Syndroom van Sjögren: chronische ontstekingen van de klieren
Bij het syndroom van Sjögren is zijn er klieren in het lichaam chronisch ontsteken, vooral de traan- en speekselklieren. De grootste klachten zijn een droge mond en droge ogen. Daarnaast zijn huidklachten, vermoeidheid en gewrichtsklachten ook veelvoorkomende klachten. Als de klachten er eenmaal zijn, blijven ze bestaan. Ze zijn onder bepaalde omstandigheden wel te verzachten. Wat houdt het syndroom van Sjögren in en wat kun je er precies aan doen?Wat het syndroom van Sjögren inhoudt
De ziekte is vernoemd naar de Zweedse oogarts Sjögren, die dit in het jaar 1933 heeft beschreven. Bij deze aandoening raken er klieren chronisch ontstoken, vooral de traan- en speekselklieren. Als gevolg hiervan ontstaan er droge ogen en een droge mond omdat de klieren minder goed functioneren. Ook komen er vaak vermoeidheid en gewrichtsklachten voor. Omdat deze ontstekingen chronisch zijn, gaan ze niet meer weg. De gewrichtsklachten kunnen variëren van licht tot zeer ernstig.Wie krijgt het?
Deze aandoening komt waarschijnlijk voor bij 1 op de 1.000 mensen. Het precieze aantal is niet bekend. Er wordt gedacht door sommige deskundigen dat het een auto-immuunziekte is. Dit houdt in dat het lichaam eigen cellen als vreemde cellen gaat zien waardoor het afweersysteem in werking wordt gezet tegen het eigen lichaam. Erfelijkheid kan een rol speken, maar dat is nog niet zeker. Het kan op elke leeftijd ontstaan, maar het komt het meest voor in de leeftijd tussen de 30 en 60 jaar. Bij mannen komt het ongeveer 10 keer vaker voor bij vrouwen.Klachten
De meest voorkomende klachten bij het syndroom van Sjögren zijn: droge ogen, droge mond, droge huid en een droge vagina. Door de droge huid kunnen er kapotte lippen ontstaan, gescheurde mondhoeken, branderig gevoel in de mond, hoesten, verlies van smaak, tandbederf en gezwollen oog- en speekselkieren. Als gevolg van deze ziekte kunnen er ook klachten ontstaan aan de inwendige organen zoals blaasontsteking of problemen met de slokdarm. Ook de aandoening van Raynaud kan een gevolg zijn. Dit houdt in dat de bloedvaten in de vingers en tenen heftig reageren op kou, waardoor er witte vingers en tenen ontstaan. Verder zijn mensen met deze aandoening vaak ernstig vermoeid. Omdat oog- en mondklachten, evenals huidklachten het meest voorkomen, zullen deze nader worden beschreven:Droge ogen
Als de traanklieren ontstoken zijn, wordt er minder traanvocht aangemaakt. Hierdoor ontstaan er droge en geïrriteerde ogen. Het kan jeuken en het voelt alsof er een zandkorrel in de ogen zit. De buitenste beschermlaag van het oog, het hoornvlies, wordt ruw en daarom kunnen de ogen erg gevoelig raken voor licht, stof, airconditioning en sigarettenrook. Het dragen van contactlenzen kan hierdoor onmogelijk worden. Het hoornvlies kan beschadigd raken en door de ontsteking kan de traanklier erg opzwellen waardoor het bovenste ooglid dik wordt.
Droge mond
Door de ontstoken speekselklieren, neemt de productie van het speeksel af. Dit geeft vervelende klachten zoals een droge mond, moeilijk kunnen slikken, moeilijker kunnen praten en hoesten. Tijdens het eten is het vaak nodig om te drinken om het voedsel door te kunnen slikken. De tong kan vastplakken aan het gehemelte, met name bij het wakker worden. Doordat de beschermende functie van het speeksel minder is geworden, is de kans om tandbederf te krijgen veel groter. Ook is de kans groter om een schimmelinfectie op te lopen. De speekselkieren kunnen opzwellen waardoor je dikkere wangen krijgt.
Droge huid en een droge vagina
Door de ontstekingen kunnen klieren in de huid en in de vagina minder goed functioneren. Dit geeft op deze plaatsen een droge huid. Hierdoor wordt de huid schilferig en kan het gaan jeuken. De vagina loopt een groter risico om een schimmelinfectie op te lopen. Een droge vagina geeft pijnklachten en dit kan problemen geven tijdens het vrijen en het inbrengen van een tampon.
