Nierkanker: oorzaken, symptomen, behandeling, prognose

Nierkanker: oorzaken, symptomen, behandeling, prognose Bij nierkanker is er sprake van kwaadaardige gezwellen die zich in de nier hebben gevormd of ze komen van een tumor die zich ergens anders in het lichaam bevindt (uitzaaiing). Er zijn drie soorten nierkanker: adenocarcinoom, overgangscelcarcinoom en Wilms tumor. Wat zijn de oorzaken en de symptomen van nierkanker. Hoe wordt de diagnose gesteld, wat zijn de mogelijkheden voor behandeling en hoe is de prognose?

Inhoud artikel


Nier

De nier regelt de afscheiding van stofwisselingsproducten uit het bloed. Nagenoeg iedereen heeft twee nieren, deze bevinden zich achter in de buik, tegen de spieren van de rug, achter de darmen en de andere organen in de buik. De bijnieren zijn veel kleiner dan de nieren en liggen erboven. Bij volwassenen is de nier circa tien centimeter lang. Aan de binnenkant van de nier bevinden zich de nierslagader die bloed naar de nier vervoert en de nierader die bloed van de nier vervoert. Binnenin ligt het nierbekken, dat voert urine af via de urineleider naar de blaas.

Nierkanker

Bij nierkanker is er meestal sprake van een tumor die zijn oorsprong heeft in het weefsel van de nier zelf. Het gebeurt bijna nooit dat een tumor zich uit een ander deel van het lichaam verbreidt naar de nieren.

Drie hoofdtypen nierkanker:

  1. Adenocarcinoom: dit type komt het meest voor en ontwikkelt zich uit de cellen waaruit het grootste gedeelte van de nieren bestaat.
  2. Overgangscelcarcinoom: deze vorm komt zelden voor, ontstaat uit de cellen bezijden de urinewegen in de nier, de urineleiders en de blaas.
  3. Wilms tumor: is meestal bij de geboorte al aanwezig, of vormt zich binnen de eerste vijf jaar van het leven.

Oorzaken nierkanker

Overgangscelcarcinoom komt frequenter voor bij mensen die roken, omdat tabaksrook kankerverwekkende stoffen (carcinogenen) bevat. Ook komt het vaker voor bij mensen die, soms al jaren eerder, blootgesteld zijn geweest aan andere kankerverwekkende stoffen, bijvoorbeeld chemische kleurstoffen.
Bij Wilms tumor is de oorzaak onbekend, soms komt de ziekte in de familie voor. Verder zie onder kopje Wilms tumor.

Symptomen nierkanker

In het begin doen zich vaak geen verschijnselen voor.
Maar als ze zich wel ontwikkelen dan kunnen dat zijn:
  • Pijn bij het plassen;
  • Vaak plassen;
  • Bloed in de plas;
  • Rugpijn;
  • Pijn in de zij
  • Verlies van gewicht

Bij bloed in de urine of urine met een roze of rokerige kleur direct de huisarts bellen!

Diagnose nierkanker

Als een arts vermoedt dat het om nierkanker gaat, dan kunnen door middel van een echoscopie, een CT-scan of intraveneuze urografie de nieren in beeld gebracht worden.

Behandeling nierkanker

  • Als een nier aangetast is dan kan deze middels een operatie weggenomen worden. De nier die overblijft kan dan de taak overnemen.
  • Als de kanker zich verspreid heeft naar andere gebieden dan kan chemotherapie noodzakelijk zijn. Soms worden progesteron (een natuurlijk hormoon) en andere middelen tegen kanker gebruikt.

Prognose nierkanker

Als bij iemand de niertumor is verwijderd dan leven circa zeven van de tien mensen langer dan vijf jaar. Ook als de tumor groot was. Als de kanker zich heeft uitgebreid naar andere delen van het lichaam voordat de diagnose was gesteld, dan is er minder kans op genezing. Bestraling kan de verspreiding afremmen en de pijn verminderen.

Wilms tumor

  • De Duitse chirurg Max Wilms beschreef de ziekte voor het eerst in 1899. Het is een zeldzame vorm van kanker aan de nieren, het wordt ook wel nefroblastoom genoemd. Het treedt meestal op tussen de geboorte en de leeftijd van vijf jaar. Het komt voor bij minder dan acht op de honderdduizend kinderen. Bijna altijd wordt één nier getroffen, maar soms beide nieren.
  • De oorzaak is onbekend, maar de tumor komt wel vaker voor bij kinderen met een aantal aangeboren genetische afwijkingen: Beckwith-Wiedeman syndroom en andere syndromen waarbij het kind al met overgewicht wordt geboren. Wilms tumor wordt ook geassocieerd met het WAGR syndroom.
  • Symptomen bij Wilms tumor: zwelling in de buik, pijnklachten of een vervelend gevoel in de buik, hoge bloeddruk, soms bloed in de plas. Merk je deze symptomen op, ga dan direct naar een arts.
  • Behandeling: de nier die is aangetast wordt middels een operatie verwijderd, meestal na een voorafgaande behandeling met chemotherapie om de tumor kleiner te maken. De gezonde nier die overblijft kan het alleen redden. Om mogelijke achtergebleven kankercellen te vernietigen zal soms nog chemotherapie nodig zijn. Het komt zelden voor, maar als beide nieren verwijderd moeten worden dan is dialyse nodig en in een later stadium een niertransplantatie. De behandeling geeft goede resultaten.

Wubbo Ockels

Op 18 mei 2014 is oud-astronaut Wubbo Ockels overleden aan nierkanker met uitzaaiing naar het longvlies. Wubbo maakte als eerste Nederlander in 1985 een ruimtevlucht van een week met de spaceshuttle Challenger. In 2008, werd bij toeval, een vergevorderde niertumor geconstateerd bij hem. De tumor werd verwijderd, maar in 2013 werd opnieuw nierkanker ontdekt.
© 2013 - 2021 Wolfje02, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Nieraandoening: Wilms tumor, NefroblastoomNieraandoening: Wilms tumor, NefroblastoomEen Wilms tumor, is een kwaadaardige tumor in de nieren. Deze ziekte komt voornamelijk voor bij kinderen tussen de 1 en…
Oorzaken van bloed in urineOorzaken van bloed in urineWanneer u dit voor de eerst keer bloed in uw urine ziet, zal u misschien wel schrikken. Het komt redelijk vaak voor. Er…
Uitgelicht: NierkankerWat voor soorten kanker zijn er allemaal? En wat is nierkanker dan precies? Hoe wordt een stadium vastgesteld? Wat zijn…
Bloed in de urine (hematurie)Bloed in de urine (hematurie)Bloed in de urine, ook wel hematurie genoemd, kan wijzen op bepaalde (ernstige) aandoeningen. Het is daarom verstandig a…

Pijn aan de elleboogPijn aan de elleboogDe elleboog kan pijnlijk aanvoelen door verschillende oorzaken zoals vallen of stoten. Een gebroken of gekneusde elleboo…
Nieren: functie, ligging, anatomie en werking van de nierenNieren: functie, ligging, anatomie en werking van de nierenWaar zitten je nieren? Je nieren liggen aan de achterkant van je lichaam, boven de taillelijn. De nieren zijn de belangr…
Bronnen en referenties
  • Het Medisch Handboek
  • De Grote Oosthoek
  • https://www.avrotros.nl/de-wereld-van-morgen/gemist/detail/item/je-nier-op-je-nachtkastje/ (geraadpleegd op 29 november 2020)
Wolfje02 (525 artikelen)
Laatste update: 18-12-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 3
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!