Een relatiedip: is dit het einde?

Het zit helemaal goed tussen jullie, denk je. Maar dan ontstaan er opeens ergernissen, een 'dood' gevoel vanbinnen, twijfels. Is dit het einde? Meestal niet. Zorg dat je weet met welke soort ‘relatiedip’ je te maken hebt, en wat eraan valt te doen. Geen enkele relatie is perfect, dat is geen nieuws. Toch komt een moeilijke periode in je relatie hard aan. Je tobt en ziet het einde opdoemen. Laten we eerlijk zijn, die kans is er. Maar bij al je gepieker is er één heel belangrijk punt dat je gauw over het hoofd ziet: een dip in je relatie is soms gewoon een teken des tijds. Soms is een periode van gehak, twijfels en ruzie écht het einde. Maar het kan ook een teken zijn dat je over een dood punt heen moet. Relatiedips overkomen iedereen vroeg of laat. Wat te doen? Je ideeën over hem, jezelf en jullie samen bijstellen. Plus twee ingredienten toevoegen: een snufje geduld en een flinke lepel vertrouwen.

Tijdelijk of blijvend?

Je kunt de tijdelijke dip met de volgende vuistregel onderscheiden van een structurele dip, die een veel ernstiger struikelblok oplevert. Bij een structurele dip kom je steeds terecht in dezelfde hopeloze kluwen ruzie en verdriet: ruzies en ergernissen komen elke keer op hetzelfde punt uit en er verandert niets, wat je ook probeert. Dan is het (zeer) de vraag of jullie nog toekomst hebben. Met de tijdelijke dip zit het anders. Die geeft een periode van ‘kleine’ ruzies, onduidelijkheden en vragen, maar die kun je uitpraten, je kunt er samen aan werken en dingen veranderen. Uiteindelijk leer je er allebei van en wordt je relatie er sterker en beter op. Er is nog een manier om de dip te kenmerken: het is namelijk het omslagpunt naar een nieuwe fase in je relatie. Die omslagpunten zijn – min of meer – tijdgebonden. Psychologen hanteren heel wat indelingen, maar een relatief overzichtelijke indeling is die in drieën. De eerste komt na een paar maanden tot een jaar, de tweede na een paar jaar, de derde na een jaar of zeven. Let wel: dit is heel globaal! Dip één komt voor jou misschien na drie maanden, voor een ander na een jaar.

Dip 1: roze bril aan diggelen

Eindelijk had je hem: meneer Perfect. Die aan een half woord nodig had, nooit witte sokken droeg onder een zwarte broek en jouw Poekie zonder morren zesmaal daags op schoot liet springen. Maar na een paar maanden is de stralende relatie-horizon opeens bewolkt. Jij krijgt een griepje. Je verwacht sapjes op bed en af en toe een aai over je bonkende hoofd. Maar nee, hij vindt het belachelijk dat je in bed blijft (dat doet hij zelf namelijk nooit), of erger: hij wil seks terwijl je knallende hoofdpijn hebt (dat deed zijn ex namelijk altijd). En wat zien je waterige ogen van onder je dekbed? Een paar witte sokken onder een zwarte broek… alleen omdat jij te zwak bent om je te verzetten! Ondertiteling van deze situatieschets: dit is een typisch voorbeeld van de eerste dip in je relatie. Die dikke plaat die je in het begin voor je hoofd had (rozengeur, superseks, alleen ogen voor elkaar hebben) breekt van twee kanten in stukken. En dan is het letterlijk buigen of barsten. Deze dip komt zodra je verliefdheid een beetje zakt, en dat kan al na een paar maanden zijn, maar ook na een jaar. Ter geruststelling: hoe korter je relatie nog duurt, hoe meer stupide en klein de dingen waaraan je je ergert. Dus val niet te hard over tekenen van kleinzieligheid: jij bent maar een mens. Hij ook.

Wat nu?

Besef dat de realiteit je altijd inhaalt, ook in een relatie. Dat is op zich niet erg, wel pijnlijk. Het is een teken dat je eerlijk moet kijken naar hem, en naar jullie relatie: zie je een vertekend beeld? Ben je onredelijk omdat je hem heimelijk verwijt dat hij niet die ideale man is die hij ‘had moeten’ zijn (en dan is de vraag: ben jij zelf echt die ideale vrouw?), of zie je reële struikelblokken? En in het laatste geval: kun je compromissen sluiten of onveranderlijke dingen accepteren? Of zijn het dingen die jij in een relatie onoverkomelijk vindt? Tijd om te kiezen dus: vasthouden aan je wensen (die hopelijk geen illusies zijn) en op zoek naar de volgende, óf samen moedig verder op weg naar honk 2 ofwel true love. Zoals Nicolette (34): ‘Mijn relaties duurden nooit langer dan drie maanden. Toen mijn vriend en ik elkaar bijna zolang kenden, zeiden vriendinnen: ga je koffers maar vast pakken. Inderdaad kwam de enige keer dat ik het echt uit wilde maken in die periode. Iets ergerde me al vanaf het begin aan hem: zijn praatjes, iets arrogants. Toen hij tijdens een telefoongesprek heel irritant deed, vertelde ik dat ik het uit wilde maken. Daarop volgde een goed gesprek. We zijn nu zeventien jaar bij elkaar, én getrouwd.’

Dip 2: evaluatie!

Heb je dip één zonder kleerscheuren doorstaan, dan heb je vaak een tijdje adempauze. Dip nummer twee komt na pakweg een paar jaar. Dan gaat het om meer dan de verkeerde sokken. Logisch, je zit ook dieper in je relatie, kent elkaar beter. Dus zit je op zondag nummer zoveel samen heel vreedzaam de krant te lezen, jij altijd eerst de boekenbijlage, hij buitenland. Je kijkt opzij en denkt: ben jij de man van mijn leven? Of zou ik met die leuke collega/tennisleraar/postbode gelukkiger zijn? Het zweet breekt je uit. Verward mummel je iets over sigaretten. Je vertrekt, springt op de racefiets, maar twintig kilometer verder ben je er nog niet uit… Doorgaan of breken?

Wat nu?

Twijfel over de vraag of hij de ware is? Stel jezelf kritische vragen over jezelf, hem en je relatie. Een heel goede hulp (ook voor niet-getrouwden!) is Mira Kirschenbaums boek 'Scheiden of blijven.' Belangrijke vragen zijn vaak verrassend simpel. Bijvoorbeeld: als de dingen goed gaan tussen jullie samen, is het dan ook écht goed? Is er minstens één ding waar jullie je samen gepassioneerd mee bezig kunnen houden (en dan bedoel ik niet alleen seks natuurlijk)? Wat is je eerste reactie bij het idee dat je over vijf jaar nog met hem bent? Keer de zaak ook eens om en vraag je niet af ‘waarom zou ik gaan’, maar ‘wat zijn de argumenten om te blijven’. Hoe is jullie dagelijkse leven samen? Zie je dat al twee jaar zonder aanwijsbaar resultaat als een ‘weg naar beter’, of als een prettig bestaan met wat overkomelijke verbeterpunten? Maak al met al een eerlijke afweging: is dit een relatie om in te investeren of om los te laten? Je hebt na al die tijd samen echt genoeg feiten om een realistische keuze te maken. Liesbet (32) is ook aan het plussen en minnen: ‘Ik vind hem na vijf jaar nog steeds erg lief. Ik vergelijk hem met de vrienden van vriendinnen en vind dat ik beter af ben. Maar ik zit met vraagtekens. Zijn enorme carrièrezucht, zijn neiging tot oppervlakkigheid. Het idee dat misschien ergens, zonder dat ik het weet, de échte man van mijn leven rondloopt, daarvan krijg ik het klamme zweet in mijn handen.’

Dip 3: grote levensvragen

Je staat op een ochtend voor de spiegel in de badkamer (tl-licht) en ziet je eerste kraaienpootje. Schok, horror, het leven duurt niet eeuwig! Er moeten keuzes gemaakt worden. Trouwen, kinderen? Wil hij dat wel? Is deze kroegtijger niet een tikje te infantiel om een goede vader zijn? Is dit je laatste kans om de overdonderende passie te vinden waar je als tiener al van droomde? Ben je nou helemaal gek, dat je al die jaren hebt lopen slaapwandelen terwijl er grootse keuzes over de toekomst te maken vielen? Als hij argeloos binnenkomt om zich te scheren, sta jij oververhit klaar met allerlei vragen: waar het volgens hem in het leven om gaat… wat zijn doelen zijn... hoe hij jullie toekomst ziet.. wat hij aan verschil x of probleem y denkt te doen.. enzovoort. En van zijn antwoord hangt af of hij vanavond zijn glaasje water nog op jouw nachtkastje mag zetten, besluit je in een licht panische toestand.

Wat nu?

Deze dip staat bekend als de beruchte seven year itch en markeert de evaluatie van je hele leven. Je levensvragen, de keuzes die jouw bestemming bepalen, zijn ermee verweven. Is jullie relatie voor de ‘eeuwigheid’, of ten minste voor een bevestigend antwoord op de vraag: ‘En nu nooit meer een ander?’ Connie (30): ‘Een halfjaartje voordat de relatie met mijn vriend definitief stukging, had ik een diepe dip. Ik vond hem na al die jaren gewoon niet leuk meer, had het idee dat hij alleen maar met zichzelf bezig was. Ik wilde ooit trouwen, hij niet. Kortom, ik zag alleen nog de slechte kanten en heb het uitgemaakt. Maar nu heb ik spijt. Ik kom niets leuks tegen, besef weer hoeveel ik van hem houd. Misschien was het toch een vergissing…’ Moraal: think twice. Maar: dénk. Want deze dip is lastig, maar feitelijk fantastisch goed voor een bewuste (verdere) invulling van je leven. Wil jij er op je negentigste achter komen dat jouw ‘levensladder’ tegen de verkeerde muur stond? Ofwel: het gaat om wat jij zelf vindt dat je leven je moet bieden, en de vraag of hij daarin een rol kan spelen. Vereiste één is dus denken, voelen, ervaren wat je hart je vertelt over de situatie. Vereiste nummer twee is praten. Waar liggen de knelpunten voor jou, hem en allebei? Waar liggen jullie kansen, jullie sterke punten, de stukken van de levensweg die jullie samen echt goed kunnen bewandelen? Een goede vriendin van mij bijvoorbeeld wilde kinderen, hij niet. Ze hebben gepraat tot ze er blauw van zagen, maar zijn nog steeds bij elkaar – op de enige goede manier: vanuit een moeilijke, maar bewuste keuze voor elkaar. Ze besloten dat de punten waarop hun levens bij elkaar pasten, belangrijker waren dan dat ene punt waarop dat niet het geval was.


Dit is een geautoriseerde bewerking van een hoofdstuk uit het boek 'Mijn geluk maak ik zelf wel' van Astrid Maria Boshuisen, uitgeverij Het Spectrum. Meer op www.mijngelukmaakikzelfwel.nl. Of bezoek de Mariawrites Infoteurpagina!