Eerste hulp voor de huid: irritatie, kloven, jeuk, droogte

Een huid met droge, schrale plekken, kloven, irritatie en jeuk: het komt algemeen voor. In de zomer bij warm weer, in de winter als het buiten guur wordt en binnen door de verwarming de lucht droog is. Bij sommige huidaandoeningen komen deze klachten ook voor. Over een aantal beschikbare middelen om de huid te behandelen, hun eigenschappen en de toepassing hiervan.

De huid

De huid is het grootste orgaan en beschermt ons tegen uitdroging, oververhitting en onderkoeling. De huid heeft dagelijks heel wat te verduren door invloeden van buitenaf: warme en koude lucht, zon, neerslag en wind. In de warmte en zon tijdens zomerse dagen maar ook wanneer het buiten kouder wordt en binnen de verwarming overal aanstaat waardoor de lucht droog wordt. De huid kan op verschillende manieren reageren, ook afhankelijk van het huidtype en de aanleg voor bijvoorbeeld allergieën, zoals eczeem.

Irritatie, kloofjes, smetten, droge en schrale plekken
Ook door het wassen met zeep en het gebruik van douchegels kan de huid gevoelig en droog worden: door zeep wordt de natuurlijke, vettige beschermlaag van de huid afgebroken. Deze wordt weer hersteld door de talgklieren maar tijdelijk is de huid minder goed beschermd tegen invloeden van buitenaf. Irritatie, smetten, kloofjes, jeuk en schrale plekken kunnen dan al snel voorkomen, vooral bij de wat gevoeliger huid. Om snel verlichting te geven zijn er verschillende middelen te koop.

Eerste hulp voor de huid

Er zijn zelfzorgmiddelen te koop die kunnen helpen bij huidproblemen. Ze zijn onder verschillende merknamen te koop, maar bevatten vaak dezelfde werkzame bestanddelen. Een aantal middelen dat vrij verkrijgbaar is, dus zonder recept, kan worden gebruikt als eerste hulp bij ongemakken van de huid. Ze zijn verkrijgbaar bij drogist of apotheek.

Bij irritatie, smetten, luieruitslag, jeuk, eczeem en koortslip

Zinkoxide is een stof die kan worden gebruikt in bijvoorbeeld zalf: die bestaat dan uit zinkoxide en vaseline. Zinkoxide is het bestanddeel van de zalf dat beschermt, het werkt verkoelend, afdekkend en adstringerend (samentrekkend) voor de huid bij irritatie en beschadiging. Deze eigenschappen zorgen voor een snellere genezing van de huid.

Zinkoxide wordt al lang gebruikt in middelen die de huid verzorgen; het wordt verwerkt met als basis zalf, crème, lotion poeder of pasta. Het kan ook jeukstillend en indrogend werken, dat hangt af van de basis waarin het verwerkt is. Hoewel het bekend staat als zalf voor luieruitslag bij baby's, kan het bij verschillende huidaandoeningen worden toegepast, ook bij volwassenen. Het is onder verschillende merknamen te koop. Een paar voorbeelden: Daro zinkzalf, Dr. Swaab zinkzalf, Dr. Swaab zinkolie, Sudocrem. Deze laatste bevat ook nog andere werkzame bestanddelen. Dit merk is naar eigen zeggen het meest verkochte middel bij luieruitslag.

Zinkoxide mag niet bij brandwonden en open wondjes worden gebruikt. Het kan worden gebruikt voor eczeem (ook nattend), luieruitslag, jeuk, schrale geïrriteerde plekken, en bij 'smetten'. Voor de behandeling van koortslip en krentenbaard (impetigo) kan het ook worden toegepast. Het moet een aantal keren per dag dun worden aangebracht.

Bij een droge huid, branderige plekken, kloven en jeuk

Koelzalf bevat onder andere pindaolie en rozenolie en een emulgator: door de laatste stof blijft het water in de zalf fijn verdeeld in vet aanwezig. De huid wordt door het vet beschermd, en er treedt een verkoelend effect op door de verdamping van het water. Een droge huid jeukt en schilfert vaak; door de verkoeling werkt deze zalf (tijdelijk, enkele uren) jeukstillend. De huid voelt soepel aan door de vette bestanddelen, bij herhaald smeren kan verdere uitdroging van de huid worden voorkomen. De zalf moet een tot twee keer per dag aangebracht worden. Verkrijgbaar bij de apotheek.

Middelen met ureum zorgen voor opname van water door de huid, hierdoor wordt de bovenste laag van de huid weker. Dit zorgt ervoor dat kloven, schilfering en branderigheid van de huid sneller verbeteren. Bovendien zorgt deze stof ervoor dat de huid soepel blijft en niet verder uitdroogt. Enkele merken zijn bijvoorbeeld: Dr. Swaab Glyca handcrème met Urea, Ureum 5% lotion (350 gram) of Ureum 5% crème (100 gram) van de Samenwerkende Apothekers, diverse Verzachtende en Herstellende Crèmes met Urea van Eucerin.

Middelen met salicylzuur verweken het bovenste laagje van de huid waardoor dit loslaat; hierdoor verdwijnt schilfering. Het zorgt ook dat de normale groei van de huid wordt gestimuleerd. Dit werkt vooral goed bij (eeltige) plekken waarin door droogte kloven zijn ontstaan. De eeltlaag wordt weer soepel, de kloven genezen omdat de huid door de toegenomen soepelheid weer kan dichttrekken. Als zalf, crème of gel met salicylzuur met regelmaat wordt gebruikt, wordt bovendien voorkomen dat de huid verder uitdroogt en daarmee het ontstaan van kloven voorkomen, bijvoorbeeld Salicylzuur Zalf en Salicylzuur gel 6%, verkrijgbaar bij de apotheek.

Middelen met Dexpanthenol (pro-vitamine B5) helpen de huid met het natuurlijke herstelproces. Een vette zalf met dit bestanddeel is zeer geschikt voor gesprongen huid, kloofjes bij schrale, zeer droge plekken op voeten, hielen, vingers en ellebogen. Bijvoorbeeld Bepanthen Zalf van Bepanthen (Bayer).

Menthol (werkzame stof levomenthol) is geschikt voor het stillen van jeuk bij huidklachten zoals waterpokken, gordelroos of netelroos. Het verwijdt de bloedvaten en werkt daardoor verkoelend en licht verdovend op de huid, en vochtabsorberend. Het is onder andere verkrijgbaar in cremes, gels, lotions en strooipoeder. Menthol mag niet worden gebruikt op open wonden omdat die dan slecht genezen. Gebruik menthol ook niet in de buurt van de neus of mond bij kinderen jonger dan twee jaar; die kunnen door de sterke geur een ademhalingsstilstand krijgen. Voorbeeld van een merk: Mentho 10 Mentholpoeder, bij drogist en apotheek te krijgen.

Algemene tips om een droge huid te voorkomen

gebruik niet teveel zeep
douchen en baden: hou het kort en gebruik niet al te heet water
na het douchen of baden: smeer de huid in met een vette crème
gebruik bij het schoonmaken met reinigingsmiddelen handschoenen
zonnebaden: niet te lang, gebruik beschermingsfactor en smeer na het zonnen
drink elke dag voldoende water om het vochtgehalte van binnenuit op peil te houden

© 2009 - 2025 Lexia, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Vanaf 2021 is InfoNu gestopt met het publiceren van nieuwe artikelen. Het bestaande artikelbestand blijft beschikbaar, maar wordt niet meer geactualiseerd.

Bronnen en referenties

Inleidingsfoto: Leonardo da Vinci, Wikimedia Commons (Publiek domein)
http://www.apotheek.nl
http://www.consumed.nl
http://nl.wikipedia.org/wiki/Zinkzalf
http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Leonardo_da_Vinci_044.jpg

Reacties

Guy Sabot, 04-10-2013
Beste,
Sinds drie maanden heb ik last van hevige jeuk op het hoofd en in het haar, met als gevolg… schilfertjes. Als ook zijn er rode plekken te zien op mijn gezicht en ter hoogte van de bakkebaarden… onder mijn kin verschijnt er regelmatig een witte droge plek die ontzettend en irriterend jeukt… heeft dit iets te maken met voeding of is het stress…?
Wat kan ik doen en welk middel bestaat er om deze irritatie tegen te gaan…
Met vriendelijke groeten
GuyReactie infoteur, 04-10-2013
Hallo,
Dit is iets voor de huisarts. Het zou een schimmelinfectie kunnen zijn, maar dat is op deze manier moeilijk te beoordelen. Ik zou bij zulke vervelende klachten niet zo lang wachten met een afspraak maken!

Groeten, Lexia

Iris, 05-03-2011
Ik heb sinds enkele jaren last van kleine pukkeltjes op mijn gezicht, die soms jeuken. Als ik met mijn mouw over mijn gezicht wrijf, laten er schilfers los. Ook lijkt mijn huid soms wat rood. Hiervoor heb ik van mijn huisarts koelzalf voorgeschreven gekregen, die ik dus ook al weer een paar jaar gebruik. Het helpt een beetje; de verschijnselen gaan niet weg. Ik ben tussentijds door een verhuizing van huisarts gewisseld en de nieuwe huisarts raadde mij ook nog Metronidazol Actavis aan. Dat kon je echter maar een paar weken gebruiken en hierna ben ik weer teruggegaan naar koelzalf. Ik heb hierover een paar vragen:
- Eigenlijk moet ik twee keer per dag smeren. Meestal doe ik dat echter maar één keer (?s avonds voor het slapen; als ik het een tweede keer doe, is dat meestal na het douchen als mijn huid droog aanvoelt), want ik ben bang dat mijn huid juist ook droger wordt als ik die te vaak invet. Is die angst terecht?
- Zeker als de huid jeukt, is het prettig om met een stuk stof over mijn gezicht te wrijven, waardoor er schilfers loslaten. Het lijkt ook wel of, wanneer ik zo gewreven heb en de huid kort erna met koelzalf insmeer, deze gladder en zachter wordt. Ik hoor ook wel dat zalf beter intrekt als er minder losse schilfers in de weg zitten. Toch ben ik bang dat dat schuren ook niet goed is voor de huid. Is deze angst terecht?
- Eigenlijk heeft geen van mijn huisartsen tot nog toe gezegd wat er precies aan de hand is met mijn gezicht. Hoe de kwaal heet (of het is me ontgaan). Weet u dat wel? En wat zou ik nou eigenlijk het beste kunnen doen om mijn huid te verzorgen? Ik ben 26 trouwens.

Alvast bedankt voor uw antwoorden!Reactie infoteur, 06-03-2011
Beste Iris,

Het is met dit soort huidproblemen vaak moeilijk om zo te zeggen wat er de oorzaak van is. Dat je tussendoor van huisarts bent gewisseld maakt het ook lastiger. Ik begrijp dat je je afvraagt of je op de goede weg bent met het smeren van deze zalf zoals je dat nu doet. Als ik jou was zou ik met deze vragen teruggaan naar de huisarts en als je het gevoel hebt dat je daar (weer) niet wijzer wordt om een verwijzing voor de dermatoloog (huidarts) vragen, desnoods aandringen. Het lijkt mij dat je daar meer kans hebt om de beste behandeling te krijgen. Succes en beterschap!

Groeten, Lexia

De Vriendt, 10-12-2010
Mijn oudste zuster kreeg bruine plekjes in haar gezicht en volgens de arts was het een soort huidkanker.
Hij schreef een zalf voor (Zwitsers) en dat heeft goed geholpen.
Wat is dat voor zalf? Ik ben de naam vergeten;
Kan er aanzinkzalf salicylzuur worden toegevoegd? Ik kreeg een koortslip in Oostenrijk met skieen, door de zon, en de plaatselijke apotheek verkocht een klein tubetje met droge branderige zalf. De herpes verdween onmiddellijk. Wat is dat voor een zalfmengsel? Ik wil dat nog eens hebben in geval van een dikke lip.Reactie infoteur, 10-12-2010
Geachte heer/mevrouw de Vriendt,

Zo\'n zalfje dat heel goed werkt is natuurlijk een uitkomst.
Ik zou het niet weten dus ik kan u niet helpen hiermee.
Is het misschien een idee om het bij de apotheek na te vragen? Daar heeft u nog de meeste kans om erachter te komen, lijkt me. Succes.

Met vriendelijke groeten,
Lexia

P. V. D. Ploeg, 19-02-2010
Help de zalf ook tegen Psoriasis want voor adere dingen is het wel goed en daarom wil ik dit graag weten.

Met.vr.Groeten, Dhr.v.d.Ploeg,Reactie infoteur, 19-02-2010
Hallo hr. v.d. Ploeg,

Iemand in mijn directe omgeving heeft psoriasis en heeft de ervaring dat zinkzalf daar niet voor werkt. Hij heeft wel baat bij de Intensive spray (Natural skin therapy) van het merk Bloem, dat \"geschikt is voor personen die vatbaar zijn voor dermatitis, netelroos, eczeem en psoriasis\". Het gaat er niet van weg, maar het verzacht wel. Het is te verkrijgen bij drogisten die natuurlijke middelen verkopen. Ik hoop dat u hier wat aan heeft.

Vriendelijke groeten, Lexia