InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Hartinfarct, hartritmestoornissen, hartkramp, hartfalen

Hartinfarct, hartritmestoornissen, hartkramp, hartfalen

Hartinfarct, hartritmestoornissen, hartkramp, hartfalen Zolang het goed gaat merk je weinig van je hart. Maar circa een miljoen Nederlanders hebben een hart- of vaatziekte, waarvan vijftigduizend mensen per jaar overlijden. Een acuut hartinfarct gaat gepaard met heftige verschijnselen: Pijnlijke druk op de borst, kortademigheid, uitputting en onwel zijn. Hartritmestoornissen gaan hand in hand met een hartinfarct: Het hart slaat op hol met duizelingen en benauwdheid als gevolg. Wie een hartkwaal heeft is fysiek beperkt en leeft altijd in onzekerheid.

Het pompend hart

Het hart is de motor van het lichaam: Een spier die werkt als een pomp. Het zorgt ervoor dat het bloed voortdurend door het lichaam stroomt, waarbij stoffen worden aan- en afgevoerd. Dit heet de bloedsomloop. Het hart is eigenlijk een dubbele pomp, want er bestaan een grote en kleine bloedsomloop. Bij de kleine bloedsomloop gaat het bloed van het hart naar de longen om er zuurstof te halen en koolzuurgas af te geven. In de grote bloedsomloop stroomt het bloed naar alle andere organen om daar voedingsstoffen en afvalstoffen op te halen en af te geven. Gemiddeld maakt het hart in rust zeventig pompslagen per minuut, goed voor vier tot vijf liter bloeddoorstroming per minuut. Maar het hart heeft zelf ook zuurstof nodig om te functioneren, en die krijgt het uit de kransslagaders. Dit zijn slagaders die als een krans om het hart liggen. De binnenwanden van deze aders zijn normaal gesproken mooi glad. En dit is gunstig bij grote inspanning zoals tijdens werk of sport. Het hart krijgt dan altijd voldoende zuurstofrijk bloed.

Slagaderverkalking

Hoe kan het mis gaan? Als de slechts enkele millimeters dikke kransslagaders van binnen dichtslibben en daardoor de bloeddoorstroming gedeeltelijk of zelfs totaal wordt geblokkeerd. Dit proces heet slagaderverkalking of atherosclerose. Het begint al op jonge leeftijd maar geeft dan nog geen enkel verschijnsel. Kleine beschadigingen of scheurtjes kunnen op een gegeven moment leiden tot het klonteren van vetten, bloedplaatjes, cholesterol en kalk. Zo'n opeenhoping van bloedstolsels heet een plaque (plak). De slagaders worden nauwer en kunnen verstopt raken. Het uiteindelijke gevolg van deze verkalking is dat het hart minder zuurstof krijgt dan het op een zeker moment nodig heeft. Voortekenen dat een hartinfarct op de loer ligt zijn oververmoeidheid en bij inspanning pijn op de borst (angina pectoris).

Symptomen hartinfarct

Een hartinfarct wordt ook wel een hartaanval genoemd. Wanneer een deel van de hartspier geen zuurstof uit de kransslagaders krijgt, trekt het niet meer samen en valt het uit. In de meeste gevallen ontstaat dit door slagaderverkalking. Het hartinfarct vindt dan plaats als de doorgang in de slagader volledig wordt afgesloten. De symptomen van een hartinfarct of naderend hartinfarct zijn:
  • drukkende, beklemmende of benauwende pijn op de borst
  • kortademigheid
  • ongewone moeheid
  • misselijkheid
  • een 'onwel' gevoel
  • zweten
  • slecht slapen
  • zware pijn in de bovenrug
  • bleekheid
Daarbij ontstaat vaak onrust en angst. De pijn op de borstkas zit in het midden maar kan ook iets naar links worden gevoeld. Het kan uitstralen naar de armen of onderkaak. Kenmerkend is dat de pijn in rust langer dan vijf minuten aanhoudt. Scherpe steken in de borst of tussen de ribben wijzen zelden op een infarct. Een hartinfarct hoeft overigens niet altijd met duidelijke symptomen samen te gaan. Soms heeft iemand een stil hartinfarct, waarbij de patient soms ziek is, maar de duidelijke verschijnselen van een hartaanval ontbreken. Dit komt vaker voor bij ouderen en diabetespatienten en betreft maar liefst 1 op de 3 infarcten.

Eerste hulp hartinfarct

Bij symptomen die wijzen op een hartinfarct belt u direct met het alarmnummer 112. De arts of de ambulanceverpleegkundige maakt dan zo snel mogelijk een ECG (electrocardiogram), ook wel hartfilmpje genoemd, om het infarct aan te tonen. Bij dit onderzoek wordt tijdelijk de elektrische activiteit van het hart geregistreerd (het hartritme). De meting gebeurt met plakkers of zuignappen op het bovenlichaam, armen en benen. Daarnaast zal het bloed worden onderzocht op hartenzymen. Dit zijn bepaalde afvalstoffen die duiden op het afsterven van een stukje hartspier. Ook wordt er een rontgenfoto van hart en longen gemaakt (thoraxfoto). Na enkele uren volgen de uitslagen en zijn de afwijkingen bekend. Omdat er de eerste uren na een acuut hartinfarct meestal stoornissen in het hartritme ontstaan komt de patient op de afdeling hartbewaking te liggen. Hier wordt het hart via monitoren bewaakt. Zo probeert men een hartstilstand te voorkomen. In dat geval slaat het hart op hol en pompt het geen bloed meer uit.

Behandeling hartinfarct

Op de plaats van het hartinfarct ontstaat een litteken van bindweefsel. Het hart pompt door, maar dit gedeelte is uitgevallen. De ernst hangt af van de exacte plek en de grootte van het aangetaste deel. Door snel ingrijpen wordt de schade zo veel mogelijk beperkt. Het gaat er dus om het verstopte bloedvat weer open te krijgen om het verder afsterven van hartspiercellen tegen te gaan. Diverse medicijnen, eerst per infuus, zorgen ervoor dat stolsels oplossen en de aderen worden verwijd. Soms komt het voor dat de patient een dotterbehandeling krijgt. Dit gebeurt in een hartkatheterisatiekamer met behulp van rontgen. Met een dotterbehandeling (ballondilatatie) wordt de vernauwde plek in de kransslagader met een ballonnetje verwijd waardoor de doorbloeding van de hartspier wordt verbeterd.

De kritische grens na een hartinfarct ligt na een paar uren. Er zijn een aantal factoren die de kans op vernauwde kransslagaders (en een hartinfarct) vergroten. Deze zijn roken, overgewicht (vooral buikvet), hoge bloeddruk, een eerder doorgemaakt hartinfarct, ouderdom, gebrek aan lichaamsbeweging, te hoog cholesterolgehalte, eten van teveel verzadigde vetten, familieleden die ook aan aderverkalking lijden, suikerziekte, depressies en stress. Bij mannen komen hartinfarcten vaker voor dan bij vrouwen.

Angina pectoris of hartkramp

Als de hartspier te weinig zuurstof en voeding krijgt door een vernauwing van een kransslagader, ontstaat er een aanval van pijn in de borst. Deze pijn heet angina pectoris en lijkt op een hartinfarct, maar dan minder ernstig. Ook hierbij kan de pijn uitstralen naar schouders, armen, polsen, rug of kaken. Het verschil met een echt hartinfarct is de duur van de aanval. Een aanval van angina pectoris duurt meestal vijf tot vijftien minuten en gaat over door rust te nemen. De pijn vermindert sneller door het innemen van nitraten, zoals nitrospray onder de tong of een nitrobaattabletje (nitroglycerine) onder de tong. Angina pectoris kan worden uitgelokt door inspanning, stress, emoties, na een zware maaltijd of bij overgang van warmte naar kou, maar kan ook spontaan optreden. Behalve het noodmiddel nitroglycerine worden er bij hartkramp meestal ook onderhoudsmedicijnen (middelen bij hart- en vaatziekten) gegeven die de frequentie van aanvallen verminderen. Angina pectoris moet worden gezien als een waarschuwing.

Hartritmestoornissen

Voor en na een hartinfarct komen hartritmestoornissen (aritmie) vaak voor. Dit is het geval wanneer het hartritme onder normale omstandigheden van het gewone patroon afwijkt. Als de hartslag steeds boven de 100 per minuut ligt heet dit tachycardie. Een hartslag die onder de 50 ligt, heet brachycardie. Combinaties komen ook voor: Beurtelings te snel of te traag. Voorbeelden van hartritmestoornissen door een te snel ritme zijn boezemfibrilleren waarbij de prikkeloverdracht chaotisch plaatsheeft en boezemfladderen waarbij het hart maar liefst tot driehonderd keer per minuut samentrekt.

Symptomen hartritmestoornissen

Sommigen ervaren geen klachten, maar die ze wel hebben krijgen meestal een van de volgende verschijnselen:
  • hartkloppingen, een bonzend hart of hart-overslagen
  • drukkende pijn op de borst
  • benauwd gevoel
  • transpiratie
  • misselijkheid
  • kortademigheid
  • duizeligheid en licht gevoel in het hoofd
  • angsten en hyperventilatie
  • onwel gevoel
  • bleek zien
  • 'zwart' voor de ogen.
De klachten ontstaan doordat het bloed feitelijk te weinig stroomt. De tijd tussen twee hartslagen is bij ritmestoornissen te kort om de holten van het hart voldoende met bloed te vullen, waardoor minder bloed wordt weggepompt. Het lichaam krijgt hierdoor niet genoeg zuurstof. Een tekort in hart en longen geeft kortademigheid en pijn in de borst, een tekort in de hersenen geeft duizelingen. Heel snelle hartritmes kunnen levensbedreigend zijn.

Behandeling hartritmestoornissen

Meestal wordt gekozen voor medicijnen tegen hart- en vaatziekten. Er bestaan onder andere medicijnen die de pompfunctie van het hart versterken (digoxine), medicijnen die het hart rustiger maken, maar ook antistollingsmiddelen en bloedverdunners. De voornaamste werking is dat ze het hartritme direct of indirect vertragen of de prikkelvorming verminderen, waardoor de aanvallen van hartritmestoornissen verminderen of draaglijker worden. Het gebruik van deze medicijnen vereist grote zorgvuldigheid. Andere mogelijkheden, afhankelijk van de oorzaak, zijn onder andere een pacemaker (bij een langzame hartactie), medicijnen tegen een te snelle schildklier, defibrillator (elektrische impuls ter herstel van het ritme), hartkatheterisatie (een kathether gaat via de lies naar het hart en schakelt de oorsprong van de ritmestoornis uit), kijkoperaties en hartoperaties.

Hartfalen of hartzwakte

Na een hartinfarct ontstaat vaak hartfalen. Hartfalen, ook wel hartzwakte genoemd, houdt in dat het hart door onherstelbare schade niet goed meer kan pompen. Bij een pomp die slecht werkt hoopt zich vocht op voor de pomp en komt er te weinig uit, en dit is ook bij het hart zo. Bij verminderde pompfunctie aan de linkerkant van het hart raken de bloedvaten van de kleine bloedsomloop (op en neer naar de longen) overvol, waardoor de volgende klachten ontstaan:
  • kortademigheid (vooral bij platliggen)
  • kriebelhoest
Als de rechterkant van het hart minder goed pompt komt er vochtophoping in de grote bloedsomloop, met als gevolg:
  • dikke buik
  • opgezette benen en voeten (vooral de enkels)
  • snelle kortademigheid.
Combinaties van links en rechts hartfalen komen vaak voor. Andere, algemene verschijnselen zijn benauwdheid bij voorover buigen en bukken, 's nachts vaker plassen (met soms weinig urine overdag), koude handen en voeten (door slechte bloedcirculatie), verstopping, verminderde eeetlust, duizeligheid, slapeloosheid of onrustige slaap, vermoeidheid en zwaarder worden. Oorzaken voor hartfalen zijn behalve het hartinfarct ook ritmestoornissen, niet goed functionerende hartkleppen, nierziekten, ziekte van de hartspier en hoge bloeddruk.

Medisch vooruitzicht

Wie een hartinfarct heeft gehad, heeft een grotere kans dan anderen om opnieuw een hartinfarct te krijgen. Behalve dit is ook de kans op een minder ernstige pijn in de borst (angina pectoris) groter dan normaal, evenals de kans op hartritmestoornissen en hartfalen. Andersom komt ook voor: Hartritmestoornissen en angina pectoris kunnen op een dag ontaarden in een hartinfarct. Logischerwijs is onzekerheid en angst een gevolg. Vanaf het moment dat je hoort dat er een probleem met het hart is, ben je officieel "hartpatient" en dat voelt onprettig. Om de kans op een volgend hartinfarct te verkleinen zijn er een aantal leefregels:
  • voldoende bewegen (minimaal een half uur per dag)
  • niet roken
  • weinig verzadigd vet eten, en weinig zout eten
  • gezond gewicht op peil houden
  • medicijnen trouw volgens voorschrift innemen
  • regelmatig bloeddruk en cholesterolgehalte laten checken
  • altijd de noodmedicijnen meenemen
  • contact opnemen met de arts bij terugkerende klachten.
© 2009 - 2014 Astrid-d-g, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde links
Chronischeziekten Startpag. Be, Ziekten 2link Be, Ziekten Startpagina Be, Ikwilhetnu Gezondheid en B9 Hart en vaat.
Gerelateerde artikelen
Hartritmestoornissen en kruidenHartritmestoornissen en kruidenVerschillende voedingsstoffen en kruiden kunnen een (ondersteunende) rol spelen bij de preventie en behandeling van hart…
Hartritmestoornissen: oorzaken, verschijnselen, behandelingHartritmestoornissen: oorzaken, verschijnselen, behandelingHartritmestoornissen, ook wel aritmie genoemd, geven vervelende effecten en kunnen behoorlijk beangstigend zijn. Er zijn…
Hartfalen: Symptomen, diagnose, BNP en behandelingHartfalen: Symptomen, diagnose, BNP en behandelingHartfalen is een aandoening, waarbij je hart er niet meer in slaagt om het lichaam tijdig te kunnen voorzien van genoeg…
Hartfalen, oorzaken en gevolgenHartfalen, oorzaken en gevolgenIeder jaar sterft ongeveer 4% van de Nederlanders aan de gevolgen van hartfalen. Hieronder vallen meer mannen (62%) dan…
Meidoorn voor het hartMeidoorn voor het hartMeidoorn is niet alleen een veel voorkomende struik langs wegen en velden, maar zijn bloesems, bladeren en bessen zijn o…

Reageer op het artikel "Hartinfarct, hartritmestoornissen, hartkramp, hartfalen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Sonja, 12-06-2014 10:40 #9
Mijn schoonvader, 72 jaar, actieve man heeft afgelopen weken vakantie gehad waarin altijd veel gewandeld wordt. Nu kwam hij de berg met moeite op, veel stilstaan, benauwd en druk op de borst. Vrijdagavond thuis gekomen, gras gemaaid en total loss. Uit zorg op zaterdag naar de Huisartsenpost gegaan, bloeddruk was goed, pilletje voor onder de tong gekregen en moesten maar een afspraak maken bij de Cardioloog voor meer onderzoek. Volgende week dinsdag aan de beurt. Is dit niet veel te laat? Naar mijn inziens had de huisarts direct moeten reageren en een ECG laten maken. Mijn schoonvader berust erin en wacht tot zijn afspraak in het ziekenhuis maar wij vinden het onverantwoord.

Jan van Egmond, 26-05-2014 12:57 #8
Kan Angina Pectoris ook naar rechts uitstralen?

Frank, 23-02-2013 23:47 #7
Hallo. Ik heb vaker last van krampen en lichte steken in mijn linker borst/hart. Soms trekt dit ook uit naar mijn linker schouder. Dit duurt dan meestal een hele dag lang. En de volgende dag is het weg. Ik heb hiet vroeger toen ok een jaar of 15 was ook wel eens last van gehad vooral als ik uit de douch kwam. En nu krijg ik het steeds vaker. Komt dit door stress? Vaak raak ik ook in paniek omdat ik denk dat er iets mis met me is en begin ik lichtelijk te hyperventileren/angstaanval. Heb ooit een heftige hyperventilate aanval gehad en mijn hard heel hard en snel begon te kloppen dus heb altijd angst om dat weet te krijgen als ik begin te hyperventileren. Maar weet mijn aanvallen meestal wel onder controle te houden. Zou graag willen weten waar de krampen door komen of aan liggen.

Corrie, 12-02-2013 08:50 #6
Ik heb afgelopen vrijdag een khateterisatie van het hart gehad. Gelukkig had ik geen vernauwing. Na twee uur plat liggen mocht ik een beetje rechtop liggen. Kort daarop voelde ik pijn in mijn lies en kort daarop werd ik misselijk en daalde mijn bloeddruk naar 68/48. Ik kreeg een infuus en de misselijkheid trok weg. Niemand kon verklaren waar het vandaan kwam. Mijn eigen gedachte pas op de volgende dag thuis was dat er misschien vanuit de lies toch een bloedstolsel vrij is gekomen en ik misschien toch een infarct heb gehad? Zou dat kunnen? Ik ben onrustig en meen ooit iets te voelen maar misschien is dat wel door mijn gedachte.

Martha, 27-09-2012 20:09 #5
Ik ben twee maal met spoed naar het ziekenhuis gebracht met een hartslag van 180 pm, De eerste maal heb ik een schokje gehad, de tweede maal ging het na zo'n 4 uur vanzelf beter. Bij welke symptomen moet ik de arts waarschuwen? Beide keren was bij mij 's nachts, Ik ben nu onder behandeling van de trombosedienst. Ik heb wel vaker klachten, maar twijfel dan aan de noodzaak. Reactie infoteur, 28-09-2012
Hi Martha, de vraag die je stelt is specifiek en dien je aan je behandelend arts te stellen. Deze zal adviseren met welke klachten je aan de bel moet trekken. Grt, A.

Renate, 15-04-2012 10:53 #4
Ik heb tweede paasdag in lichte hartinfarct gehad. Dinsdag is er een stent bij mij geplaatst in de rechterkransslagader. Momenteel ben ik weer thuis. En heb heel veel vragen. Begeleiding ziekenhuis is bedroefend slecht. Volgens cardioloog heb ik geen revalidatieprogamma nodig. Waarom niet, weet ik niet.
Bv een vraag, Ik voel me licht in mijn hoofd, hoort dat erbij? Ik ben bang, bang dat het weer gebeurd. Maar ook hoe nu verder? Ik wil weer gaan werken maar ben nu al moe als ik naar de bakker loop. Hoort dat erbij? Ik voel me zo niet serieus genomen vooral omdat er ook weinig is uitgelegd. En naar huis ben gestuurd en nu mijn weg moet vinden. En met een lichte infarct heb je dan geen begeleiding nodig. Ik ken mezelf als iemand die nooit bij de pakken neer gaat zitten. En snel doorgaat. Maar nu? Ik weet niet wat ik moet voelen en wat ik voel hoort dat erbij. Groetjes, Renate Reactie infoteur, 17-04-2012
Hi Renate, als het lichaam onder hoogspanning is krijg je allerlei symptomen, waaronder 'licht in het hoofd', moeheid en angsten. Het is jammer dat je arts je niet gerustgesteld heeft en je het gevoel hebt alles maar in je eentje te moeten uitzoeken. Het is echter wel een goed teken dat de cardioloog je naar huis gestuurd heeft, want dat betekent dat het naar omstandigheden goed gaat. Een licht infarct betekent een klein functieverlies van het hart, maar dat hoeft niet merkbaar te zijn. Ik denk dat je je lichaam de tijd moet geven om bij te komen van de schrik. Wat je gehad hebt komt zeer vaak voor (vaak zelfs totaal ongemerkt) en hoeft voor de levensduur geen verschil te maken. Ik raad je aan je onzekerheden bij het volgende gesprek met de specialist ter sprake te brengen, omdat deze je specifieke situatie het beste kent. Sterkte, A.

Irma, 06-03-2012 05:45 #3
Gisteren heb ik een algehele narcose gehad. Direct na de operatie in de verkoeverkamer had ik een plotselinge brachicardy van 30 en een bloeddruk van 0. Ik heb atropine toegediend gekregen en een enorme stomp op de borst om mijn hart weer in een normaal ritme te krijgen. Komt dit vaker voor na/tijdens een volledige narcose? En zijn hier mogelijk nog andere verklaring voor? Reactie infoteur, 07-03-2012
Hi Irma, je zegt niet wat voor operatie je gehad hebt. Aan operaties zijn altijd risico's verbonden. Is er reanimatie nodig, dan zijn er ernstige problemen met het hart en het hartritme. Ik raad je aan dit soort vragen aan je behandelend arts voor te leggen, daar deze je persoonlijke situatie kent. Beterschap, A.

Ann, 15-02-2012 00:28 #2
Duidelijk.
Ik vraag mij af…
Heb nu een paar keer over.een stekende pijn in mijn borst gehad, binnen 5 min is die over.wat moet ik daar mee… heb medicatie… proproprnaol. 2 x daags.
Ik lees.ook als het maar even duurt dat het niks byzonders hoeft te zijn.
Graag antw.
Bij voorbaat dank. Reactie infoteur, 16-02-2012
Hi Ann, van hieruit is niet te bepalen wat de stekende pijn is. Pijn afkomstig van het hart is echter meestal niet stekend van aard, dus dat moet een gerustststelling zijn. Verder is het bij aanhoudende klachten aan te raden de (huis)arts te raadplegen. Beterschap, A.

Jj Melchers, 28-10-2011 14:04 #1
Wij hebben een vraag (mijn vrouw en ik). Ik heb mijn zoon overleden gevonden op de grond in zijn woning. De doodsoorzaak is zeer waarschijnlijk een hartstilstand geweest (volgens de dokter van de GGD). Toen ik hem daar zag liggen viel mij op dat het bovenlichaam nogal opgezwollen was. Wat kan hiervan de oorzaak zijn. Het is moeilijk te begrijpen hoe dit heeft kunnen gebeuren. Hij was nog maar 36 jaar en bij ons weten niet ziekelijk. Wie kan ons een antwoord geven zodat wij het een plaats kunnen geven. Dit alles is gebeurt op 28 aug 2011. Bijvoorbaat dank. Reactie infoteur, 29-10-2011
Dag hr Melchers, u heeft veel moeten doorstaan, hierbij mijn condoleances. Na overlijden gebeuren er een groot aantal dingen in het lichaam. Gebrek aan zuurstof zorgt ervoor dat alle pompmechanismen in de spiercellen stilvallen. Hierdoor komt calcium vrij dat de spieren in het lichaam muurvast zet. Dit proces duurt circa drie dagen waarna spiercellen verder afsterven en er weer verslapping optreedt. De zwelling van het bovenlichaam zou mogelijk verband kunnen houden met de verstijving in de spieren. Veel sterkte, A.

Infoteur: Astrid-d-g
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Reacties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!