Hoe ontstaat een tekort aan vitamine B12?

Hoe ontstaat een tekort aan vitamine B12? Vitamine B12 zit in vlees en alle dierlijke producten zoals melk, eieren en vis. Er zijn mensen die geen vitamine B12 binnenkrijgen door dit voedsel te nuttigen of door andere oorzaken. Plantaardig voedsel levert geen vitamine B12 volgens de wetenschappelijke kennis. Om geen vitamine B12-tekort te krijgen ben je dan afhankelijk van supplementen die B12 bevatten. Een vitamine B12-tekort begint met vage klachten en is in het begin moeilijk te herkennen.

Vitamine B12

Vitamine B12 (cobalamine) maakt onderdeel uit van het vitamine B-complex. Er zijn in totaal dertien vitamines: vier vetoplosbare vitamines en negen wateroplosbare vitamines. De vetoplosbare vitamines zijn vitamine A, vitamine D, vitamine E en vitamine K. De wateroplosbare vitamines zijn vitamine B1, B2, B3, B5, B6, B8, B11 (foliumzuur), B12 en vitamine C. Vitamines zijn chemische verbindingen die nodig zijn voor het lichaam. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine B12 voor volwassenen is in Nederland 2,8 microgram per liter (µM/l) dagelijks. Microgram is de eenheid voor massa. Ze spelen een rol bij de:
  • stofwisseling in de darm;
  • celdeling en een goed functionerend immuunsysteem;
  • functioneren van de hersenen en alle zenuwen.

Vitamines komen voor in onze voeding en vier van de dertien vitamines kunnen in het lichaam zelf een beetje worden aangemaakt. Dit zijn de vitaminen A, B-3, D en K. Op vitamine K na, moet het aangevuld worden uit ons voedsel. Voor de opname van vitamine B12 geldt dat het opgenomen wordt in het lichaam door een intrinsieke factor, namelijk bepaalde klieren en cellen uit de binnenkant van de maag. Bij een chronisch tekort aan voldoende vitamine B12 in het lichaam, ontstaan er klachten en heel langzaam gaat het lichaam steeds minder goed functioneren.

Wanneer is er een vitamine B12-tekort?

Door bloedonderzoek wordt duidelijk hoe hoog of hoe laag het vitamine B12-gehalte is. Er is een tekort, volgens de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) aan vitamine B12 als de waarde lager is dan 150 pmol/l (Picomol per liter, waar Picto klein betekent en voor het symbool staat om de factor aan te duiden) of lager is dan 200 ng/l (nanogram per liter). Bij gezonde mensen varieert het gehalte vitamine B12 in het bloed tussen de 150 en 500 pmol/l of tussen de 200 en 700 ng/l. Het ligt eraan welke eenheid het laboratorium gebruikt en de huisarts.

Hoe kan een tekort ontstaan?

Een vitamine B12-tekort kan ontstaan wanneer iemand:
  • onvoldoende uit het voedsel haalt. Dit kan door ondervoeding, vegetarisch eten of veganistisch eten;
  • een verstoorde opname van de vitamine heeft door maag- en darmproblemen;
  • een auto-immuunziekte heeft. Een lichaam gaat lichaamseigen cellen en stoffen als lichaamsvreemd zien en maakt antistoffen die bijvoorbeeld maagwandcellen aanvallen;
  • leverfalen heeft en/of problemen met de alvleesklier;
  • een zeldzame aangeboren verstoringen van het B12-metabolisme heeft;
  • een maag- of darmoperatie moet ondergaan;
  • langdurige medicatie moet slikken. Maagmedicatie, antibiotica, bloedsuikerverlagers, cholesterolverlagers of
  • rookt.

Gevolgen en klachten bij een tekort

Bij een tekort aan vitamine B12 kunnen lichte verschijnselen vaak jaren van invloed zijn. Omdat vitamine B12 op veel processen in het lichaam van invloed is, uit een tekort zich bij iedereen heel langzaam en op een andere manier. Wel kan de oorzaak van een vitamine B12-tekort het meest tot uiting komen in klachten.

Een verstoorde opname in het maagdarmkanaal

Dit geef klachten als:
  • chronische maagslijmvliesontsteking;
  • overgroei van de maagbacterie met prikkelbare darmklachten;
  • darmontstekingen als de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa (ontstekingen alleen in de dikke darm);
  • parasitaire infecties zoals giardia lamblia,
  • coeliakie;
  • ernstige voedselallergieën.

Vermindering van de celdeling

Een vermindering van de celdeling geeft een verminderde aanmaak van bloed, huid en slijmvliezen. Dit kan symptomen geven als:
  • bloedarmoede;
  • trillend ooglid;
  • een zwerende tong;
  • angina pectoris (pijn op de borst);
  • ademnood;
  • aften;
  • haaruitval;
  • een verstoorde reuk en smaak;
  • ontstekingen van maag en slokdarm;
  • verstoring van de menstruatiecyclus bij de vrouw.

Stofwisselingsproblemen

Door een verstoring van de vet- en eiwitstofwisseling, kunnen klachten ontstaan als:
  • diarree;
  • vermoeidheid;
  • gebrek aan eetlust;
  • veel slapen;
  • geen honger hebben;
  • gewichtsafname.

Afbraak van de hersenen en het perifeer zenuwstelsel

Het kan leiden tot afbraak van de hersenen en het perifeer zenuwstelsel (zorgt voor de verbindingen naar de organen, weefsels en het centraal zenuwstelsel). Dit kan leiden tot:
  • concentratie problemen,;
  • geheugenproblemen;
  • duizeligheid;
  • niet op de juiste woorden kunnen komen, verkeerde woorden gebruiken, verspreken;
  • depressief zijn;
  • gevoelsstoornissen als tintelingen of krachtverlies in armen, benen en gezicht;
  • veranderd gezichtsvermogen;
  • dementie;
  • psychoses;
  • depersonalisatie.

Een vitamine B12-tekort kan ook een tekort aan foliumzuur veroorzaken, omdat deze twee vitamines samenwerken.

Actief en niet actief

Er zijn verschillende soorten vitamines B12. Namelijk de niet-actieve en de actieve.

Niet actief

Mensen met een vitamine B12-tekort hebben een opnameprobleem van vitamine B12. Ze kunnen vitamine B12 moeilijk tot niet omzetten om naar het bloed te transporteren waar het zijn werk moet doen. Vitaminetabletten die je doorslikt, zoals cyanocobalamine en hydroxocobalamine, geven hetzelfde probleem als natuurlijke vitamine B12 uit vlees of melk. Maar 2% komt uiteindelijk in het lichaam aan.

Actief

De zuigtablet B12 moet onder de tong opgelost worden. Het oplossende tabletje komt dan direct via het mondslijmvlies in de bloedbaan en het probleem van het niet kunnen omzetten van vitamine B12 via het maagdarmstelsel naar de bloedbaan wordt zo vermeden. Het zijn de actieve vormen van vitamine B12, die direct werkzaam zijn en niet eerst omgezet hoeven te worden. Het verschil in tabletten is:
  • kijk naar de tablet. Moet die doorgeslikt worden of onder de tong oplossen?
  • de zuigtabletten zijn duurder.

Tips

  • Luister naar je lichaam. Blijf niet in gevecht met jezelf.
  • Vraag bij een bloedonderzoek de waarde van je B12 op.
  • Laat je niet afschepen door de artsen als er maar een lichte vorm van vitamine B12-tekort is geconstateerd. Vaak zeggen artsen dat je waarde voldoende is, terwijl dit niet zo blijkt te zijn.
  • Koop de actieve vitamine B12 bij het vermoeden van een tekort.
© 2015 - 2021 Rieja, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, daardoor is de inhoud van artikelen mogelijk niet op alle punten actueel.
Gerelateerde artikelen
Solgar: vitamine B-complex van SolgarSolgar: vitamine B-complex van SolgarVitamine B complex kent talloze functies voor het lichaam. Zo is het betrokken bij de stofwisseling van elke lichaamscel…
Vitamine B6 tekort door anticonceptiepilVitamine B6 tekort door anticonceptiepilVeel vrouwen gebruiken jarenlang de anticonceptiepil ter voorkoming van een zwangerschap of om menstruatieklachten te ve…
Vitamine B6 (Pyridoxine)Vitamine B6 (Pyridoxine)Vitamine B6 is een belangrijke vitamine voor het lichaam. De chemische aanduiding voor vitamine B6 is pyridoxine. Vitami…
De B-vitaminen en de symptomen bij vitamine B-tekortenDe B-vitaminen en de symptomen bij vitamine B-tekortenVitaminen zijn voor velen het symbool van gezonde voeding. De vitaminen van de B-groep treden op als biologische katalys…

Anuskanker of anale tumor: oorzaak, symptomen en behandelingAnuskanker of anale tumor: oorzaak, symptomen en behandelingDe anus is de opening aan het einde van het spijsverteringskanaal. De aandoening die het meest gezien wordt bij de anus…
Jeuk: hoe ontstaat het en wat kun je er tegen doen?Jeuk: hoe ontstaat het en wat kun je er tegen doen?Bijna iedereen heeft wel eens last van jeuk of pruritis, het is een van de huidklachten die het meest voorkomen. Je voel…
Bronnen en referenties
  • http://stichtingb12tekort.nl/vitamine-b12/zou-ik-een-b12-tekort-kunnen-hebben/klachten-van-een-vitamine-b12-tekort/
  • https://hhhpraktijk.nl/node/143
Reactie

Hoi, 30-05-2016
Hallo,

Ik heb een vraagje misschien beetje een domme vraag maar kan het nergens vinden op internet. Ik kom calcium te kort en vraag mij of of calcium zit in zuigtabletten vitamine B12?
Kan nergens op een bijsluiter vinden, helaas.

Alvast vriendelijk bedankt,

Groet M. Reactie infoteur, 31-05-2016
Hallo,
Zelf bestel ik ze bij Smeets & Graas, een vitaminespeciaalzaak op internet. Ze zitten in Groningen en hebben een groot assortiment (ik denk dat de link met de site niet overkomt).Volgens mij zit in vitamine B12, alleen maar puur B12, maar daar hebben ze ook calciumtabletten. Voor mij persoonlijk ideaal omdat veel voedingssupplementen vegetarisch zijn. Succes.
groet, Ria

Rieja (356 artikelen)
Laatste update: 06-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 2
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief en worden artikelen grotendeels niet meer geactualiseerd, daardoor is de inhoud van artikelen mogelijk niet op alle punten actueel. De mogelijkheid om te reageren is tevens uitgeschakeld.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!