InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Alvleesklier of pancreas: functie

Alvleesklier of pancreas: functie

Alvleesklier of pancreas: functie De alvleesklier, pancreas of buikspeekselklier is een orgaan dat zich in de buikholte bevindt. Vaak horen we praten over de alvleesklier, denk maar bijvoorbeeld aan alvleesklierkanker of aandoeningen aan de alvleesklier. Waar vinden we de alvleesklier, wat is de functie en welke ziekten kunnen de alvleesklier treffen?

Waar bevindt zich de alvleesklier?

Dat de alvleesklier zich in de buikholte bevindt, weten de meesten wel. Maar waar ligt deze dan precies? Dit is vrij simpel uit te leggen door het lichaam te verkennen. Vanuit de mond en keelholte loopt de slokdarm naar de maag. De maag staat in verbinding met de dunne darm. Het eerste stuk van de dunne darm is de twaalfvingerige darm. De twaalfvingerige darm ligt om de kop van de alvleesklier heen gekruld. De alvleesklier is ontstaan vanuit de twaalfvingerige darm en staat via kanaaltjes in direct contact hiermee.

Functie van de alvleesklier

Voedsel dat vanuit de maag afkomstig is, is zeer zuur door de maagsappen (maagzuur). De darmen zijn niet goed bestand tegen dit zuur. De pH-waarde moet dus weer omhoog worden gebracht. Dit gebeurt door het produceren van waterstofcarbonaat (bicarbonaat) via de alvleesklier. Dit is een base die, vermengd met de zure voedselbrij, de pH-waarde omhoog brengt. De alvleesklier heeft waterstofcarbonaat af via de kanaaltjes aan de twaalfvingerige darm.

Daarnaast heeft de alvleesklier nog een andere functie: het produceren van hormonen (insuline) die nodig zijn voor de koolhydratenstofwisseling. Koolhydraten zijn afkomstig uit voeding en zorgen voor de eerste energiebehoefte van onder andere de spieren. Koolhydraten wordt omgezet in glucose, en insuline zorgt ervoor dat glucose in de cellen terecht komt. De alvleesklier geeft deze hormonen rechtstreeks af aan het bloed dus niet via de kanaaltjes die in verbinding staan met de twaalfvingerige darm.

Aandoeningen en ziekten

Een ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis) ontstaat in de meeste gevallen door galstenen of door het gebruik van alcohol. Maar ook teveel vetten of calcium in het bloed en erfelijkheid zijn een veroorzaker, zij het in mindere mate. Symptomen zijn vaak buikpijn, koorts, diarree, bloedarmoede en ondervoeding (doordat voedingsstoffen niet voldoende worden opgenomen). Er kan ook suikerziekte (diabetes) ontstaan. Soms zijn er geen symptomen, waardoor de ontsteking langere tijd kan blijven bestaan. Een niet behandelde alvleesklierontsteking kan buikvliesontsteking of een shock veroorzaken. Beiden kunnen levensbedreigend zijn. De ontsteking kan chronisch zijn, vooral bij alcoholgebruik, maar kan ook plots ontstaan. Wanneer de ontsteking plots is ontstaan dan zal men vaak vocht toedienen via een infuus en soms medicatie om de ontsteking te remmen, naast pijnstillers. Bij een chronische ontsteking zullen veelal de gevolgen van de ontsteking behandeld worden met daarnaast pijnstillers.

Bij alvleesklierkanker is er sprake van een of meerdere tumoren aan de alvleesklier. Tumoren aan de alvleesklier komen in verschillende vormen voor. Zo is er de insulinoom, een tumor die insuline produceert waardoor er teveel insuline in het bloed komt. Over het algemenen zijn de vooruitzichten bij dit soort tumoren goed: veelal zijn ze goedaardig. De tumor wordt bij voorkeur verwijderd. Een gastrinoom is een tumor die veel gastrine (een hormoon) produceert. Verder is er nog een pancreaskopcarcinoom, cystadenocarcinoom en glucagenoom. In alle gevallen wordt de tumor verwijderd. Daarnaast bestaat de behandeling veelal uit bestraling of chemotherapie.

Een echo van de alvleesklier wordt gemaakt wanneer er verdenking bestaat op een ontsteking van de alvleesklier. Ook bij verdenking op een tumor wordt een echo genomen. Daarnaast wordt een echo gebruikt wanneer er een stuk weefsel voor onderzoek moet worden weggehaald. Via geluidsgolven wordt een beeld gevormd van de echo. Geluidsgolven zijn onschadelijk en het onderzoek doet geen pijn. De enige pijn die gevoeld kan worden is wanneer er tijdens de echo op de buik gedrukt wordt. Bij een ontstoken alvleesklier kan dit pijnklachten veroorzaken. Toch is een echo vaak noodzakelijk in het belang van het onderzoek. Soms is het voor de arts moeilijk om de alvleesklier goed in beeld te krijgen door aanwezige darmgassen. Er kan besloten worden op een later tijdstip opnieuw een echo te maken.

Kan je leven zonder de alvleesklier?

Bij een tumor wordt de tumor en soms een gedeelte van het omliggend weefsel weggenomen. De gehele alvleesklier verwijderen is een vrij weinig voorkomende operatie. Mensen kunnen leven zonder alvleesklier, maar worden wel altijd diabetici (suikerziekte-patiënt) en blijven klachten houden met de spijsvertering en stofwisseling. Hierdoor zal men een leven lang medicijnen/insuline/enzymen moeten blijven innemen/injecteren. Daarnaast kan er veel last ontstaan met de ontlasting: deze blijft meestal dun (diarree). Ouderen en te zwakke personen zijn vaak niet voldoende in staat om te leven zonder alvleesklier. Bij hun wordt vaak bekeken of een andere behandeling of palliatieve behandeling (bij kanker) mogelijk is.
© 2013 - 2019 Bibiana, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Alvleesklier: functie en aandoeningenAlvleesklier: functie en aandoeningenDe alvleesklier heeft aan de ene kant een staart, en aan de andere kant loopt deze breed uit. De functie van de alvleesk…
AlvleesklierkankerAlvleesklierkankerIn Nederland krijgen er ongeveer 1500 mensen per jaar te maken met alvleesklierkankerpatiënten. Deze vorm van kanker tre…
Alvleesklierkanker: symptomen, diagnose en behandelingAlvleesklierkanker: symptomen, diagnose en behandelingAlvleesklierkanker is een zeer ernstige vorm van kanker. Jaarlijks worden ongeveer 2.200 mensen getroffen door deze ziek…
Rood vlees vergroot kans op pancreaskankerVoedingsdeskundigen geven je al langer de raad het gebruik van allerlei rood vlees tot een strikt minimum te beperken. B…
Alvleesklierkanker: verschijnselen en behandelingAlvleesklierkanker: verschijnselen en behandelingEen groot deel van sterfte aan kanker is te wijten aan alvleesklierkanker. Dit komt doordat deze vorm van kanker meestal…
Bronnen en referenties
  • http://www.geolution.nl/science/anatomie-alvleesklier.htm

Reageer op het artikel "Alvleesklier of pancreas: functie"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Claire, 11-07-2017 20:55 #4
Waar hebben de meeste mensen pijn? Ik heb het in mijn rug, juist onder de schouderbladen. En meestal na het eten. En bij een opstoot heel erg ziek. Kan ik totaal niks meer. Ben al sinds 2014 in behandeling. Word er soms mismoedig van. Mvg Claire

Mady, 20-04-2017 16:02 #3
Ik ben verleden jaar (maart 2016) geopereerd van whiple. Dus ze snijden helft van maag en lever weg, vervolgens twaalfvingerige darm. Dan ook nog de gal + galblaas, alsook nog de kop van de pancreas. Om alles terug te verbinden, snijden ze nog een stuk darm weg. Heeft iemand zo een Whipple ondergaan?

Arno, 08-12-2016 23:08 #2
Ik heb zelf nu 5 x een alvleesklierontsteking gehad, ben daar ook voor opgenomen en inderdaad krijg je dan heel veel vocht via infuus, daarbij ook heel veel pijnmedicatie, want de pijn is echt heel erg. Nu las ik dat je dunne ontlasting krijgt, terwijl ik juist alles moet nemen om een keer naar de wc te kunnen. Wordt er ook best wel moedeloos van, en ik schrik elke keer weer als ik maar even pijn voel in die streek. En geloof me als ik zeg dat ik wel ondertussen weet als mijn alvleeskier pijn doet. Wat kan ik nog meer proberen? Ik drink niet. Eet heel soms een vette hap 1x in de maand. Zou graag meer advies willen want weet niet meer waar ik moet zoeken.

Mvg Arno

Luana, 08-10-2015 20:52 #1
Wat gebeurt er als het gezwel operatief niet verwijderd kan worden?

Infoteur: Bibiana
Gepubliceerd: 03-03-2013
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!