit gedrag begrijpen? Als hulpverlener kunnen we gebruik maken van verschillende modellen om deze gedragingen beter te begrijpen. In dit artikel wordt er gewerkt met het Health Belief Model. Zelfverwonding ontstaat geleidelijk aan, soms al onbewust vanuit de kindertijd. Er zijn zeer veel vormen van zelfverwonding waardoor men zich niet bewust is van dit destructief gedrag. Het begint vaak ‘onschuldig’ met oppervlakkig krassen, haren uittrekken en er ontstaan al snel ernstigere vormen zoals diep snijden, branden en meer.

Het begin is vaak een grote drempel waar men over gaat. Men beseft dat het ‘abnormaal’ is en dat het niet hoort, ook is de schaamte erg aanwezig. Nadien wordt zelfverwonding een overlevingsstrategie en een vriend waar altijd beroep op kan gedaan worden. Men komt dan tot besef dat er professionele hulp nodig is, de stap zetten is nog steeds erg beangstigend en stoppen met het gedrag schrikt hen af. Laag zelfbeeld en onverwerkte trauma’s zijn voorbeelden die aanleiding kunnen geven tot dit gedrag.

Het health belief model

Het health belief model is ontstaan ter ondersteuning in de geestelijke gezondheidszorg. Het model brengt in kaart hoe groot de therapietrouw bij patiënten kan zijn. De onderdelen geven weer welke knelpunten er in de weg kunnen staan tijdens de behandeling.

Het model is onderverdeeld in volgende componenten:
  • aanleiding
  • nieuwe inschatting
  • kans op ziekte
  • ernst van de ziekte
  • risicoperceptie
  • intentie tot gedragsverandering

Aanleiding

De aanleiding tot het gedrag is de reden waarom iemand ermee begonnen is. Een laag zelfbeeld en onverwerkte trauma’s zijn voorbeelden die aanleiding kunnen geven tot dit gedrag.

Nieuwe inschatting en kans op ziekte

Een nieuwe inschatting kan komen doordat iemand de verwondingen gezien heeft. Na het gesprek met de huisarts is er een doorverwijzing geregeld voor een psychologe. Personen die zelfverwondend gedrag vertonen weten zelf dat dit niet een goede manier is om met emoties om te gaan. Toch is de stap naar professionele hulp zeer groot (kans op ziekte).

Ernst van de ziekte en risicoperceptie

Door documentaires te bekijken en informatie op internet te lezen weten ze vaak dat zelfverwonding een veelvoorkomend gedrag is en dat ze niet de enige zijn. Ze beseffen ook dat het uit de hand kan lopen en professionele hulp zeker noodzakelijk is. Ze beseffen dus de ernst van de ziekte. Ze weten vaak zelf ook hoe ze de verwondingen moeten verzorgen en wanneer medische hulp aangewezen is. Dit weerhoudt hen echter niet om het gedrag te blijven vertonen. Het helpt hen ook om met hun gevoelens om te gaan, dus waarom zouden ze stoppen? (risicoperceptie).

Intentie tot gedragsverandering

Als ze besluiten om er iets aan te doen is er er intentie tot gedragsverandering en is de kans groter dat men professionele hulp aanvaardt. Dit is echter niet in alle situaties zo. Het is heel moeilijk om van zelfverwonding af te komen zonder de nodige steun en alternatieven.

Andere modellen

Er kunnen nog andere modellen gebruikt worden om zelfverwondend gedrag te begrijpen. Een voorbeeld van zo'n model is de Protectie Motivatie Theorie van Martha Rogers.
© 2013 - 2019 Armaris, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Zelfverwonding - wat is het?Zelfverwonding - wat is het?Zelfverwonding of automutilatie is het jezelf opzettelijk beschadigen. Dit kan op de meest uiteenlopende manieren. De be…
ZelfbeschadigingZelfbeschadigingMensen beschadigen zichzelf om verschillende redenen. Vaak hebben deze mensen last van een laag of veel te negatief zelf…
Zelfverwonding: symptomen en oorzaken van zelfbeschadigingZelfverwonding: symptomen en oorzaken van zelfbeschadigingZelfverwonding uit zich in symptomen als jezelf krassen of snijden. Er wordt van zelfverwonding gesproken wanneer mensen…
Zelfbeschadiging als Sociaal feitZelfbeschadiging vanuit een sociologische benadering. Allereerst zal ik vertellen hoe de socioloog Durkheim het begrip ‘…
Zelfbeschadiging bij jongeren omvangrijk en ernstig probleemZelfbeschadiging bij jongeren omvangrijk en ernstig probleemAls je normaal redelijk in je vel zit is, is het moeilijk te begrijpen dat mensen zichzelf opzettelijk kunnen verwonden.…
Bronnen en referenties
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Therapietrouw

Reageer op het artikel "Zelfverwonding nader bekeken - Health belief model"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Armaris
Gepubliceerd: 08-03-2013
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Verslaving
Bronnen en referenties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!