Hartstilstand: Symptomen, oorzaak en gevolgen

Wat is een hartstilstand precies en waaraan kun je die herkennen? Wat zijn de belangrijkste tekenen en symptomen? Is een hartstilstand hetzelfde als een hartinfarct? Wat zijn de belangrijkste oorzaken van hartstilstand? Welke signalen kunnen wijzen op een hartstilstand bij iemand in je omgeving of bij jou zelf? Wat zijn de gevolgen, wanneer je hart kortere of langere tijd stopt met kloppen?

Wat is een hartstilstand of cardiac arrest?

Bij een hartstilstand stopt het hart met kloppen en wordt daardoor de zuurstoftoevoer naar alle organen en het brein afgesloten. Hierdoor kan een patiënt overlijden, ernstige hersenbeschadiging oplopen en zelfs in coma raken. Wanneer een hartstilstand langer dan 5 minuten duurt, zullen de gevolgen ervan relatief ernstiger zijn en kunnen het lichaam maar ook de hersenen ernstige en permanente schade oplopen door zuurstofgebrek.

Wat is het verschil tussen een hartstilstand een hartaanval?

Een hartaanval of hartinfarct kan de oorzaak vormen van een plotselinge hartstilstand maar dat hoeft niet per definitie het geval te zijn. Een hartstilstand kan ook andere oorzaken hebben. Bij een hartinfarct raakt de bloedtoevoer naar het hart verstoord. Bij een hartstilstand stopt je hart tijdelijk of permanent met kloppen, waardoor het lichaam geen zuurstof meer krijgt en je zelfs in een coma kunt raken. Een hartstilstand is dus in principe meer acuut en vraagt om snellere reactie dan een hartaanval.

Wat zijn de oorzaken van een hartstilstand?

Voor een hartstilstand bestaan er meerdere oorzaken. Naast door ouderdom kan een hartstilstand worden uitgelokt door hartfalen, een hartaanval, hartritmestoornis of andere hart- en vaatziekten. Hartstilstand kan ook het gevolg zijn van verdrinking of verstikking. Ook drugs, medicijnen, vergiftiging of longproblemen kunnen de oorzaak vormen voor het stoppen van het hartritme. Daarnaast komt het voor dat angst of een paniekaanval een hartstilstand teweeg brengen maar het kan ook voorkomen dat voor een plotselinge hartstilstand geen duidelijke oorzaak aanwijsbaar is.

Wat zijn de symptomen van hartstilstand?

Doordat bij een hartstilstand de bloedtoevoer naar de hersenen en andere organen wordt afgesloten, zijn verlies van bewustzijn en niet kunnen reageren tekenen die kunnen wijzen op een hartstilstand. Ook stoppen met ademen komt voor net als een bleke gelaatskleur, waarbij je gezicht tijdelijk blauw of zelfs grijs wordt.

Waarschuwingssignalen zijn onder andere angst, hartkloppingen, pijn op de borst, kortademigheid, duizeligheid, flauwvallen, apneu en een zwakke pols.

Wat is de prognose en wat zijn de gevolgen van een hartstilstand?

Wanneer je een hartstilstand krijgt, kun je overlijden wanneer het hart permanent of relatief te lang stopt met kloppen. Door snel medisch ingrijpen maar ook spontaan kan het hartritme weer op gang worden gebracht. Meestal zal een arts hiervoor gebruik maken van hartmassage, mond-op-mond beademing of het toedienen van een elektrische schok. Afhankelijk van de duur van de hartstilstand zijn de gevolgen beperkt tot ernstiger. Schade aan organen of aan de hersenen kan permanent zijn maar ook tijdelijk. Gevolgen en prognose zijn dus persoonlijk en sterk afhankelijk van tijdige medische ondersteuning.