Psychogene pijn: Pijnstoornis door psychologische factoren

Psychogene pijn: Pijnstoornis door psychologische factoren Psychogene pijn (psychalgie) is geen officiële diagnostische term. Artsen gebruiken echter de term om pijn te beschrijven die te wijten is aan psychologische factoren en niet aan een lichamelijk letsel. Sommige soorten mentale of emotionele problemen veroorzaken, verlengen of verergeren namelijk pijn. Een patiënt met een psychogene pijnstoornis heeft dan kortstondige tot langdurige pijn die niet overeenstemt met de aanwezige symptomen. Een team van specialisten behandelt eerst het onderliggende psychisch probleem, al is daarnaast een ondersteunende behandeling van de pijn nuttig. De vooruitzichten van behandelde patiënten zijn doorgaans zeer goed, waardoor de pijnklachten na verloop van tijd verdwenen zijn.

Oorzaken: Pijn door psychologische factoren

Bepaalde overtuigingen, angsten, herinneringen of emoties leiden tot het begin van pijn, of anders verlengen of verergeren ze de pijnklachten. Patiënten met psychogene pijn hebben vaak een geschiedenis van onopgeloste psychische problemen, die onbewust opnieuw opduiken en symptomen van pijn veroorzaken. Patiënten ervaren pijn als een fysiek teken, en daarom zijn de emotie en psychologische aspecten van de aandoening gemakkelijk over het hoofd te zien. Ze vormen echter de kern van de aandoening en zijn bijgevolg ook belangrijk voor het opstellen van een goed behandelplan.

Het mechanisme van psychogene pijn is niet goed begrepen anno oktober 2020. Wellicht spelen stressvolle omgevingsfactoren een rol en treden veranderingen op in de functie van het zenuwstelsel. Wellicht dragen een complexe combinatie van gebeurtenissen en factoren bij aan de pathologie van psychogene pijn.

Soorten en symptomen van psychogene pijn

Psychische pijn veroorzaakt echte fysieke pijn zoals bijvoorbeeld maagpijn, hoofdpijn, spierpijn, rugpijn en buikpijn. De oorzaak hangt echter meer samen met psychologische factoren dan met nociceptieve of neuropathische veranderingen. Vaak komt pijn die in het verleden is ervaren terug via het pijngeheugen en veroorzaakt dit herhaalde episodes van aanzienlijke pijn. De pijnklachten zijn overal in het lichaam mogelijk en hebben een verschillende intensiteit. De pijn is acuut (piekt kortstondig en verdwijnt dan) of chronisch (pijn blijft bestaan en keert terug in de loop van weken, maanden of zelfs jaren). De patiënt heeft het verder lastig om de exacte locatie, kwaliteit en diepte van de pijn aan te geven.

Diagnose en onderzoeken

De diagnose van psychogene pijn is enkel te stellen door het uitsluiten van andere oorzaken van pijn. Een patiënt met een psychogene pijnstoornis heeft pijn die niet overeenkomt met zijn of haar symptomen. Om zeker te zijn dat de patiënt niet lijdt aan een andere aandoening die pijn met zich meebrengt, voert de arts diverse onderzoeken uit zoals een bloedonderzoek, een CT-scan, een MRI-scan, …

Sommige patiënten zijn gebaat met acupunctuur / Bron: Fusiontherapy, PixabaySommige patiënten zijn gebaat met acupunctuur / Bron: Fusiontherapy, Pixabay

Behandeling van pijnstoornis

Het behandelen van de pijn gebeurt multidisciplinair. Dit houdt in dat een pijnspecialist, een neuroloog, een psycholoog en/of een psychiater samenwerken om de pijn te elimineren. De pijn is secundair is aan een psychische aandoening. De arts behandelt daarom de onderliggende problemen om verlichting van de pijn mogelijk te maken. Psychotherapie is meestal de eerstelijnsbehandeling voor patiënten met psychogene pijn. Bovendien zijn sommige soorten antidepressiva en niet-narcotische pijnstiller nuttig voor het verlichten van de pijnklachten die geassocieerd zijn met psychogene pijn. Wanneer gewrichtspijn en/of spierpijn aanwezig zijn, is fysiotherapie eveneens inzetbaar. Alternatieve behandelingen zoals acupunctuur verminderen eveneens pijn die geassocieerd is met de pijnaandoening. Een gezonde levensstijl vermindert tot slot pijnklachten, zoals het eten van een gezonde en evenwichtige voeding en voldoende lichaamsbeweging uitvoeren.

Prognose van psychische aandoening

De prognose van psychogene pijn is meestal zeer goed, al kost het vaak veel tijd om van de klachten verlost te zijn.

Complicaties van pijnklachten

Zonder behandeling krijgt de patiënt sneller te maken met:
© 2018 - 2021 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
De pijnstoornisDe pijnstoornisPijnstoornis is één van de 7 somatoforme stoornissen die door de DSM-IV worden onderscheiden. Deze groep stoornissen hee…
Probleem of stoornis: PijnstoornisPijn is een heel gewone reden waarom mensen zich voor hulp bij een arts vervoegen. Volgens sommige schattingen heeft tot…
Foreign accent syndrome (buitenlandsaccentsyndroom)Foreign accent syndrome (buitenlandsaccentsyndroom)Het foreign accent syndrome (buitenlandsaccentsyndroom) is een neurologische aandoening waarbij patiënten spraakpatronen…
Opgepast met opioïden bij fibromyalgie!Opgepast met opioïden bij fibromyalgie!Fibromyalgie is een chronische pijnstoornis die veel mensen treft. Kenmerkend voor mensen met fibromyalgie is dat het zo…

Anorectaal melanoom: Kanker aan anus en rectum met pijnAnorectaal melanoom: Kanker aan anus en rectum met pijnEen anorectaal melanoom (anorectaal mucosaal melanoom) is een zeldzame vorm van huidkanker die start in het gebied van h…
Warme handen: oorzaken en behandeling van gloeiende handenWarme handen: oorzaken en behandeling van gloeiende handenHet hebben van warme handen of gloeiende handen is een nare klacht. Je handen kunnen om diverse redenen van temperatuur…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 14 mei 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Psychogenic Pain Is Real Pain: Causes and Treatments, https://www.dignityhealth.org/articles/psychogenic-pain-is-real-pain-causes-and-treatments
  • Psychogenic pain types, http://psychiatric-disorders.com/psychiatric-disorders/psychogenic-pain-types/
  • Psychogenic pain, https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/psychogenic-pain
  • Psychogenic pain, https://www.webmd.com/pain-management/guide/pain-management-psychogenic-pain
  • Psychogenic Pain—What It Means, Why It Does Not Exist, and How to Diagnose It, https://academic.oup.com/painmedicine/article/1/4/287/1851510
  • What is Psychogenic Pain?, https://www.news-medical.net/health/What-is-Psychogenic-Pain.aspx
  • Afbeelding bron 1: Fusiontherapy, Pixabay
Miske (4.040 artikelen)
Laatste update: 10-10-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 9
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!