Wat is agorafobie?

Wat is agorafobie? Agorafobie, ook wel pleinvrees of straatvrees genoemd, is een vorm van een angststoornis waarbij iemand bang is in een vreemde situatie te komen. De angst bestaat vooral voor open ruimtes waarin veel andere mensen zijn, waarbij de persoon iets verkeerds zou kunnen doen en daarmee voor gek zou staan.

Paniekstoornis met agorafobie

De aandoening agorafobie wordt vaak gezien als onderdeel van een paniekstoornis. Iemand met een paniekstoornis heeft regelmatig onverwachte aanvallen van paniek, gepaard gaande met angst en onrust. Deze aanvallen lijken zo erg voor deze persoon, dat het idee ontstaat dat een hartaanval zal worden, dat controle totaal zal worden verloren en dat er geen hulp meer mogelijk is. De persoon zal deze situaties proberen te vermijden. Wanneer iemand agorafobie heeft, is de angst vooral dat dit zal gebeuren in open ruimtes, waardoor het dus wordt vermeden om hier in terecht te komen. Vaak leidt dit er dan toe dat iemand vooral alleen maar thuis zit.

Criteria volgens DSM-IV bij paniekaanvallen zijn:

  1. Angst voor situatie waarin paniekaanval kan optreden
  2. Vermijding van deze situaties
  3. Geen gevolg van andere psychische aandoening

De diagnose paniekstoornis wordt in zo'n 1,5% tot 3,5% gesteld in de populatie, voor volwassenen tot 65 jaar. Degenen die dan ook agorafobie daarbij hebben, zijn over het algemeen vrouwen, namelijk drie tot vier keer zo vaak.

Pleinvrees

Agorafobie betekende in het Grieks angst voor marktplaatsen, ofwel pleinen. Agora betekent namelijk markt, en phobos angst. Het kan hier gaan om een lichte tot heel ernstige vorm. Van licht naar erger:
  • Onrust, maar wel in openbare ruimten
  • Verslechtering van sociale contacten
  • Terugtrekking in eigen veilige huis
  • Sociaal isolement

Er is niet altijd sprake van paniekaanvallen bij agorafobie, maar wanneer dit wel het geval is, is er vaak sprake van een anticipatieangst: iemand is bang voor de angst. Er is dus een angst voor de angst (bang dat je in paniek zult raken). In deze gevallen worden dus de situaties vermeden waar de paniek wordt verwacht.

Agorafobie kan echter ook als een losse stoornis voorkomen. Er mag dan geen paniekaanval hierbij optreden.

Diagnose van agorafobie

Volgens de DSM-IV:

  1. Aanwezigheid van agorafobie in relatie met de angst om paniekachtige symptomen te ontwikkelen (bijvoorbeeld diarree of duizeligheid)
  2. Geen paniekstoornis aanwezig
  3. Geen gevolg van medicatie of drugs, of als gevolg van een somatische aandoening
  4. Bij een somatische aandoening: angst bij het punt 1 is sterker dan normaal is bij de somatische aandoening

Fysieke symptomen:

  • Versnelde hartslag
  • Hyperventilatie
  • Maag is van streek, soms diarree
  • Moeite met slikken
  • Zweten
  • Misselijkheid
  • Trillen en duizeligheid
  • Licht in het hoofd (flauw)
  • Gonzen in oren
  • Warm aanvoelen
Dit zijn veelal symptomen die typisch zijn voor gevoelens van angst. Het is dan ook een soort angst, maar dan een stoornis omdat het in principe irrationeel is.

Psychologische symptomen:

  • Angst om voor gek te staan
  • Angst voor hartaanval bij een paniekaanval
  • Angst om gek te worden/door te slaan
Dit kan resulteren in een laag zelfvertrouwen, gevoel van controleverlies, depressie, algemeen gevoel van angst, angst om alleen te zijn of worden gelaten, erg afhankelijk zijn van anderen omdat wordt geloofd dat dit de enige kans is om te overleven.

Behandeling van agorafobie

Agorafobie wordt vaak behandeld met een combinatie van medicatie en therapie. Als medicatie worden SSRI's gebruikt, wat antidepressiva zijn, maar ook tricyclische antidepressiva, of benzodiazepines (kalmering, vaak gebruikt bij angst).

Psychotherapeutische hulp gebeurt vaak met een cognitieve gedragstherapie, waarbij iemand stapje voor stapje wordt blootgesteld aan angstige situaties om te leren dat er niet per se iets hoeft te gebeuren, en tevens wordt gewerkt aan de catastrofale gedachten.
© 2012 - 2021 Moneyq89, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Agorafobie: oorzaken & behandelingenAgorafobie: oorzaken & behandelingenAgorafobie is een veelvoorkomende mentale stoornis. Patiënten die leiden aan agorafobie hebben angst voor situaties waar…
Ruimtevrees, pleinvrees en straatvreesRuimtevrees, pleinvrees en straatvreesRuimtevrees noemen we ook wel agorafobie. Het is een angststoornis met of zonder paniekaanval. Ruim de helft van alle me…
Agorafobie: Angst voor drukke situaties en plaatsenAgorafobie: Angst voor drukke situaties en plaatsenOngeveer 2% van de bevolking heeft ooit in het leven wel eens een paniekaanval. Ongeveer één derde daarvan ontwikkelt ag…
Cognitieve gedragstherapie bij paniekstoornis met agorafobieCognitieve gedragstherapie bij paniekstoornis met agorafobieVeelvuldig wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat cognitieve gedragstherapie de meest effectieve vorm van psychotherap…

Hiv conversiegriep: symptomen, besmetting en behandelingHiv conversiegriep: symptomen, besmetting en behandelingWanneer je besmet bent met hiv, kun je een korte periode met symptomen doormaken, de zogeheten acute hiv-infectiefase. H…
Wat doen bij (te) lage bloeddruk? Oorzaken, symptomen & tipsWat doen bij (te) lage bloeddruk? Oorzaken, symptomen & tipsDe risico's van hoge bloeddruk zijn bij de meeste mensen wel bekend, maar dat geldt veel minder voor lage bloeddruk. Er…
Bronnen en referenties
  • http://www.ggzrichtlijnen.nl/index.php?pagina=/richtlijn/item/pagina.php&id=544&richtlijn_id=59
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Agorafobie
  • http://www.medicalnewstoday.com/articles/162169.php
Moneyq89 (152 artikelen)
Gepubliceerd: 02-11-2012
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 3
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.