Uitzaaiingen bij kanker: Wat is het en wat zijn de gevolgen?
Vaak treden bij kanker uitzaaiingen op naar andere plaatsen in het lichaam dan waar de ziekte zich in eerste instantie ontwikkelt. Zo kan bijvoorbeeld borstkanker uitzaaien naar de hersenen of longen en kan darmkanker uitzaaiingen geven in de lever. Het gebeurt ook dat in het lichaam uitzaaiingen worden gevonden en niet duidelijk is waar de primaire tumor zich bevindt. Wat zijn uitzaaiingen, bij welk type kanker komen ze voor, waar treedt uitzaaiing op en wat zijn de gevolgen van metastasen?Wat zijn uitzaaiingen of metastasen nu precies?
Uitzaaiingen of metastasen zijn het gevolg van tumoren ofwel kwaadaardige gezwellen ergens in het lichaam. Via de lymfeklieren of het bloed worden kankercellen naar andere delen van het lichaam getransporteerd, waar ze vervolgens verder gaan groeien en woekeren. Zo kunnen er in de lever dus bijvoorbeeld kankercellen vanuit de dikke darm terecht komen. Afhankelijk van de route, die de uitzaaiing kiest, via de lymfvaten of het bloed, belanden de tumorcellen op specifieke plaatsen in het lichaam, die per type kanker kunnen verschillen. Bij uitzaaiing via de lymfeklieren is de "primaire vorm van kanker" vaak in de nabije omgeving te vinden, terwijl bij verspreiding via het bloed de kankercellen verder weg kunnen worden getransporteerd.In welke organen of plaatsen in het lichaam kunnen uitzaaiingen optreden?
Er is geen sluitend verband tussen de plaats van de oorspronkelijke tumor en waar uitzaaiingen in het lichaam optreden. Wel is het zo dat het bij bepaalde typen kanker afhankelijk van de wijze van verspreiding vaker voorkomt dat er uitzaaiingen in een bepaald deel van het lichaam voorkomen dan bij andere vormen van kanker. Waar een uitzaaiing van een tumor terecht komt, die via de lymfeklieren wordt verspreid is afhankelijk van de plaats van het dichtstbijzijnde lymfeklierstation (hals, oksels, luchtpijp, longen, darmen en buikholte). Het bijgaande schema geeft een indicatie:| Primaire plaats van de tumor in het lichaam | Uitzaaiing via de lymfeklieren | Uitzaaiing via het bloed |
|---|---|---|
| Borstkanker | Oksel, sleutelbeen en boorstbeen | Longen, lever, huid, botten en hersenen |
| Hersentumor | Meestal geen verspreiding via de lymfen | Lever, longen en andere plaatsen in de hersenen |
| Kanker van de dikke darm | Buik | Lever, longen, buikvlies en botten |
| Pancreas (alvleesklier) kanker | Buik | Lever en longen |
| Huidkanker (melanoom) | Afhankelijk van de plaats van het melanoom, o.a. lies, hals of oksel | Longen, huid, lever en hersenen |
| Baarmoederhalskanker | Buik, lies | Longen, botten en lever |
| Prostaatkanker | Buik | Longen, botten en lever |
| Longkanker | Longen en borstkas | Botten, lever, bijnieren en hersenen |
Wat zijn de symptomen of tekenen van uitzaaiingen in het lichaam?
Uitzaaiingen of metastasen geven in het begin niet altijd klachten en de specifieke klachten kunnen heel erg verschillen afhankelijk van waar in het lichaam de uitzaaiing of uitzaaiingen zich bevinden. Wanneer de metastasen gaan groeien zullen ze meer druk uitoefenen op hun omgeving of binnengroeien op plaatsen waar ze niet horen. Dit kan tot pijn of bloedingen leiden op die specifieke plek in het lichaam.Een uitzaaiing naar de lever kan klachten geven, die op hepatitis lijken. Wanneer een metastase bijvoorbeeld in de wervelkolom belandt, neemt de druk op het ruggenmerg toe, waardoor verlies van kracht in de benen of afname van gevoel in de ledematen kunnen optreden. Uitzaaiing naar de hersenen kan onder andere leiden tot duizeligheid, ernstige hoofdpijn en epileptische aanvallen.
Hoe wordt uitzaaiing van kanker behandeld?
Over het algemeen worden uitzaaiingen hetzelfde behandeld als de oorspronkelijke of primaire kanker in het lichaam. Als er sprake is van uitzaaiing van baarmoeder kankercellen naar de longen, zullen deze cellen in de longen worden behandeld alsof het baarmoederkanker is en niet als longkanker.
Vaak leidt het ontstaan van metastasen in andere delen van het lichaam tot een samenwerking van verschillende specialisten, omdat de kanker zich in dit geval niet meer beperkt tot dat deel van het lichaam, waar de behandelend specialist met name deskundig in is.
Wat zijn de gevolgen van kanker, die is uitgezaaid?
De prognose van een uitgezaaide kanker is meestal slechter dan die van kanker zonder metastasen. Maar ook hier is het bepalend hoe de therapie voor de primaire vorm van kanker aanslaat. Als er sprake is van een agressieve, snel groeiende tumor kan het verloop ongunstiger zijn. Wanneer het mogelijk is om de initiële vorm van kanker goed te behandelen en uitzaaiingen snel worden ontdekt blijven hun gevolgen ook beperkt. Het is in ieder geval belangrijk om bij een bestaande diagnose van kanker alert te zijn op tekenen, die op uitzaaiing zouden kunnen wijzen, zodat er snel behandeld kan worden. Maar hetzelfde geldt natuurlijk ook wanneer er wel klachten bestaan, die wijzen op uitzaaiingen maar er (nog) geen veroorzaker in het lichaam is geïdentificeerd.Gerelateerde artikelen
Hersenkanker: Hersentumoren en uitzaaiingen naar de hersenen Er bestaan verschillende vormen van hersenkanker. Een hersen…Botkanker: Vormen, symptomen en behandeling Botkanker kent vele uitingsvormen. Botkanker bij volwassenen is dikwijls een…
Kanker: leverkanker Er zijn twee soorten leverkanker: primaire en secundaire leverkanker. Primaire leverkanker betekent d…
Vaginakanker, vaginacarcinoom, symptomen tumoren vagina Vaginakanker symptomen - Primaire tumoren aan de vagina zijn zeer…
Leverkanker: symptomen en behandeling Leverkanker kan primair zijn of een uitzaaiing van een kanker op een andere plaats…
Reageer op het artikel "Uitzaaiingen bij kanker: Wat is het en wat zijn de gevolgen?"
Erik, 08-11-2011 19:11
Mijn vader heeft voor het eerste te maken gehad met kanker in 2010, er werd longkanker vastgesteld, hiervoor is hij geopereerd en de artsen zeiden dat hij verder schoon was van kanker.
Nu nog geen jaar later werd er opnieuw longkanker vast gesteld en deze keer waren er ook uitzaaiingen in zijn linker long.
Hij heeft nu een 6 tal behandelingen gehad van chemokuur maar dit heeft bijna niets geholpen, we zijn nu 4 maanden verder en nu heeft hij ook last van zijn benen hij kan er niet meer goed op staan en ook zijn evenwicht is verstoord.
Na lang aandringen bij de huisarts en het ziekenhuis is hij eindelijk vandaag op genomen, en gaan ze nu kijken wat er nog meer aan de hand is.
Ik heb mijn vader van een gezonde man af zien zaken naar een zieke man die niet meer veel kan.
Groet Erik
Linda, 11-10-2011 12:25
Mijn lief had wat klachten en bleek een endeldarmtumor te hebben met metastasen in longen en lever. stadium 4 dus. in de 2 maanden die er op volgden is er niets tegen de kanker zelf gedaan, maar eerst een stoma geplaatst[ met herstel uiteraard], een zenuwpijnblokkade gezet tegen ondraaglijke pijn en een pijnbestrijdingsplan gemaakt. en, ook niet onbelangrijk, zijn we getrouwd.
na die 2 maanden is er een scan gemaakt om te zien wat er in die tijd is gebeurt. enorme toename van de metastasen. hij is inmiddels met chemo begonnen, 3 keer 3 weken. een dag infuus, 2 weken pillen en een week rust. hij is nog zo jong, 44 jaar. het lichaam is sterk blijkt keer op keer weer, wondjes, maar ook herstel van stoma operatie verliep heel goed. heeft er iemand ervaring met dit ziektebeeld? wat te doen als deze chemo niet werkt. en vooral, als de kanker zó agressief is, wat zijn de verwachtingen van chemo? groet Linda
Vera Goulding, 11-02-2011 14:17
Bij mij is bijna 3 jaar geleden mucoepidermoid ca vastgesteld en tongbasis carcinoom ben in dec 2010 geopereerd aan totaa; 5 metastasen 1 voor re-borst een achter op mijn rug ook rechts en 3 uitzaaiingen op mijn hoofd zijn allemaal chirurgisch verwijderd in azm.
Het kan ook zijn dt ze overal in mijn lichaam uitzaaiien wat zijn de symptonen als ze zich in mijn hersens ontwikkelen. Wie heeft hier ervaring mee?
gr vera
Petra, 21-09-2010 12:51
Bij mijn moeder is in 2006 een oogmelanoom geconstateerd. Haar oog is verwijderd. OP 4 mei jl is er een vlek op de lever gezien. Metastasen van een oogmelanoom zijn niet te behandelen en haar doodvonnis is getekend. Hoe ga je hier mee om? Elke dag is er 1, wat zal het pad wat we moeten bewandelen.... De pijnmedicatie is gestart en vandaag zal de medicatie verhoogd worden. Ze heeft pijn rond de maag en uitstralend naar de rug, een opgezollen buik en is misselijk. Wij hebben gekozen voor kwaliteit van leven en ons doel is geen pijn. Ik ben bang haar te verliezen en de onzekerheid maakt het nog moeilijker.
Reactie infoteur, 21-09-2010
Lieve Petra,
Wat verschrikkelijk voor jullie! Ik kan me heel goed voorstellen dat dit dingen zijn die eigenlijk helemaal niet te dragen zijn. Zoveel verdriet, angst en pijn; we zijn toch helemaal niet in staat om dat het hoofd te bieden?
Ik kan niets zeggen om het beter te maken maar ik wou dat ik dat wel kon doen...
Heel veel sterkte en liefde gewenst!
Sterretje999
F. de Haan, 13-07-2010 22:42
Mijn vrouw heeft 5 uitzaaingenin de wervelkolom, de primaire kanker is niet te vinden. op het ogenblik heeft ze weinig pijn maar wel heeft ze vaak een slapend gevoel in de benen en kan ze moielijk haar plas ophouden, weinig of geen gevoel in de blaas.
wat is uw meing hierover
Reactie infoteur, 14-07-2010
Geachte heer de Haan,
Ik ben geen arts en kan u hierop dan ook helaas geen tevredenstellend antwoord bieden. Ik vrees dat alleen een medicus u en uw vrouw hiermee afdoende kan helpen.
Wanneer u ontevreden bent over de artsen, die uw vrouw behandelen wil ik u wel aanraden om te kiezen voor een second opinion bij een universitair ziekenhuis (dat wordt vergoed door de ziektekostenverzekeraar en hierop heeft u recht) of voor een full body scan via een particulier ziekenhuis (bijvoorbeeld in Duitsland bestaan hiervoor goede mogelijkheden). Ook dit wordt soms vergoed; de kosten bedragen circa 1000 EUR.
Het lijkt me namelijk voor de behandeling van uw vrouw essentieel dat ook de primaire kanker wordt getraceerd, zodat ze adequaat kan worden behandeld.
Zorg ervoor dat u de juiste mogelijkheden benut om uw vrouw het allerbeste te bieden. Het is tenslotte ontzettend belangrijk!
Ik wens zowel u als uw echtgenote heel veel sterkte, geluk en kracht toe om deze vreselijke ziekte te bevechten!
Met warme groet,
Sterretje999
J. Tabak, 04-05-2010 23:39
Waarom staat eierstokkanker er niet bij? Mijn vrouw is vorig jaar juni geopereerd aan eierstokkanker en vorige week hebben we te horen gekregen dat er uitzaaiingen zijn in de lever. Hierover zie ik tot nu toe weinig informatie. Komt dit niet veel voor?
Henriette Jansen, 11-01-2010 15:42
Hallo, heb jaren terug nl in 2002 borstkanker gekregen met oksel ruiming, geen chemo en geen bestralingen,
nu blijkt dat ik uitzaaiingen heb in de botten en in de longen, en moet nu morgen beginnen met chemo, wat dent u hierover????????????? vr gr henriette:
Reactie infoteur, 11-01-2010
Beste Henriette,
Ik denk hier vooral over dat ik het verschrikkelijk vind voor jou en degenen, die belangrijk voor je zijn. Het moet afschuwelijk te zijn om net wanneer je een beetje een gerust gevoel hebt gekregen zo'n boodschap te krijgen. Wat afschuwelijk voor je!
Waarschijnlijk was er al sprake van uitzaaiing destijds maar het kan ook zijn dat er toch iets is blijven zitten in die oksel. Wat ik in ieder geval zou laten checken is of de uitzaaiingen metastasen zijn van borstkanker of van een andere vorm van kanker. Want hoe onlogisch het ook klinkt: Er zit zoveel tijd tussen dat ook een nieuwe vorm van kanker elders in het lichaam verantwoordelijk zou kunnen zijn voor deze, nieuwe, uitzaaiingen. De behandeling moet aansluiten bij de primaire vorm van kanker dus laat dit alsjeblieft checken voordat je met behandeling begint.
En kies voor het beste ziekenhuis dat je kunt bereizen met de nieuwste technologie. Zorg dat je de allerbeste zorg krijgt die er te krijgen is.
Ik wens jou en je familie enorm veel sterkte toe en ik hoop dat je na deze veldslag definitief beter wordt en achterover kunt leunen in de wetenschap dat het nu echt goed is. Voor altijd.
Heel veel goeds gewenst voor jou, Henriette!
Sterretje999
Bronnen en referenties
- KWF (Kankerbestrijding)
- Metastasen (MST)
- Uitzaaiingen of metastasen (VLK)