Depressie bij bejaarden

Bij mannen zowel als bij vrouwen ligt het aantal depressies veel hoger tussen 40 en 65 jaar. In die leeftijdsgroep komt het samengaan van de fysieke en psychologische problemen het hardst aan. Na die leeftijd wordt dit verband, een derde van de depressies bij de man en twee derden bij de vrouw, nog sterker, wat ten dele blijkt uit de grotere sterftecijfers bij de groep mannen van boven de 65 jaar.

Depressieverschijnselen bij bejaarden

Deze verschillen van de algemene symptomen die in een ander artikel beschreven werden. Depressie: algemene kenmerken.

De depressieve stemming staat zelden op de voorgrond. Ze zit veeleer verborgen achter lichamelijke klachten zoals vermoeidheid, hoofdpijn, maagpijn... Heel vaak vertelt de bejaarde niet dat hij droevig is of in de put zit; ook tegenover de dokter beklaagt hij zich daar niet over.

Wat ook een aanwijzing is voor het bestaan van een depressie is het feit dat die lichamelijke klachten een cyclisch karakter dragen, dat wil zeggen dat ze bijvoorbeeld vooral 's morgens optreden, dan verminderen, om in de loop van de namiddag volledig te verdwijnen. Dergelijke tekenen rechtvaardigen zeker een poging tot een behandeling met antidepressiva, als de toestand van het hart het mogelijk maakt.

Bezorgdheid, onrust en slaapproblemen zijn vaak veel duidelijker zichtbaar dan inhibitie (uitvallen of vertraging van reactie), wat veel algemener voorkomt bij jongere depressieve personen. Er kan ook een mengeling van inhibitie en onrust optreden: b.v. iemand beweegt moeizaam maar zijn gedachten gaan uiterst snel, of het omgekeerde: het denkproces werkt langzaam en de persoon zelf is gejaagd, gekweld en onrustig.

Opgelet: als er sprake is van ernstige rusteloosheid, wordt het vaak verward met seniele dementie (een vorm van zwakzinnigheid bij bejaarden).

Ook andere verschijnselen doen evenzeer aan dementie als aan depressie denken zoals verregaande verwaarlozing van het uiterlijk en van netheid, het vergeten van de dagelijkse taken, gebrek aan initiatief en sociale vereenzaming. Toch is het erg belangrijk dat er onderscheid wordt gemaakt tussen deze twee want depressie is, in tegenstelling tot dementie, te verhelpen. Zelfs op gevorderde leeftijd kan men een depressie overwinnen als de diagnose duidelijk gesteld is en er een passende behandeling op volgt. Voor de duidelijkheid kunnen we zeggen dat de kans op depressie groot is als:
  • de bejaarde al eens of meermalen voordien aan depressie leed.
  • de bejaarde vol bitterheid over geheugenverlies klaagt. Depressieve bejaarden hebben namelijk de neiging om deze handicap sterk te beklemtonen, terwijl personen die dement zijn geworden weinig bekommerd zijn om hun geheugenverlies.
  • het gesprek met hen langzaam en moeizaam is, hoewel het geheugen en de gedachtegang nog goed zijn.
  • er een duidelijk verschil is tussen de klachten en de feitelijke prestaties. De depressieve bejaarde kan bijvoorbeeld klagen over de moeite die hij heeft om zich te concentreren en iets te onthouden, terwijl hij in werkelijkheid een samenhangend verhaal vertelt met nauwkeurige details.

Noteer ook een grote overeenstemming is tussen de feitelijke zorgen en de uitgedrukte emoties, terwijl bij dementie die overeenstemming niet aanwezig is. Anderzijds zijn de karakteristieke verschijnselen van depressie bij jongere mensen zoals anorexie, gewichtsverlies, constipatie, vroeg wakker worden, bij de bejaarde van weinig betekenis.

Depressiebehandeling bij bejaarden

Depressiebehandeling bij de bejaarde lijkt sterk op die van de jongere volwassene en bestaat uit een anti-depressieve kuur en psychotherapie. Toch moet men bij de bejaarde voorzichtig zijn met het gebruik van antidepressiva omdat de leverfunctie vertraagd is, waardoor de opname van het geneesmiddel nog langzamer is. Bovendien zijn de bijverschijnselen gevaarlijker.

Wat de psychologische behandeling betreft mag men niet over het hoofd zien dat enkele therapiesessies reeds succesvol kunnen zijn. Anders dan men al te vaak denkt in de eigen maar ook in de verplegende omgeving, kan de bejaarde zeker nog vorderingen maken en bepaalde opvattingen bijsturen, als hij er zich rekenschap van geeft dat ze onjuist of achterhaald zijn. Hij kan zich nog nuttig voelen en maken en daardoor opnieuw zin krijgen in het leven.
© 2007 - 2020 Guy1962, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Antidepressiva soorten: tricyclische antidepressivaAntidepressiva soorten: tricyclische antidepressivaEr zijn verschillende antidepressiva soorten. Tricyclische antidepressiva zijn een van de eerste medicijnen tegen een de…
Afbouwen van antidepressiva, bijwerkingen en ervaringenAfbouwen van antidepressiva, bijwerkingen en ervaringenVolgens de gegevens van het CBS over 2013, slikken ongeveer 900.000 Nederlanders medicatie die tot de groep antidepressi…
Antidepressiva soorten: SSRI'sAntidepressiva soorten: SSRI'sEr zijn verschillende soorten antidepressiva, en een SSRI is daar een van. SSRI's zijn antidepressiva die een vrij speci…

Chronische darmziekten bij kinderen: algemene beschouwingenNiet alleen bij volwassenen maar ook bij kinderen komen chronische darmaandoeningen(Ziekte van Crohn en colitis ulcerosa…
Depressie bij het kindIn sommige perioden van de ontwikkeling van het kind komen er depressieve aspecten naar voren. Dit zijn normale en noodz…
Bronnen en referenties
  • Cursus 'Psychosomoatische aandoeningen', 2° Licentie Motorische Revalidatie en Kinesitherapie, K.U.L 1985

Reageer op het artikel "Depressie bij bejaarden"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Els, 28-11-2008 12:07 #1
Een kanttekening seniele dementie is geen vorm van zwakzinnigheid bij bejaarden seniel geeft aan dat het dementiesyndroom optreedt NA het 65e levensjaar, net zoals preseniel, dit geeft aan VOOR het 65e levensjaar.

Infoteur: Guy1962
Laatste update: 14-10-2010
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!