InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Alcohol en roken: risico op mondholtekanker?

Alcohol en roken: risico op mondholtekanker?

Alcohol en roken: risico op mondholtekanker? In een groot Nederlands onderzoek van medio 2014 is vastgesteld dat roken en alcohol drinken risicofactoren zijn voor diverse vormen van hoofd-halskanker. Dat is wellicht nog niet zo heel verbazend. Maar mogelijk minder voor de hand liggend is het gegeven dat roken en drinken elkaar wederzijds versterken. Zijn er veilige marges en zo ja, welke? En wat kunnen we nog meer doen om gezond te blijven naast het letten op rook- en drinkgedrag? Cijfers, feiten en antwoorden. Het is een van de grootste onderzoeken in deze vorm en op dit gebied die we in Nederland kennen, en het draait om de relatie tussen mondholtekanker en rook- en drinkgedrag. Het onderzoek is uitgevoerd door onderzoekers van Maastricht UMC+, Universiteit Maastricht en TNO Leiden. Het stond onder leiding van Dr. Leo Schouten, universitair docent kankerepidemiologie Universiteit Maastricht. Het onderzoek kon worden uitgevoerd dankzij financiering door het Wereld Kanker Onderzoek Fonds. De conclusie? Alcohol en roken zijn inderdaad risicofactoren. Hoe, wanneer en waarom? Lees verder.

1.000 nieuwe gevallen per jaar

Mondholtekanker is niet per se een bekende vorm van kanker, maar met meer dan duizend nieuwe gevallen per jaar in Nederland alleen al, is het wel de meest voorkomende soort binnen de overkoepelende noemer van hoofd-halskanker. Mannen zijn oververtegenwoordigd: zes van de tien ofwel 60% van de nieuwe gevallen van mondholtekanker betreffen mannen. Het is goed mogelijk dat dit komt omdat mannen in elk geval tot nu toe, vaker alcohol gebruiken en roken dan vrouwen (al zijn vrouwen aan een inhaalslag bezig). Meestal zijn mensen met mondholtekanker van minstens middelbare leeftijd. Ook weer zes op de tien mensen ofwel 60% is vijf jaar na de diagnose nog in leven.

Gegevens van 120.000 Nederlanders

Wat is er gedaan binnen het onderzoek? Er zijn gegevens geanalyseerd uit de zogenaamde Nederlandse Cohort Studie (NLCS), een database van gegevens van meer dan 120.000 Nederlanders tussen 55 en 69 jaar oud. Deze mensen zijn sinds 1986 gevolgd. Er is onderzocht of, en zo ja hoezeer alcoholgebruik en rookgedrag een risicofactor zijn voor het ontstaan van meerdere vormen van hoofd-halskanker. Enkele van deze soorten hoofd-halskankefr zijn mondholtekanker, keelholtekanker en strottenhoofdkanker.

Samen een versterkend effect

Uit het onderzoek bleek, denkelijk niet per se verrassend, dat roken en alcohol een risicofactor vormen voor het ontstaan van de diverse varianten van hoofd-halskanker. Dat geldt afzonderlijk, dus als het alcohol- of rookwarengebruik onafhankelijk van elkaar plaatsvindt. Wellicht minder voor de hand liggend is, dat het combineren van roken en drinken een extra verhoogd risico oplevert omdat de werking van rookwaren en drank wederzijds versterkend is. Tot nu toe is er relatief gezien meer aandacht voor roken als de grote risicofactor bij het ontstaan van hoofd-halskanker. Dit onderzoek onderstreept dat er meer aandacht mag zijn voor alcohol als risicofactor, met name bij het voorkomen van mondholtekanker.

Niet één specifiek type, maar alle alcoholhoudende drank

Het onderzoek keek ook nader naar de relatie tussen alcohol en mondholtekanker. Hierbij werden diverse soorten alcoholhoudende dranken onder de loep genomen: bier, wijn en zogenaamde sterke drank. Er bleek dat het niet één specifiek soort alcoholische drank is waardoor het risico op mondholtekanker groter wordt. Waarschijnlijk is het bestanddeel dat het verhoogde risico veroorzaakt universeel: dat is louter het bestanddeel alcohol, ofwel ethanol.

Waar zit de veilige marge?

In het onderzoek naar het specifieke onderdeel roken, is de vraag betrokken hoe lang en hoe veel mensen hebben gerookt. Er bleek dat stoppen met roken in elk geval alvast een lager risico op de ziekte betekent dan het geval is voor mensen die nog wel roken. Stoppen loont, dat blijkt maar weer. Voor roken is de veilige marge - helaas: nul. Stoppen is het advies. Voor drinken is het advies weliswaar ook om niet te drinken, maar het Wereld Kanker Onderzoek Fonds geeft als tweede keus om het drinken te beperken tot een enkel glas per dag voor het vrouwelijke geslacht, terwijl mannen het dubbele aantal tot zich kunnen nemen (dit heeft te maken met een verschil in lichaamsfuncties). Maar er is ook een aanvullend belang gelegen in het kiezen van gezonde voeding. Met name gaat het dan om voldoende groenten en fruit.

"We kunnen er niet meer omheen: leefstijl is belangrijk bij preventie"

Volgens Nadia Ameyah, directeur van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds, levert het onderzoek belangrijk nieuw bewijs voor het verband tussen onze leefstijl en verschillende vormen van hoofd-halskanker, zoals mondholtekanker. Ameyah: "Vandaag de dag kan men er niet meer omheen dat roken een groot risico is voor kanker, hoewel nog te veel Nederlanders roken. Maar het feit dat alcohol ook een belangrijk risico is voor kanker is minder bekend, en het is belangrijk dat hier snel verandering in komt.
© 2014 - 2019 Mariawrites, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Alcohol: niet meer dan een half glaasje per dagAlcohol: niet meer dan een half glaasje per dagEr is heel lang gedacht dat het drinken van 2 tot 3 glazen alcohol per dag goed is. Maar inmiddels komt de Gezondheidsra…
Alcoholprobleem oplossen: is er wel een probleem?Alcoholprobleem oplossen: is er wel een probleem?Het drinken van alcohol is voor veel mensen een vorm van ontspanning en plezier en is relatief onschuldig. Sommige mense…
Wanneer ben je een alcoholist?Wanneer ben je een alcoholist?Alcoholist ben je niet van de een op de andere dag, dat is een proces van jarenlang alcohol drinken. Een alcoholist is i…
Het gebruik van alcoholHet gebruik van alcoholUit onderzoek is gebleken dat ruim 81% van de mensen in Nederland alcoholische drankjes drinken. Jongeren beginnen vaak…
Hoofd-halskanker: symptomen, oorzaak en behandelingHoofd-halskanker: symptomen, oorzaak en behandelingBij kanker is er sprake van ongeremde deling van lichaamscellen, waardoor er een gezwel (tumor) ontstaat. Kwaadaardige t…
Bronnen en referenties
  • Persinformatie Maastricht UMC+

Reageer op het artikel "Alcohol en roken: risico op mondholtekanker?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Mariawrites
Laatste update: 16-09-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!